TIJORAT BANKLARIDA BOSHQARUV SAMARADORLIGINI BAHOLASH VA OSHIRISHNING ZAMONAVIY MEXANIZMLARI (“HAMKORBANK” ATB MISOLIDA)

Authors

  • Shohista Shuhrat qizi Haydarova Bank-moliya akademiyasi magistranti

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22918007

Abstract

Maqolada tijorat banklarida boshqaruv samaradorligini faqat yakuniy moliyaviy natijalar orqali emas, balki resurslar bazasi, operatsion xarajatlar, risklarni qoplash imkoniyati, kapital barqarorligi va rivojlanish jarayonlarini birgalikda baholash zarurati asoslangan. “Hamkorbank” ATBning 2024–2026-yillarga oid ochiq moliyaviy hisobotlari va loyiha doirasida to‘plangan amaliy materiallar asosida aktivlar, kredit portfeli, depozitlar, xususiy kapital, sof foyda, operatsion daromad va xarajatlar dinamikasi tahlil qilindi. 2025-yil birinchi yarim yilligi bilan 2026-yil birinchi yarim yilligi taqqoslanganda bank aktivlari 28,6 foizga, brutto kredit va lizing operatsiyalari 41,5 foizga, depozitlar 32,2 foizga, xususiy kapital 28,6 foizga va sof foyda 20,2 foizga oshgani aniqlandi. Shu bilan birga, operatsion xarajatlarning o‘sish sur’ati 37,7 foizni tashkil etib, operatsion xarajatlarning operatsion xarajatlardan oldingi sof daromadga nisbati 45,8 foizdan 49,9 foizga ko‘tarilgan. Tadqiqot natijasida tijorat banklari uchun “natija–resurs– risk–jarayon–rivojlanish” tamoyiliga asoslangan besh blokli boshqaruv samaradorligi indikatorlari tizimi hamda KPI- dashboard, erta ogohlantirish signallari va boshqaruv qarorlarini bog‘lovchi mexanizm taklif etildi.

Keywords

tijorat banki, boshqaruv samaradorligi, KPI, operatsion samaradorlik, cost-to-income, LDR, bank kapitali, riskka asoslangan boshqaruv, raqamli boshqaruv, Hamkorbank.

References

1. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 5-noyabrdagi “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida” O‘RQ-580-son Qonuni. https://lex.uz/ru/docs/-4581969

2. Basel Committee on Banking Supervision. Corporate Governance Principles for Banks. – Bank for International Settlements, 2015.

3. Kaplan R. S., Norton D. P. The Balanced Scorecard—Measures That Drive Performance // Harvard Business Review. – 1992. – Vol. 70, No. 1. – P. 71–79.

4. Berger A. N., Humphrey D. B. Efficiency of Financial Institutions: International Survey and Directions for Future Research // European Journal of Operational Research. – 1997. – Vol. 98, No. 2. – P. 175–212.

5. Athanasoglou P. P., Brissimis S. N., Delis M. D. Bank-specific, Industry-specific and Macroeconomic Determinants of Bank Profitability // Journal of International Financial Markets, Institutions and Money. – 2008. – Vol. 18, No. 2. – P. 121–136.

6. Chet el kapitali ishtirokidagi “Hamkorbank” ATB. 2025-yil yakunlari bo‘yicha yillik hisobot. – 2026.

7. Chet el kapitali ishtirokidagi “Hamkorbank” ATB. 2025-yil ikkinchi chorak yakunlari bo‘yicha hisobot. – 2025.

8. Chet el kapitali ishtirokidagi “Hamkorbank” ATB. 2026-yil ikkinchi chorak yakunlari bo‘yicha hisobot. – 2026.

9. Haydarov O. X. Tijorat banklarida bank kapitali hisobini takomillashtirish (“Hamkorbank” ATB misolida): magistrlik dissertatsiyasi. – O‘zbekiston Respublikasi Bank-moliya akademiyasi, Toshkent, 2025.

Downloads

Published

2026-08-01

How to Cite

Haydarova, S. S. qizi. (2026). TIJORAT BANKLARIDA BOSHQARUV SAMARADORLIGINI BAHOLASH VA OSHIRISHNING ZAMONAVIY MEXANIZMLARI (“HAMKORBANK” ATB MISOLIDA). GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(8), 930–938. https://doi.org/10.5281/zenodo.22918007
Vol. 4 No. 8 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 8-son