O‘ZBEKISTONDA ELEKTRON SAVDO XIZMATLARINING HOZIRGI HOLATI VA ULARNI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23007059Abstract
Maqolada O‘zbekistonda elektron savdo xizmatlarining hozirgi holati bozor aylanmasi va sohada shakllanayotgan institutsional muhit bilan bog‘liq holda tadqiq etilgan. 2021–2025-yillardagi rasmiy statistik qator asosida elektron tijorat hajmining o‘zgarish sur’atlari baholangan, tartibga solish tizimida yuz bergan yangiliklar esa huquqiy va iqtisodiy mazmuni bo‘yicha tizimlashtirilgan. Tahlilda operatorlar faoliyatini rasmiylashtirish, kuryerlik xizmatlari, davlat axborot tizimlari bilan integratsiya, bond omborlari va transchegaraviy operatsiyalar alohida ko‘rib chiqilgan. Natijalar raqamli savdo bozori miqdoriy kengayish bilan cheklanmay, hisobdorlik, shaffoflik va tashqi bozorlarga integratsiyalashuvga tayanuvchi yangi bosqichga o‘tayotganini ko‘rsatadi. Yakunda statistik kuzatuvni chuqurlashtirish, operatorlar reyestridan tahliliy maqsadlarda foydalanish, axborot almashinuvi standartlarini takomillashtirish va elektron eksport jarayonlarini soddalashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.Keywords
elektron savdo, elektron tijorat, raqamli bozor, elektron savdo platformasi, operator, transchegaraviy savdo, kuryerlik xizmati, institutsional rivojlanish.References
1. O‘zbekiston Respublikasi. Elektron tijorat to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 29-sentabrdagi O‘RQ-792-son Qonuni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-6213382 (murojaat sanasi: 16.09.2026).
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. O‘zbekiston Respublikasida elektron tijorat sohasini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024- yil 26-dekabrdagi 885-son qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/uz/docs/- 7282643 (murojaat sanasi: 16.09.2026).
3. O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasining 2026-yil 22-iyundagi O‘RQ-1154-son Qonuni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-8283652 (murojaat sanasi: 16.09.2026).
4. O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi. O‘zbekistonda bond omborlari orqali elektron tijoratni amalga oshirish bo‘yicha huquqiy eksperiment yo‘lga qo‘yilmoqda [Elektron resurs]. – 2026. – URL: https://napp.uz/oz/news/o-zbekistonda-bond-omborlari-orqali-elektron-tijoratni-amalga-oshirish-bo- yicha-huquqiy-eksperiment-yo-lga-qo-yilmoqda (murojaat sanasi: 16.09.2026).
5. Elektron tijoratda kuryerlik xizmati faoliyatini amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida: O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi direktorining 2025-yil 16-maydagi 1-son buyrug‘i, O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida 2025-yil 18-iyunda 3631-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-7587377 (murojaat sanasi: 16.09.2026).
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. O‘zbekiston Respublikasida elektron tijorat sohasini yanada rivojlantirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratishga doir chora-tadbirlar to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 13-apreldagi PQ-136-son qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-8131421 (murojaat sanasi: 16.09.2026).
7. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Bond omborlari faoliyatini tashkil etish va ular orqali tovarlarni sotish tartibi to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 16-iyuldagi 388-son qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/doc-passport/8340473 (murojaat sanasi: 16.09.2026).
8. Laudon K. C., Traver C. G. E-commerce 2023–2024: Business, Technology, Society. Global Edition. 18th ed. – Pearson, 2024. 9. Maxammadaliyeva M. Raqamli xizmatlar bozori: elektron tijorat orqali xizmat ko‘rsatishning yangi bosqichlari // Green Economy and Development. – 2025. – T. 3. – № 4. – DOI: 10.5281/zenodo.15272997. – URL: https://doi.org/10.5281/zenodo.15272997 (murojaat sanasi: 16.09.2026).
10. Maxmudov L. Xizmat ko‘rsatish sohasida elektron tijoratni rivojlantirishga ta’sir etuvchi omillar tahlili // Green Economy and Development. – 2025. – T. 3. – № 6. – DOI: 10.5281/zenodo.15752811. – URL: https://doi.org/10.5281/zenodo.15752811 (murojaat sanasi: 16.09.2026).
11. Nazarova S. Elektron tijoratni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash mexanizmini takomillashtirish // Green Economy and Development. – 2026. – T. 4. – № 6. – DOI: 10.5281/zenodo.20628991. – URL: https://doi. org/10.5281/zenodo.20628991 (murojaat sanasi: 16.09.2026).
12. OECD. The Digital Transformation of SMEs. – Paris: OECD Publishing, 2021. – 275 p. – (OECD Studies on SMEs and Entrepreneurship). – DOI: 10.1787/bdb9256a-en. – URL: https://doi.org/10.1787/bdb9256a-en (murojaat sanasi: 16.09.2026).
13. O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi. Elektron tijoratda kuryerlik xizmati faoliyatini amalga oshirish to‘g‘risidagi nizom bo‘yicha axborot [Elektron resurs]. – 2025. – URL: https://napp.uz/ oz/news/elektron-tijoratda-kuryerlik-xizmati-faoliyatini-amalga-oshirish-to-g-risidagi-nizomni-tasdiqlash- haqida-gi-buyruq-davlat-ro-yxatidan-o-tkazildi (murojaat sanasi: 16.09.2026).
14. O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi. Elektron tijorat operatorlari faoliyatini xabardor qilish tartibida amalga oshirish qoidalari tasdiqlandi [Elektron resurs]. – 2026. – URL: https://napp.uz/oz/ news/elektron-tijorat-operatorlari-faoliyatini-xabardor-qilish-tartibida-amalga-oshirish-qoidalari-tasdiqlandi (murojaat sanasi: 16.09.2026).
15. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Elektron tijorat savdo hajmi (yillik), 2016–2025 [Elektron resurs] // SIAT statistika axborot tizimi. – 2026. – URL: https://siat.stat.uz/data/2833/?lang=uz (murojaat sanasi: 16.09.2026).
16. Satvoldiyev U. K. O‘zbekistonda elektron tijoratni yuritish va tartibga solishning me’yoriy-huquqiy asoslari // Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot. – 2024. – T. 2. – № 1. – URL: https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/ journal/index.php/GED/article/view/921 (murojaat sanasi: 16.09.2026).
17. UNCTAD. E-commerce and Digital Economy Programme: Year in Review 2024. – Geneva: United Nations
Conference on Trade and Development, 2025. – UNCTAD/DTL/ECDE/INF/2025/1.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
