O‘ZBEKISTONDA SPELEOTURIZM OBYEKTLARINI BOSHQARISH MODELI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23269561Abstract
Tadqiqotning maqsadi O‘zbekistondagi g‘orlarni turistik foydalanishga tayyorlashda qo‘llanadigan boshqaruv mezonlarini aniqlashdan iborat. Sloveniya, AQSh va Vyetnamdagi to‘rtta turistik g‘or kontent-tahlil va qiyosiy tahlil usullari asosida o‘rganildi. Taqqoslash tashrif shakli, guruh hajmi, gid hamrohligi, bronlash, mavsumiy cheklovlar va muhofaza rejimi bo‘yicha amalga oshirildi. Natijalar g‘orlarni boshqarishda infratuzilma hajmi emas, balki obyektning ekologik sezgirligi va xavf darajasi hal qiluvchi omil ekanini ko‘rsatdi. Shu asosda ommaviy ekskursiya, cheklangan sarguzasht marshruti va ilmiy ekspeditsiyadan iborat uch toifali model ishlab chiqildi. Model O‘zbekistondagi o‘nta obyektga dastlabki tarzda tatbiq etildi. Tasnif yakuniy xulosa hisoblanmaydi, balki hududda geologik va ekologik baholash ishlarini o‘tkazish uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.Keywords
speleoturizm, turistik g‘or, tashriflarni boshqarish, ekologik sig‘im, xavfsizlik, sarguzasht turizmi, monitoringReferences
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 5-maydagi 282-son “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning va tabiiy meros obyektlarining qo‘riqlanma zonalarini belgilash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori [Elektron resurs]. – 2021. – URL: mahkamasining_05_05_2021_y_282-son_muhofaza_etiladigan_tabiiy_hududlarning_ qo%E2%80%98riqlanma_zonalarini_belgilash_bo%E2%80%98yicha_qo%E2%80%98shimcha_choratadbirlar_to%E2%80%98g%E2%80%98risidagi_qarori (murojaat sanasi: 20.09.2026).
UNESCO World Heritage Centre. Škocjan Caves. (n.d.). World Heritage List [Elektron resurs].
– URL: https://whc.unesco.org/en/list/390 (murojaat sanasi: 20.09.2026).
Park Škocjanske jame. Škocjan Caves Guided Tours [Elektron resurs]. – URL: https://www.park-skocjanskejame.si/en/read/tourist-information/skocjan-caves-guided-tours (murojaat sanasi: 20.09.2026).
U.S. National Park Service. Ranger-Guided Tours: Carlsbad Caverns National Park [Elektron resurs]. – URL: https://www.nps.gov/cave/planyourvisit/tour_schedule.htm (murojaat sanasi: 20.09.2026).
Oxalis Adventure. Son Doong Expedition Tour [Elektron resurs]. – URL: https://oxalisadventure.com/tour/ son-doong-cave-expedition-4d3n/ (murojaat sanasi: 20.09.2026).
Postojna Cave Park. Postojna Cave Tours [Elektron resurs]. – URL: https://www.postojnska-jama.eu/en/ information/postojna-cave-tours/ (murojaat sanasi: 20.09.2026).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
