O‘ZBEKISTONDA BANK XIZMATLARI OMMABOPLIGINI BAHOLASHNING USLUBIY YONDASHUVLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Authors

  • Xudoyorxon Jamol o‘g‘li Maxmudov “Renesans mikromoliya tashkiloti” AJ MHXS bo‘yicha tashqi ekspert-konsultanti

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23308450

Abstract

Maqolada O‘zbekistonda bank xizmatlari ommabopligini baholashning nazariy va uslubiy asoslari takomillashtirilib, jismoniy qamrov, raqamli qamrov va foydalanish faolligi, moliyaviy xizmatlardan amaliy foydalanish hamda xizmat sifati va moliyaviy savodxonlikni yagona tizimda birlashtiruvchi ko‘p mezonli yondashuv taklif etilgan. Bank xizmatlari ommabopligi integral indeksi (BXOI)ni shakllantirish algoritmi, indikatorlarni normallashtirish va vaznlash tartibi hamda hududlarni segmentlash mezonlari ishlab chiqilgan. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 2023–2025-yillardagi yakuniy hamda 2026-yilning mavjud davri bo‘yicha rasmiy ma’lumotlari asosida raqamli bank xizmatlari va bank infratuzilmasidagi o‘zgarishlar empirik tahlil qilinib, metodikaning amaliy qo‘llanish yo‘nalishlari asoslangan.

Keywords

bank xizmatlari, ommaboplik, moliyaviy inklyuziya, raqamli bank xizmatlari, integral indeks, BXOI, hududiy qamrov, moliyaviy savodxonlik, bank infratuzilmasi

References

1. World Bank. The Global Findex Database 2025: Connectivity and Financial Inclusion in the Digital Economy. Washington, DC: World Bank, 2025.

2. Sarma M. Index of Financial Inclusion. ICRIER Working Paper No. 215. New Delhi, 2008.

3. Cámara N., Tuesta D. Measuring Financial Inclusion: A Multidimensional Index. BBVA Research Working Paper No. 14/26, 2014.

4. Demirgüç-Kunt A., Klapper L. Measuring Financial Inclusion: Explaining Variation in Use of Financial Services across and within Countries. Brookings Papers on Economic Activity, 2013, Vol. 44(1), pp. 279–340.

5. International Monetary Fund. Financial Access Survey (FAS). Washington, DC: IMF.

6. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2024-yil yakunlari bo‘yicha yillik hisobot: milliy to‘lov tizimi va bank axborot texnologiyalari bo‘limi.

7. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2023-yil yakunlari bo‘yicha yillik hisobot: milliy to‘lov tizimi va bank axborot texnologiyalari bo‘limi.

8. Kasimova M.A. Bank xizmatlari ommabopligini oshirish yo‘llari. “Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot”, 2025, №7.

9. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2026-yil 1-yanvar holatiga muomaladagi bank plastik kartalari, terminallar, bankomat va infokiosklar hamda 2025-yil yanvar–dekabr oylaridagi to‘lov terminallari tushumlari to‘g‘risida ma’lumot. 20.01.2026.

10. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2026-yil 1-avgust holatiga muomaladagi bank plastik kartalari, terminallar, bankomat va infokiosklar hamda 2026-yil yanvar–iyul oylaridagi to‘lov terminallari tushumlari to‘g‘risida ma’lumot. 11.08.2026.

Downloads

Published

2026-09-07

How to Cite

Maxmudov, X. J. o‘g‘li. (2026). O‘ZBEKISTONDA BANK XIZMATLARI OMMABOPLIGINI BAHOLASHNING USLUBIY YONDASHUVLARINI TAKOMILLASHTIRISH. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(9), 784–790. https://doi.org/10.5281/zenodo.23308450
Vol. 4 No. 9 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 9-son