TASHABBUSLI BUDJET JARAYONIDA JAMOATCHILIK ISHTIROKI: IMKONIYATLAR, MUAMMOLAR VA TAKOMILLASHTIRISH YOʻLLARI

Authors

  • Ilyos Xudaymuratovich Saparov Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universiteti mustaqil izlanuvchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23149522

Abstract

Mazkur maqolada Oʻzbekistonda tashabbusli budjet jarayonida jamoatchilik ishtirokining oʻrni, imkoniyatlari, mavjud muammolari va uni takomillashtirish yoʻllari tadqiq etilgan. Tashabbusli budjet fuqarolarning mahalliy budjet mablagʻlaridan foydalanish ustuvor yoʻnalishlarini belgilashda bevosita ishtirok etishini taʼminlovchi zamonaviy moliyaviy boshqaruv mexanizmi sifatida koʻrib chiqilgan. Tadqiqotda Oʻzbekistonda tashabbusli budjet tizimining shakllanishi, “Ochiq budjet” axborot portalining rivojlanishi, fuqarolarning loyiha takliflarini ilgari surish, ovoz berish va loyihalar ijrosini kuzatish imkoniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, budjet savodxonligining yetarli darajada emasligi, raqamli tafovut, loyiha sifatini baholash, jamoatchilik nazoratining samaradorligi va fuqarolarning ongli ishtiroki bilan bogʻliq muammolar yoritilgan. Tadqiqot natijasida tashabbusli budjetda jamoatchilik ishtirokini yanada rivojlantirish uchun budjet savodxonligini oshirish, loyihalar toʻgʻrisidagi axborotlarni kengaytirish, jamoatchilik muhokamasini kuchaytirish, loyihalarning ijrosini raqamli monitoring qilish va ularning ijtimoiy-iqtisodiy natijadorligini baholash mexanizmlarini takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqilgan.

Keywords

tashabbusli budjet, jamoatchilik ishtiroki, fuqarolar ishtiroki, “Ochiq budjet”, budjet savodxonligi, jamoatchilik nazorati, budjet shaffofligi, mahalliy budjet, raqamli boshqaruv.

References

1. OECD. (2022). OECD Guidelines for Citizen Participation Processes. OECD Publishing. https://doi.

org/10.1787/f765caf6-en

2. United Nations Development Programme. (2024). Overview of Participatory Budgeting Practices in Uzbekistan. UNDP Uzbekistan. https://www.undp.org/uzbekistan/publications/overview-participatory- budgeting-practices-uzbekistan

3. United Nations Development Programme. (2022). Participatory Budgeting: From Piloting to Developing

New Practices. UNDP Uzbekistan. https://www.undp.org/uzbekistan/blog/participatory-budgeting-piloting- developing-new-practices

4. United Nations Development Programme. (2021). The “Open Budget” Portal Expands the Opportunities for Citizens’ Participation in the Budgetary Process. UNDP Uzbekistan. https://www.undp.org/uzbekistan/

press-releases/open-budget-portal-expands-opportunities-citizens-participation-budgetary-process

5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil, 22-sentabrdagi “Ochiq budjet” axborot portali orqali

jamoatchilik fikri asosida shakllangan tadbirlarni moliyalashtirishni yanada kengaytirish chora-tadbirlari

to‘g‘risida” PQ-5250-son qarori. https://www.lex.uz/uz/acts/-5651405

6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 25-oktabrdagi “Jamoatchilik fikri asosida

shakllantiriladigan loyihalarni moliyalashtirish ko‘lamini kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” PQ-409-

son qarori. https://www.lex.uz/uz/acts/-6251478

7. United Nations Development Programme. (2022). Participatory Budgeting: Empowering Residents to Achieve Sustainable Development in Uzbekistan. UNDP Uzbekistan. https://www.undp.org/uzbekistan/ stories/participatory-budgeting-empowering-residents-achieve-sustainable-development-uzbekistan

8. United Nations Development Programme. (2022). Statement by Ms. Matilda Dimovska, UNDP Resident

Representative in Uzbekistan at the International Forum on “Citizen Engagement in the Budgetary Process: Exchange of Experiences and Prospects for Development”. UNDP Uzbekistan. https://www.undp.

org/uzbekistan/speeches/statement-ms-matilda-dimovska-undp-resident-representative-uzbekistan- international-forum-citizen-engagement-budgetary-process

9. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi. (2026). Ochiq budjet. https://openbudget.uz/

Downloads

Published

2026-09-01

How to Cite

Saparov, I. X. (2026). TASHABBUSLI BUDJET JARAYONIDA JAMOATCHILIK ISHTIROKI: IMKONIYATLAR, MUAMMOLAR VA TAKOMILLASHTIRISH YOʻLLARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(9), 625–629. https://doi.org/10.5281/zenodo.23149522
Vol. 4 No. 9 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 9-son