XIZMAT KO‘RSATISH SOHASIDA INNOVATSIYALARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA ULARNI TASNIFLASHNING METODOLOGIK ASOSLARI

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23280987

Abstract

Xizmat ko‘rsatish sohasidagi innovatsiyalarning moddiy ishlab chiqarish sohasidagi innovatsiyalardan farqlanuvchi o‘ziga xos xususiyatlari hamda ularni tasniflashning metodologik yondashuvlari tadqiq etilgan. Tadqiqot natijasida xizmat innovatsiyalarining yettita o‘ziga xos xususiyati aniqlanib, ularning har biri tasniflash amaliyotiga qanday ta’sir ko‘rsatishi ilmiy jihatdan asoslangan. Ilmiy adabiyotlar va statistik amaliyotda qo‘llaniladigan sakkizta tasniflash yondashuvi qiyosiy tahlil qilinib, ularning aksariyati yagona mezonga asoslanishi hamda xizmat innovatsiyalarining ko‘p o‘lchovli xususiyatlarini to‘liq aks ettirish imkoniyati cheklanganligi aniqlangan. Olingan natijalar asosida yettita mezonni o‘zaro birlashtiruvchi ko‘p mezonli (fasetli) tasniflash tizimi hamda uni shakllantirishga doir to‘rtta metodologik tamoyil taklif etilgan. Ishlab chiqilgan tasniflash tizimidan xizmat ko‘rsatish korxonalarida innovatsion faoliyatni hisobga olish, statistik kuzatuv usullarini takomillashtirish hamda innovatsiyalarni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash choralarining manzilliligini oshirishda foydalanish mumkin.

Keywords

xizmat ko‘rsatish sohasi, xizmat innovatsiyasi, innovatsiyalar tasnifi, assimilyatsiya yondashuvi, demarkatsiya yondashuvi, sintez yondashuvi, qiymatni birgalikda yaratish, ko‘p mezonli tasnif

