O‘ZBEKISTON BANK SEKTORINING RIVOJLANISH KO‘RSATKICHLARINI EKONOMETRIK BAHOLASH

Authors

  • Aliyev Kanan “Skystill” MChJ direktori

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23277307

Abstract

O‘zbekiston bank sektorining rivojlanish ko‘rsatkichlarini ekonometrik baholashning nazariy va metodologik jihatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda bank tizimining jami aktivlari, kredit portfeli, depozitlar va kapital hajmi bank sektorining ichki rivojlanishini tavsiflovchi asosiy indikatorlar sifatida, yalpi ichki mahsulot, inflyatsiya darajasi va Markaziy bankning asosiy stavkasi esa tashqi makroiqtisodiy omillar sifatida ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot sharhli xususiyatga ega bo‘lib, xalqaro ilmiy adabiyotlar, O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, Jahon banki va Xalqaro valyuta jamg‘armasi ma’lumotlari umumlashtirilgan. Bank sektorining asosiy ko‘rsatkichlari dinamikasi tahlil qilinib, depozit bazasi, bank kapitali va iqtisodiy faollikning bank tizimi aktivlari bilan o‘zaro bog‘liqligi ilmiy jihatdan muhokama qilingan. Ekonometrik baholashning asosiy usuli sifatida Autoregressive Distributed Lag (ARDL) modeli taklif etilgan bo‘lib, uning yordamida qisqa va uzoq muddatli bog‘liqliklarni, lag ta’sirlarini hamda uzoq muddatli muvozanatga qaytish mexanizmini aniqlash imkoniyatlari asoslangan. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston bank sektorining rivojlanishini baholashda moliyaviy va makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarni yagona dinamik tizim doirasida kompleks o‘rganish zarurligini ko‘rsatadi.

Keywords

bank sektori, ekonometrik baholash, bank aktivlari, kreditlar, depozitlar, bank kapitali, YaIM, inflyatsiya, asosiy stavka, ARDL modeli, moliyaviy barqarorlik

References

Levine, R. (1997). Financial Development and Economic Growth: Views and Agenda. Journal of Economic Literature, 35(2), 688–726.

Beck, T., Levine, R., & Loayza, N. (2000). Finance and the Sources of Growth. Journal of Financial Economics, 58(1), 261–300. https://doi.org/10.1016/S0304-405X(00)00072-6

Athanasoglou P., P., Brissimis S., N., & Delis M., D. (2008). Bank-Specific, Industry-Specific and Macroeconomic Determinants of Bank Profitability. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 18.

– P. 121–136. – DOI: 10.1016/j.intfin.2006.07.001. – URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/ S1042443106000473

World Bank. Uzbekistan Financial Sector Reform Project (P173619). – Washington, D.C.: World Bank, 2022. – URL: Project.pdf

International Monetary Fund. Republic of Uzbekistan: 2025 Article IV Consultation – Press Release; and Staff Report. IMF Country Report No. 25/143. – Washington, D.C.: IMF, 2025. – URL: https://www.imf.org/en/publications/cr/ issues/2025/06/23/republic-of-uzbekistan-2025-article-iv-consultation-press-release-and-staff-report-567977

International Monetary Fund. Republic of Uzbekistan: Financial Sector Assessment Program – Financial System Stability Assessment. IMF Country Report No. 25/145. – Washington, D.C.: IMF, 2025. – URL: https://www.imf.org/ en/publications/cr/issues/2025/06/23/republic-of-uzbekistan-financial-sector-assessment-program-financial-systemstability-567987

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2024-yil uchun moliyaviy barqarorlik sharhi. – Toshkent, 2025. – URL:

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Financial Stability Report for H1 2024. – Tashkent, 2024. – URL: https://cbu. uz/en/financial-stability/report/

International Monetary Fund. Republic of Uzbekistan: Financial Sector Assessment Program – Detailed Assessment of Observance of the Basel Core Principles for Effective Banking Supervision. IMF Country Report No. 25/227. – Washington, D.C.: IMF, 2025. – URL: https://www.imf.org/en/publications/cr/issues/2025/08/08/republic-of-uzbekistanfinancial-sector-assessment-program-detailed-assessment-of-569475

International Monetary Fund. Uzbekistan: Staff Concluding Statement of the 2026 Article IV Mission. – Washington, D.C.: IMF, 2026. – URL: https://www.imf.org/en/news/articles/2026/04/13/mcs041326-uzbekistan

Pesaran M., H., Shin, Y., & Smith R., J. (2001). Bounds Testing Approaches to the Analysis of Level Relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289–326. https://doi.org/10.1002/jae.616

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank tizimining asosiy ko‘rsatkichlari va 2025-yil yakunlari bo‘yicha statistik ma’lumotlar [Elektron resurs]. – URL: https://cbu.uz/en/statistics/bankstats/

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Asosiy stavka bo‘yicha 2025-yilgi qarorlar va pul-kredit siyosati pressrelizlari [Elektron resurs]. – URL: https://cbu.uz/en/monetary-policy/publications/press-releases/

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Monetary Policy Report, 2025 Q4 [Elektron resurs]. – URL: https://cbu.uz/ en/monetary-policy/publications/

Downloads

Published

2026-10-10

How to Cite

Kanan, A. (2026). O‘ZBEKISTON BANK SEKTORINING RIVOJLANISH KO‘RSATKICHLARINI EKONOMETRIK BAHOLASH. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 71–76. https://doi.org/10.5281/zenodo.23277307
Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son