BYUDJET XARAJATLARI TARKIBI VA INSON KAPITALIGA INVESTITSIYA INTENSIVLIGINING IQTISODIY O‘SISHGA TAʼSIRI: O‘ZBEKISTON MISOLIDA KORRELYATSION-REGRESSION TAHLIL

Authors

  • Muhammad Maxmud o‘g‘li Temirov Toshkent xalqaro universiteti tayanch doktoranti E-mail: [email protected]

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23057078

Abstract

Davlat byudjeti xarajatlarining hajmi va tarkibining iqtisodiy o‘sish hamda byudjet samaradorligiga taʼsiri empirik jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot O‘zbekistonning 2017–2025-yillardagi rasmiy statistik maʼlumotlariga asoslangan. Korrelyatsion tahlil va eng kichik kvadratlar usuli (OLS) yordamida qurilgan regressiya modellari natijalariga ko‘ra, iqtisodiy o‘sish bilan byudjet xarajatlarining umumiy hajmi o‘rtasida zaif bog‘liqlik (r = 0,36), inson kapitaliga investitsiya intensivligi, yaʼni taʼlim xarajatlarining YaIMdagi ulushi bilan esa nisbatan kuchliroq bog‘liqlik (r = 0,64) aniqlangan. Bir omilli regressiya natijalari taʼlimga investitsiya intensivligining iqtisodiy o‘sishga ijobiy taʼsirini ko‘rsatgan (β = 4,32; R² = 0,41). Olingan natijalar iqtisodiy o‘sish va barqarorlikni taʼminlashda byudjet xarajatlarining umumiy hajmi bilan bir qatorda, ularning inson kapitaliga yo‘naltirilgan tarkibi ham muhim ahamiyat kasb etishini ko‘rsatadi.

Keywords

byudjet xarajatlari, inson kapitali, iqtisodiy o‘sish, byudjet samaradorligi, korrelyatsion tahlil, regressiya tahlili, taʼlim xarajatlari, fiskal siyosat.

References

1. Lucas R. E. On the Mechanics of Economic Development // Journal of Monetary Economics. – 1988. – Vol. 22, No. 1. – P. 3–42. – DOI: 10.1016/0304-3932(88)90168-7. – Elektron manba

2. Romer P. M. Endogenous Technological Change // Journal of Political Economy. – 1990. – Vol. 98, No. 5, Part 2. – P. S71–S102. – DOI: 10.1086/261725. – Elektron manba

3. Mankiw N. G., Romer D., Weil D. N. A Contribution to the Empirics of Economic Growth // The Quarterly Journal of Economics. – 1992. – Vol. 107, No. 2. – P. 407–437. – NBER manbasi

4. Barro R. J. Education and Economic Growth // Annals of Economics and Finance. – 2013. – Vol. 14, No. 2. – P. 301–328.

5. Wooldridge J. M. Introductory Econometrics: A Modern Approach. – 6th ed. – Boston: Cengage Learning, 2016. – 826 p.

6. Gujarati D. N., Porter D. C. Basic Econometrics. – 5th ed. – New York: McGraw-Hill, 2009. – 922 p.

7. Barro R. J., Sala-i-Martin X. Economic Growth. – 2nd ed. – Cambridge, MA: MIT Press, 2004. – 654 p.

8. Schultz T. W. Investment in Human Capital // The American Economic Review. – 1961. – Vol. 51, No. 1. – P. 1–17. – JSTOR manbasi

9. Becker G. S. Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special Reference to Education.

– 3rd ed. – Chicago: University of Chicago Press, 1993. – 412 p.

10. Barro R. J. Government Spending in a Simple Model of Endogenous Growth // Journal of Political Economy. – 1990. – Vol. 98, No. 5, Part 2. – P. S103–S125. – DOI: 10.1086/261726. – University of Chicago Press manbasi

11. Gupta S., Clements B., Baldacci E., Mulas-Granados C. Fiscal Policy, Expenditure Composition and Growth in Low-Income Countries // Journal of International Money and Finance. – 2005. – Vol. 24, No. 3. – P. 441–463. – DOI: 10.1016/j.jimonfin.2005.01.004. – ScienceDirect manbasi

12. Musgrave R. A. The Theory of Public Finance: A Study in Public Economy. – New York: McGraw-Hill,

1959. – 628 p.

13. Stiglitz J. E. Economics of the Public Sector. – 3rd ed. – New York: W. W. Norton, 2000. – 823 p.

14. Hanushek E. A., Woessmann L. The Role of Cognitive Skills in Economic Development // Journal of Economic Literature. – 2008. – Vol. 46, No. 3. – P. 607–668. – DOI: 10.1257/jel.46.3.607. – American Economic Association manbasi

15. Kasimov O. Analysing the Relationship between Education and Economic Growth in Uzbekistan: A VAR Model Approach // Hungarian Statistical Review. – 2025. – Vol. 8, No. 1. – P. 31–47. – DOI: 10.35618/ hsr2025.01.en031. – Elektron manba

Downloads

Published

2026-09-30

How to Cite

Temirov, M. M. o‘g‘li. (2026). BYUDJET XARAJATLARI TARKIBI VA INSON KAPITALIGA INVESTITSIYA INTENSIVLIGINING IQTISODIY O‘SISHGA TAʼSIRI: O‘ZBEKISTON MISOLIDA KORRELYATSION-REGRESSION TAHLIL. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(9), 416–421. https://doi.org/10.5281/zenodo.23057078
Vol. 4 No. 9 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 9-son