IQTISODIY SUDLARDA NIZOLARNI SUDGACHA HAL QILISHNING PROTSESSUALHUQUQIY MEXANIZMLARI VA ULARNI TAKOMILLASHTIRISH ISTIQBOLLARI

Authors

  • Akram Botirqul o‘g‘li Ungarov Toshkent shahar Toshkent tumanlararo iqtisodiy sudi sudyasining yordamchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23267721

Abstract

Iqtisodiy sudlarda nizolarni sudgacha hal qilish va yarashtiruv tartib-taomillari, xususan, mediatsiya institutini qo‘llashning protsessual-huquqiy mexanizmlari hamda ularni takomillashtirish istiqbollari tizimli ravishda tadqiq etilgan. Tadqiqot doirasida milliy protsessual qonunchilik, jumladan, Iqtisodiy protsessual kodeks, Fuqarolik kodeksi va “Mediatsiya to‘g‘risida”gi Qonun normalarining o‘zaro mutanosibligi, sud amaliyotidagi mavjud masalalar hamda iqtisodiy sudlarda mediativ kelishuvlarni qo‘llash statistikasi tahlil qilingan. Shuningdek, xalqaro tajriba va BMTning YUNSITRAL namunaviy qoidalari asosida mediativ kelishuv bajarilmaganda da’vo muddatlarini to‘xtatib turish (FKning 156-moddasi), IPK 131-moddasi 3-qismidagi cheklovlarni bartaraf etish, da’vo arizasini ko‘rmasdan qoldirishda pochta xarajatlarini taqsimlash hamda ishni sud muhokamasiga tayyorlash bosqichida sudyaning profilaktik vakolatlarini kengaytirish bo‘yicha ilmiy-amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Keywords

iqtisodiy sudlar, nizolarni sudgacha hal qilish, yarashtiruv tartib-taomillari, mediatsiya instituti, mediativ kelishuv, da’vo muddati, protsessual muddatlar, “Notariat to‘g‘risida”gi Qonun, Singapur konvensiyasi, Iqtisodiy protsessual kodeks.

References

  1. 1.1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2023.
  2. 2.2. O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi // O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi.
  3. 3.– 1996.
  4. 4.3. O‘zbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksi // O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining
  5. 5.Axborotnomasi. – 2018.
  6. 6.4. O‘zbekiston Respublikasining 2018-yil 3-iyuldagi “Mediatsiya to‘g‘risida”gi O‘RQ-482-son Qonuni: https://
  7. 7.lex.uz/docs/-3805227
  8. 8.5. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 25-dekabrdagi “Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to‘g‘risida”gi
  9. 9.O‘RQ-598-son Qonuni: https://lex.uz/uz/docs/-4664142
  10. 10.6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi
  11. 11.O‘zbekistonning Taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-sonli Farmoni: https://lex.uz/uz/docs/-5841063
  12. 12.7. Otaxonov F. H. Nizolarni sudgacha hal qilish: muzokaralar, talabnoma tartibi, mediatsiya. Monografiya. –
  13. 13.Toshkent: TDYU, 2021. – 180 b.
  14. 14.8. Masadikov Sh. M. Проблемы правового регулирования медиации. Монография. – Ташкент: ТГЮУ,
  15. 15.2014. – 131 с.
  16. 16.9. Yakubova D. Sh. Mediatsiya – nizolarni hal qilishning muqobil usuli. Uslubiy qo‘llanma. – Toshkent, 2020.
  17. 17.– 117 b.
  18. 18.10. Носырева Е. И. Альтернативное разрешение споров в США. – М.: Городец, 2005. – 320 с.
  19. 19.11. Шамликашвили Ц. А. Медиация как современный метод внесудебного разрешения споров. – М.:
  20. 20.ООО “МЦУПК”, 2017. – 128 с.
  21. 21.12. Ярков В. В., Медведев В. Нотариат и медиация // Нотариус ахборотномаси. – 2021. – № 9. – Б. 13–18.
  22. 22.13. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi va Toshkent shahar iqtisodiy sudlarining 2020–2024-yillar bo‘yicha
  23. 23.rasmiy statistik axborotnomalari.

Downloads

Published

2026-10-09

How to Cite

Ungarov, A. B. o‘g‘li. (2026). IQTISODIY SUDLARDA NIZOLARNI SUDGACHA HAL QILISHNING PROTSESSUALHUQUQIY MEXANIZMLARI VA ULARNI TAKOMILLASHTIRISH ISTIQBOLLARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 412–416. https://doi.org/10.5281/zenodo.23267721
Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son