References

  1. 1.1. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasi yalpi ichki mahsuloti: 2025-yil
  2. 2.yanvar–dekabr oylari uchun press-reliz [Elektron resurs]. – Toshkent, 2026. – 26-yanvar. – URL: https://
  3. 3.stat.uz/img/news/analitika-vvp_zb-lotin_p30500.pdf.
  4. 4.2. Innovatsion rivojlanish agentligi. O‘zbekiston Global innovatsiya indeksi reytingida 2026-yilda ham
  5. 5.barqaror o‘sishga erishdi [Elektron resurs]. – 2026. – 29-sentabr. – URL: https://gov.uz/oz/innovation/
  6. 6.news/view/225922.
  7. 7.3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi PF–21-son «Mamlakat taraqqiyotining
  8. 8.2030-yilgacha mo‘ljallangan ustuvor yo‘nalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi
  9. 9.bosqichga olib chiqishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni: https://lex.uz/uz/docs/
  10. 10.8050769
  11. 11.4. O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 24-iyuldagi «Innovatsion faoliyat to‘g‘risida»gi O‘RQ–630-son
  12. 12.Qonuni.: https://lex.uz/docs/-4910391
  13. 13.5. Oslo Manual 2018: Guidelines for Collecting, Reporting and Using Data on Innovation / OECD, Eurostat. – 4th ed. – Paris : OECD Publishing ; Luxembourg : Eurostat, 2018.
  14. 14.6. Gallouj F., Savona M. Innovation in services: A review of the debate and a research agenda // Journal of
  15. 15.Evolutionary Economics. – 2009. – Vol. 19, No. 2. – P. 149–172.
  16. 16.7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Innovatsiya sohasida statistika
  17. 17.ko‘rsatkichlarini shakllantirish bo‘yicha uslubiy nizom : 2023-yil 5-sentabrdagi 59-son buyruqqa ilova. –
  18. 18.Toshkent, 2023.
  19. 19.8. Fayziyeva Sh. Sh. Mintaqa xizmat ko‘rsatish sohasida innovatsion faoliyatning davlat tomonidan qo‘llab
  20. 20.quvvatlanishining yo‘nalishlari // Innovatsion iqtisodiyot. – 2025. – Jild 3, № 4. – B. 179–188.
  21. 21.9. Coombs R., Miles I. Innovation, measurement and services: The new problematique // Innovation Systems
  22. 22.in the Service Economy / Ed. by J. S. Metcalfe, I. Miles. – Boston, MA : Kluwer Academic Publishers, 2000. – P. 85–103.
  23. 23.10. Barras R. Towards a theory of innovation in services // Research Policy. – 1986. – Vol. 15, No. 4. – P.
  24. 24.161–173.
  25. 25.11. Hipp C., Grupp H. Innovation in the service sector: The demand for service-specific innovation measurement
  26. 26.concepts and typologies // Research Policy. – 2005. – Vol. 34, No. 4. – P. 517–535.
  27. 27.12. Gallouj F., Weinstein O. Innovation in services // Research Policy. – 1997. – Vol. 26, No. 4–5. – P. 537–556.
  28. 28.13. Drejer I. Identifying innovation in surveys of services: A Schumpeterian perspective // Research Policy. –
  29. 29.2004. – Vol. 33, No. 3. – P. 551–562.
  30. 30.14. Vargo S. L., Lusch R. F. Evolving to a new dominant logic for marketing // Journal of Marketing. – 2004. –
  31. 31.Vol. 68, No. 1. – P. 1–17.
  32. 32.15. Soete L., Miozzo M. Trade and Development in Services: A Technological Perspective. – Maastricht :
  33. 33.MERIT, 1989. – (MERIT Research Memorandum ; 89-031).
  34. 34.16. Den Hertog P. Knowledge-intensive business services as co-producers of innovation // International
  35. 35.Journal of Innovation Management. – 2000. – Vol. 4, No. 4. – P. 491–528.
  36. 36.17. Snyder H., Witell L., Gustafsson A., Fombelle P., Kristensson P. Identifying categories of service innovation:
  37. 37.A review and synthesis of the literature // Journal of Business Research. – 2016. – Vol. 69, No. 7. – P.
  38. 38.2401–2408.
  39. 39.18. Helkkula A., Kowalkowski C., Tronvoll B. Archetypes of service innovation: Implications for value cocreation
  40. 40.// Journal of Service Research. – 2018. – Vol. 21, No. 3. – P. 284–301.
  41. 41.19. Barrett M., Davidson E., Prabhu J., Vargo S. L. Service innovation in the digital age: Key contributions and
  42. 42.future directions // MIS Quarterly. – 2015. – Vol. 39, No. 1. – P. 135–154.
  43. 43.20. Pardayev M. Q., Mamasoatov T., Pardayev O. Modernizatsiya, diversifikatsiya va innovatsiya – iqtisodiy
  44. 44.o‘sishning muhim omillari. – Toshkent : Navro‘z, 2014.
  45. 45.21. Umurova M. A. Xizmatlar sohasini innovatsion rivojlantirish hamda boshqaruv samaradorligini
  46. 46.oshirish mexanizmlari // Current Approaches and New Research in Modern Sciences : xalqaro ilmiy
  47. 47.onlayn konferensiya materiallari. – 2024. – Vol. 3, No. 12. – B. 21–24. – DOI: https://doi.org/10.5281/
  48. 48.zenodo.13864753.
  49. 49.22. Pardayev M., Mamayunusov T. Xizmat ko‘rsatish sohasida innovatsion faoliyatning nazariy masalalari //
  50. 50.Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot. – 2024. – DOI: https://doi.org/10.55439/GED/vol1_iss1/a788.
  51. 51.23. Berdiyev A. A. Innovatsiyalarni joriy etish asosida xizmat ko‘rsatish korxonalari samaradorligini oshirish
  52. 52.// Eurasian Journal of Mathematical Theory and Computer Sciences. – 2025. – Vol. 5, No. 11. – Special
  53. 53.Issue. – P. 453–458. – DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.17526940.
  54. 54.24. Berdiyev A. A. Xizmatlar sohasini rivojlantirishning o‘ziga xos xususiyatlari va yo‘nalishlari // Aktuar moliya
  55. 55.va buxgalteriya hisobi ilmiy jurnali. – 2024. – Jild 4, № 9. – B. 14–19.
  56. 56.25. Zarikeyeva M. M., Muratbayeva S. B. Qoraqalpog‘iston Respublikasida xizmat ko‘rsatish sohasida sifatni
  57. 57.oshirish tizimiga innovatsiyalarni joriy etish uslubiyoti tahlili // Aktuar moliya va buxgalteriya hisobi ilmiy
  58. 58.jurnali. – 2024. – Jild 4, № 10. – B. 445–450.

Downloads

Published

2026-10-10

How to Cite

Erdonov, M. E. o‘g‘li. (2026). XIZMAT KO‘RSATISH SOHASIDA INNOVATSIYALARNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA ULARNI TASNIFLASHNING METODOLOGIK ASOSLARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 436–444. https://doi.org/10.5281/zenodo.23280987
Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son