QISHLOQ XO‘JALIGI SUBYEKTLARINI MOLIYAVIY QO‘LLAB-QUVVATLASH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH

Authors

  • Zafar Jumanazarovich Kulmatov Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti mustaqil tadqiqotchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23300673

Abstract

Mazkur maqolada O‘zbekistonda qishloq xo‘jaligi subyektlarini moliyaviy qo‘llabquvvatlash tizimining amaldagi holati, mavjud moliyalashtirish instrumentlari va ularning agrar ishlab chiqarish samaradorligiga ta’siri tadqiq etilgan. Qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishining mavsumiyligi, tabiiy-iqlimiy xavflarga bog‘liqligi, mahsulot narxlarining o‘zgaruvchanligi hamda ayrim xo‘jaliklarda garov ta’minotining yetarli emasligi moliyaviy resurslardan foydalanish samaradorligiga ta’sir qiluvchi asosiy omillar sifatida baholangan. Tadqiqotda rasmiy statistik ma’lumotlar, normativ-huquqiy hujjatlar va agrar sohani moliyalashtirish amaliyoti asosida tizimli, statistik va qiyosiy tahlil usullaridan foydalanilgan. Natijalar davlat tomonidan ajratilayotgan moliyaviy resurslar hajmining kengayib borayotganini, biroq moliyalashtirish samaradorligini oshirish uchun kredit, subsidiya, kafillik, sug‘urta va raqamli monitoring mexanizmlarini yagona tizimga integratsiya qilish zarurligini ko‘rsatdi. Muallif tomonidan qishloq xo‘jaligi subyektlarini risk darajasi va pul oqimlariga asoslangan holda differensial moliyalashtirish modeli taklif etilgan.

Keywords

qishloq xo‘jaligi, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash, agrar sektor, kredit, subsidiya, kafillik, sug‘urta, lizing, moliyaviy risk, raqamli monitoring

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasida qishloq, o‘rmon va

baliqchilik xo‘jaligi: 2025-yil yanvar–dekabr oylaridagi dastlabki ma’lumotlar [Elektron resurs]. – Toshkent:

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi, 2025.

2.

YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari umumiy hajmi (yillik)

// SIAT statistik ma’lumotlar bazasi [Elektron resurs]. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika

qo‘mitasi.

3. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari umumiy hajmi

(choraklik) // SIAT statistik ma’lumotlar bazasi [Elektron resurs]. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Milliy

statistika qo‘mitasi.

4. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Fermer xo‘jaliklarida yetishtirilgan qishloq xo‘jaligi

mahsulotlari umumiy hajmi // SIAT statistik ma’lumotlar bazasi [Elektron resurs]. – Toshkent: O‘zbekiston

Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi.

5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. Qishloq xo‘jaligini moliyalashtirish va agrar sohani subsidiyalash

bo‘yicha rasmiy ma’lumotlar [Elektron resurs]. – 2025-yil 9-dekabr.

6. O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. Paxta va bug‘doy yetishtiruvchi qishloq

xo‘jaligi subyektlarini qo‘llab-quvvatlash mexanizmlarini yanada kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida [Elektron

resurs]. – 2026-yil 10-iyun.

7. O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. Agrar va oziq-ovqat sohalarini davlat

tomonidan qo‘llab-quvvatlash tizimini takomillashtirishga oid normativ-huquqiy hujjatlar [Elektron resurs].

8. O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi. Qishloq xo‘jaligini moliyaviy qo‘llab-quvvatlash va

subsidiyalash bo‘yicha materiallar [Elektron resurs]. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi

vazirligi.

9. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi. Agrar sohani moliyaviy qo‘llab-quvvatlash

dasturlari bo‘yicha materiallar [Elektron resurs]. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya

vazirligi.

10. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank tizimi va qishloq xo‘jaligini kreditlash bo‘yicha statistik

ma’lumotlar [Elektron resurs]. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki

Downloads

Published

2026-10-11

How to Cite

Kulmatov, Z. J. (2026). QISHLOQ XO‘JALIGI SUBYEKTLARINI MOLIYAVIY QO‘LLAB-QUVVATLASH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(9), 458–465. https://doi.org/10.5281/zenodo.23300673
Vol. 4 No. 9 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 9-son