XUSUSIY KORXONALARDA BOSHQARUV QARORLARINI QABUL QILISH SAMARADORLIGIGA SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN MEXANIZMLARNI TAKOMILLASHTIRISHNING TA’SIRI

Authors

  • Munavvarxon Qaxramonjonovna Sobirova Andijon qishloq xo‘jaligi va agrotexnologiyalar instituti “Agrobiznes va marketing” kafedrasi assistent

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23279983

Abstract

Ushbu maqolada xususiy korxonalarda boshqaruv qarorlarini qabul qilish samaradorligiga sun’iy intellektga asoslangan mexanizmlarni takomillashtirishning ta’siri tizimli va amaliy nuqtayi nazardan tadqiq etilgan. Tadqiqotning maqsadi qaror qabul qilish jarayonining tezligi, aniqligi, prognozlash sifati, risklarni nazorat qilish va qarorlarning izchilligini sun’iy intellekt vositalari orqali oshirishning tashkiliy mexanizmini ishlab chiqishdan iborat. O‘zbekistonning sun’iy intellektni 2030-yilgacha rivojlantirish strategiyasi hamda 2026-yilda kuchga kirgan sun’iy intellekt etika qoidalari institutsional asos sifatida ko‘rib chiqildi. Andijon viloyatining rasmiy statistik ma’lumotlari xususiy korxonalar uchun boshqaruv qarorlarini raqamlashtirish zaruratini hududiy kontekstda yoritish uchun qo‘llanildi. Ilmiy adabiyotlar tahlili sun’iy intellekt qobiliyatlari qaror qabul qilish tezligi va korxona natijadorligini oshirishi, biroq raqamli infratuzilma, boshqaruv kompetensiyasi va tashkiliy tayyorgarlikning hal qiluvchi omil ekanini ko‘rsatadi. Muallif tomonidan boshqaruv qarori samaradorligini baholash indeksi va bosqichma-bosqich joriy etish mexanizmi taklif qilindi. Tadqiqot natijalari xususiy korxonalarda inson nazorati, ma’lumotlar sifati, risk monitoringi va KPI asosidagi qayta aloqa bilan uyg‘unlashtirilgan sun’iy intellektdan foydalanish eng barqaror natijani berishini ko‘rsatadi.

Keywords

sun’iy intellekt, boshqaruv qarori, xususiy korxona, qaror qabul qilish samaradorligi, raqamli transformatsiya, ma’lumotlar sifati, prognozlash, risklarni boshqarish, KPI, inson nazorati

References

  1. 1.1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 14.10.2024-yildagi “Sunʼiy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga
  2. 2.qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PQ-358-son qarori // URL: https://lex.uz/docs/
  3. 3.7158604
  4. 4.2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 10.07.2025-yildagi “2025-2026-yillarda sunʼiy intellekt
  5. 5.texnologiyalari sohasida ustuvor loyihalarni amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 425-son qarori //
  6. 6.URL: https://lex.uz/uz/docs/-7621993
  7. 7.3. O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligining 14.03.2026-yildagi “Sunʼiy intellektga
  8. 8.asoslangan yechimlarni yaratish, joriy qilish va ulardan foydalanish boʻyicha etika qoidalarini tasdiqlash
  9. 9.to‘g‘risida”gi 284-mh-son buyruq, davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan raqam 3787 // URL: https://lex.uz/
  10. 10.pdffile/8083233
  11. 11.4. Andijon viloyati statistika boshqarmasi. “Tadbirkorlik subyektlarining tashkiliy-huquqiy shakli bo‘yicha
  12. 12.taqsimlanishi”. 13.06.2025.
  13. 13.5. Andijon viloyati statistika boshqarmasi. “Andijon viloyatida MChJlar soni 19 mingdan oshdi”. 16.03.2026.
  14. 14.6. Oldemeyer L., Jede A., Teuteberg F. Investigation of artificial intelligence in SMEs: a systematic review
  15. 15.of the state of the art and the main implementation challenges. Management Review Quarterly. 2025;
  16. 16.75:1185–1227. DOI: 10.1007/s11301-024-00405-4.
  17. 17.7. OECD. AI adoption by small and medium-sized enterprises: OECD discussion paper for the G7. OECD
  18. 18.Publishing, Paris, 2025. 62 p. DOI: 10.1787/426399c1-en.
  19. 19.8. Guthrie C.H., Fosso-Wamba S., Queiroz M.M., Cai H. The Impact of Artificial Intelligence Capabilities on
  20. 20.Decision-Making Performance. Journal of Global Information Management. 2025;33(1). DOI: 10.4018/
  21. 21.JGIM.395344.
  22. 22.9. Giachino C., Cepel M., Truant E., Bargoni A. Artificial intelligence-driven decision making and firm
  23. 23.performance: a quantitative approach. Management Decision. 2024;63(10):3454–3476. DOI: 10.1108/
  24. 24.MD-10-2023-1966.
  25. 25.10. Kugara G. AI-augmented decision-making and sustainability performance in SMEs: a hybrid PLS-SEM,
  26. 26.ANN, and multi-group analysis. Industrial Management & Data Systems. 2026;1–24. DOI: 10.1108/IMDS
  27. 27.11-2025-1719.
  28. 28.11. Pozzo D.N., Beleño C.A.G., Correa K.R., Donado M.G., Pedroza F.J.G., Diaz J.E.M. Managers’ attitudes
  29. 29.and behavioral intentions towards using artificial intelligence for organizational decision-making: a study with
  30. 30.Colombian SMEs. Procedia Computer Science. 2024; 238:956–961. DOI: 10.1016/j.procs.2024.06.119.
  31. 31.12. Aiudi A., Francioni B., Kyrdoda Y., Amerio S. The role of artificial intelligence in international strategic
  32. 32.decision-making for SMEs. Journal of Strategy and Management. 2026;19(2):157–187. DOI: 10.1108/
  33. 33.JSMA-06-2025-0207.
  34. 34.13. Abdul Wahab M.D., Radmehr M. The impact of AI assimilation on firm performance in small and medium
  35. 35.sized enterprises: A moderated multi-mediation model. Heliyon. 2024;10(8):e29580. DOI: 10.1016/j.
  36. 36.heliyon.2024.e29580.
  37. 37.14. Bu Y., Jin N., Li H. How does artificial intelligence affect the financing efficiency of small and medium-sized
  38. 38.enterprises (SMEs)? Pacific-Basin Finance Journal. 2026; 96:103036. DOI: 10.1016/j.pacfin.2025.103036.
  39. 39.15. Tabassi E. Artificial Intelligence Risk Management Framework (AI RMF 1.0). NIST AI 100-1. Gaithersburg,
  40. 40.MD: National Institute of Standards and Technology; 2023. DOI: 10.6028/NIST.AI.100-1

Downloads

Published

2026-10-10

How to Cite

Sobirova, M. Q. (2026). XUSUSIY KORXONALARDA BOSHQARUV QARORLARINI QABUL QILISH SAMARADORLIGIGA SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN MEXANIZMLARNI TAKOMILLASHTIRISHNING TA’SIRI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 328–335. https://doi.org/10.5281/zenodo.23279983
Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son