AQSHDA XUSUSIY TIBBIY XIZMATLAR RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISH IQTISODIY MEXANIZMI AMAL QILISH XUSUSIYATLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23009461Abstract
Maqolada AQSHda xususiy tibbiy xizmatlar raqobatbardoshligini oshirish iqtisodiy mexanizmining amal qilish xususiyatlari bozor-sugʻurta modeli nuqtayi nazaridan tadqiq etilgan. Xususiy sugʻurta rejalari va provayder tarmoqlari oʻrtasidagi raqobat, selektiv shartnomalash, Medicare va Medicare Advantage orqali shakllanadigan moliyaviy ragʻbatlar, qiymatga asoslangan toʻlov, Hospital Value-Based Purchasing, narx va sifat shaffofligi, bemor tanlovi, texnologik innovatsiyalar hamda antimonopol nazorat mexanizmlari tizimlashtirilgan. AQSH modelida raqobat faqat klinikalar oʻrtasida emas, balki sugʻurta kompaniyalari, shifoxona tarmoqlari, shifokorlar guruhlari va raqamli tibbiy platformalar oʻrtasida ham shakllanishi asoslangan. Shu bilan birga, provayderlar konsolidatsiyasi, yuqori narxlar va sugʻurta bozorlaridagi konsentratsiya samarali raqobatni cheklovchi omillar sifatida baholangan. AQSH tajribasidan Oʻzbekistonda foydalanish uchun natijaga bogʻlangan toʻlov, sifat indikatorlari, akkreditatsiya, narx shaffofligi va antimonopol monitoringni uygʻunlashtirish boʻyicha ilmiy takliflar ishlab chiqilgan.Keywords
AQSH, xususiy tibbiy xizmatlar, raqobatbardoshlik, iqtisodiy mexanizm, xususiy tibbiy sugʻurta, Medicare, Medicare Advantage, value-based care, Hospital VBP, managed care, provayder tarmogʻi, narx shaffofligi, antimonopol nazorat.References
1. Porter M. E., Teisberg E. O. Redefining Competition in Health Care // Harvard Business Review. – 2004. – Vol. 82, No. 6. – P. 64–76, 136.
2. KFF. Employer-Sponsored Health Insurance 101: Who Is Covered by Employer-Sponsored Health Insurance? – 2026 (2025 coverage data).
3. KFF. Employer-Sponsored Health Insurance 101: Premiums and Employer Health Benefits. – 2026 (2025 premium data).
4. Centers for Medicare & Medicaid Services. Competitive Health Care Markets. – CMS Innovation Center, 2025.
5. Federal Trade Commission. Competition in the Health Care Marketplace. – Washington, D.C.: FTC.
6. Centers for Medicare & Medicaid Services. CMS’ Value-Based Programs. – CMS, updated 2026.
7. Federal Trade Commission. Policy Paper Warns About Pitfalls of COPA Agreements for Patient Care and Healthcare Workers. – 2022.
8. Centers for Medicare & Medicaid Services. Hospital Value-Based Purchasing Program. – CMS.
9. Federal Trade Commission. Bureau of Competition Director Statement Regarding Fairfield Medical Center’s Sale to Adena Health. – September 2026.
10. Centers for Medicare & Medicaid Services. AHEAD (Achieving Healthcare Efficiency through Accountable Design) Model and Frequently Asked Questions. – CMS, 2026.
11. Porter M. E., Teisberg E. O. Redefining Health Care: Creating Value-Based Competition on Results. – Boston: Harvard Business School Press, 2006.
12. Federal Trade Commission, U.S. Department of Justice. Improving Health Care: A Dose of Competition. – Washington, D.C., 2004.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


