XUSUSIY KORXONALARDA BOSHQARUV QARORLARINI QABUL QILISH SAMARADORLIGIGA SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN MEXANIZMLARNI TAKOMILLASHTIRISHNING TA’SIRI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23279983Abstract
Ushbu maqolada xususiy korxonalarda boshqaruv qarorlarini qabul qilish samaradorligiga sun’iy intellektga asoslangan mexanizmlarni takomillashtirishning ta’siri tizimli va amaliy nuqtayi nazardan tadqiq etilgan. Tadqiqotning maqsadi qaror qabul qilish jarayonining tezligi, aniqligi, prognozlash sifati, risklarni nazorat qilish va qarorlarning izchilligini sun’iy intellekt vositalari orqali oshirishning tashkiliy mexanizmini ishlab chiqishdan iborat. O‘zbekistonning sun’iy intellektni 2030-yilgacha rivojlantirish strategiyasi hamda 2026-yilda kuchga kirgan sun’iy intellekt etika qoidalari institutsional asos sifatida ko‘rib chiqildi. Andijon viloyatining rasmiy statistik ma’lumotlari xususiy korxonalar uchun boshqaruv qarorlarini raqamlashtirish zaruratini hududiy kontekstda yoritish uchun qo‘llanildi. Ilmiy adabiyotlar tahlili sun’iy intellekt qobiliyatlari qaror qabul qilish tezligi va korxona natijadorligini oshirishi, biroq raqamli infratuzilma, boshqaruv kompetensiyasi va tashkiliy tayyorgarlikning hal qiluvchi omil ekanini ko‘rsatadi. Muallif tomonidan boshqaruv qarori samaradorligini baholash indeksi va bosqichma-bosqich joriy etish mexanizmi taklif qilindi. Tadqiqot natijalari xususiy korxonalarda inson nazorati, ma’lumotlar sifati, risk monitoringi va KPI asosidagi qayta aloqa bilan uyg‘unlashtirilgan sun’iy intellektdan foydalanish eng barqaror natijani berishini ko‘rsatadi.Keywords
sun’iy intellekt, boshqaruv qarori, xususiy korxona, qaror qabul qilish samaradorligi, raqamli transformatsiya, ma’lumotlar sifati, prognozlash, risklarni boshqarish, KPI, inson nazoratiReferences
- 1.1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 14.10.2024-yildagi “Sunʼiy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga
- 2.qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PQ-358-son qarori // URL: https://lex.uz/docs/
- 3.7158604
- 4.2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 10.07.2025-yildagi “2025-2026-yillarda sunʼiy intellekt
- 5.texnologiyalari sohasida ustuvor loyihalarni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 425-son qarori //
- 6.URL: https://lex.uz/uz/docs/-7621993
- 7.3. O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligining 14.03.2026-yildagi “Sunʼiy intellektga
- 8.asoslangan yechimlarni yaratish, joriy qilish va ulardan foydalanish boʻyicha etika qoidalarini tasdiqlash
- 9.to‘g‘risida”gi 284-mh-son buyruq, davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan raqam 3787 // URL: https://lex.uz/
- 10.pdffile/8083233
- 11.4. Andijon viloyati statistika boshqarmasi. “Tadbirkorlik subyektlarining tashkiliy-huquqiy shakli bo‘yicha
- 12.taqsimlanishi”. 13.06.2025.
- 13.5. Andijon viloyati statistika boshqarmasi. “Andijon viloyatida MChJlar soni 19 mingdan oshdi”. 16.03.2026.
- 14.6. Oldemeyer L., Jede A., Teuteberg F. Investigation of artificial intelligence in SMEs: a systematic review
- 15.of the state of the art and the main implementation challenges. Management Review Quarterly. 2025;
- 16.75:1185–1227. DOI: 10.1007/s11301-024-00405-4.
- 17.7. OECD. AI adoption by small and medium-sized enterprises: OECD discussion paper for the G7. OECD
- 18.Publishing, Paris, 2025. 62 p. DOI: 10.1787/426399c1-en.
- 19.8. Guthrie C.H., Fosso-Wamba S., Queiroz M.M., Cai H. The Impact of Artificial Intelligence Capabilities on
- 20.Decision-Making Performance. Journal of Global Information Management. 2025;33(1). DOI: 10.4018/
- 21.JGIM.395344.
- 22.9. Giachino C., Cepel M., Truant E., Bargoni A. Artificial intelligence-driven decision making and firm
- 23.performance: a quantitative approach. Management Decision. 2024;63(10):3454–3476. DOI: 10.1108/
- 24.MD-10-2023-1966.
- 25.10. Kugara G. AI-augmented decision-making and sustainability performance in SMEs: a hybrid PLS-SEM,
- 26.ANN, and multi-group analysis. Industrial Management & Data Systems. 2026;1–24. DOI: 10.1108/IMDS
- 27.11-2025-1719.
- 28.11. Pozzo D.N., Beleño C.A.G., Correa K.R., Donado M.G., Pedroza F.J.G., Diaz J.E.M. Managers’ attitudes
- 29.and behavioral intentions towards using artificial intelligence for organizational decision-making: a study with
- 30.Colombian SMEs. Procedia Computer Science. 2024; 238:956–961. DOI: 10.1016/j.procs.2024.06.119.
- 31.12. Aiudi A., Francioni B., Kyrdoda Y., Amerio S. The role of artificial intelligence in international strategic
- 32.decision-making for SMEs. Journal of Strategy and Management. 2026;19(2):157–187. DOI: 10.1108/
- 33.JSMA-06-2025-0207.
- 34.13. Abdul Wahab M.D., Radmehr M. The impact of AI assimilation on firm performance in small and medium
- 35.sized enterprises: A moderated multi-mediation model. Heliyon. 2024;10(8):e29580. DOI: 10.1016/j.
- 36.heliyon.2024.e29580.
- 37.14. Bu Y., Jin N., Li H. How does artificial intelligence affect the financing efficiency of small and medium-sized
- 38.enterprises (SMEs)? Pacific-Basin Finance Journal. 2026; 96:103036. DOI: 10.1016/j.pacfin.2025.103036.
- 39.15. Tabassi E. Artificial Intelligence Risk Management Framework (AI RMF 1.0). NIST AI 100-1. Gaithersburg,
- 40.MD: National Institute of Standards and Technology; 2023. DOI: 10.6028/NIST.AI.100-1
Downloads
Published
2026-10-10
How to Cite
Sobirova, M. Q. (2026). XUSUSIY KORXONALARDA BOSHQARUV QARORLARINI QABUL QILISH SAMARADORLIGIGA SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN MEXANIZMLARNI TAKOMILLASHTIRISHNING TA’SIRI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 328–335. https://doi.org/10.5281/zenodo.23279983
Issue
Section
Articles
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


