GLOBALLASHUV VA RAQOBAT SHAROITIDA O‘ZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA TRANSFORMATSIYA JARAYONLARINI O‘TKAZISHNING MUHIMLIGI HAMDA UNING KELGUSI ISTIQBOLLARI

Authors

  • Umid Najimovich Nizamov Nizamov Umid Najimovich Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “Bank ishi” kafedrasi mustaqil izlanuvchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23254009

Abstract

Mazkur maqolada globallashuv va kuchayib borayotgan raqobat sharoitida O‘zbekiston tijorat banklarida transformatsiya jarayonlarini amalga oshirishning iqtisodiy ahamiyati va istiqbolli yo‘nalishlari tadqiq etilgan. Tijorat banklari faoliyatini raqamlashtirish, zamonaviy bank texnologiyalarini joriy etish, mijozlarga yo‘naltirilgan xizmat ko‘rsatish modelini shakllantirish, boshqaruv tizimlarini takomillashtirish hamda banklarning raqobatbardoshligini oshirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqotda bank transformatsiyasining tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlari, raqamli texnologiyalardan foydalanish samaradorligi va xalqaro bank amaliyotining ilg‘or tajribalarini O‘zbekiston bank tizimiga tatbiq etish imkoniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, transformatsiya jarayonlarini jadallashtirishga ta’sir etuvchi asosiy omillar va mavjud muammolar aniqlanib, ularni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston tijorat banklarining barqarorligi, moliyaviy samaradorligi va xalqaro raqobatbardoshligini oshirishda transformatsiya jarayonlarining strategik ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.

Keywords

globallashuv, raqobat, tijorat banklari, bank transformatsiyasi, raqamlashtirish, raqamli bank, bank texnologiyalari, moliyaviy xizmatlar, innovatsiya, bank raqobatbardoshligi, mijozlarga yo‘naltirilgan xizmat, strategik rivojlanish.

References

1. Osei L. K., Cherkasova Y., Oware K. M. Unlocking the full potential of digital transformation in banking: A bibliometric review and emerging trend // Future Business Journal. – 2023. – Vol. 9. – Art. 30. – DOI: 10.1186/s43093-023-00207-2.

2. Vial G. Understanding digital transformation: A review and a research agenda // The Journal of Strategic Information Systems. – 2019. – Vol. 28, No. 2. – P. 118–144. – DOI: 10.1016/j.jsis.2019.01.003.

3. Papathomas A., Konteos G. Financial institutions digital transformation: The stages of the journey and business metrics to follow // Journal of Financial Services Marketing. – 2024. – Vol. 29, No. 2. – P. 590– 606. – DOI: 10.1057/s41264-023-00223-x.

4. Gomber P., Koch J. A., Siering M. Digital Finance and FinTech: Current research and future research directions // Journal of Business Economics. – 2017. – Vol. 87, No. 5. – P. 537–580. – DOI: 10.1007/ s11573-017-0852-x.

5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2020–2025-yillarga mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi 2020-yil 12-maydagi PF-5992-son Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi [Elektron resurs]. – URL: https://lex.uz/docs/4811025 (murojaat sanasi: 08.09.2026).

6. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan moliyaviy texnologiyalarni rivojlantirish milliy strategiyasi [Elektron resurs]. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, 2026. – URL: https://cbu.uz/uz/fintech/strategy/ (murojaat sanasi: 08.09.2026).

7. Bharadwaj A., El Sawy O. A., Pavlou P. A., Venkatraman N. Digital business strategy: Toward a next generation of insights // MIS Quarterly. – 2013. – Vol. 37, No. 2. – P. 471–482. – DOI: 10.25300/ MISQ/2013/37:2.3.

8. Matt C., Hess T., Benlian A. Digital transformation strategies // Business & Information Systems Engineering. – 2015. – Vol. 57, No. 5. – P. 339–343. – DOI: 10.1007/s12599-015-0401-5.

9. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Markaziy bankning 2025-yil uchun hisoboti [Elektron resurs]. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, 2026. – URL: https://cbu.uz/uz/publications/annual- report/ (murojaat sanasi: 08.09.2026).

10. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. “2025–2028-yillarda banklar faoliyatini tartibga solish va nazorat qilish tizimini yanada takomillashtirishga qaratilgan ‘Yo‘l xarita’ tasdiqlandi” [Elektron resurs]. – 2025. – URL: https://cbu.uz/uz/press_center/news/3049874/ (murojaat sanasi: 08.09.2026).

11. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Litsenziyalash va ruxsat berish sohasida 2025-yilda amalga oshirilgan tizimli islohotlar [Elektron resurs]. – 2026-yil 9-yanvar. – URL: https://cbu.uz/uz/press_center/ releases/3269107/ (murojaat sanasi: 08.09.2026).

Downloads

Published

2026-09-07

How to Cite

Nizamov, U. N. (2026). GLOBALLASHUV VA RAQOBAT SHAROITIDA O‘ZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA TRANSFORMATSIYA JARAYONLARINI O‘TKAZISHNING MUHIMLIGI HAMDA UNING KELGUSI ISTIQBOLLARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(9), 385–390. https://doi.org/10.5281/zenodo.23254009
Vol. 4 No. 9 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 9-son