IQTISODIY SUDLARDA YARASHTIRUV VA MEDIATSIYA JARAYONLARIDA HUQUQLARNI SUISTE’MOL QILISHNING OLDINI OLISH HAMDA INSTITUTSIONAL ISLOHOTLAR

Authors

  • Akram Botirqul o‘g‘li Ungarov Toshkent shahar Toshkent tumanlararo iqtisodiy sudi sudyasining yordamchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23340729

Abstract

Iqtisodiy sudlarda yarashtiruv va mediatsiya tartib-taomillarini qo‘llash jarayonida insofsizlik hamda protsessual huquqlarni suiiste’mol qilishning oldini olish masalalari, shuningdek, sohadagi institutsional islohotlarning istiqbollari kompleks tarzda tadqiq etilgan. Sud amaliyoti va xalqaro tajriba tahlili asosida mediativ kelishuvlardan davlat bojini to‘lashdan qochish, protsessual muddatlarni cho‘zish hamda kreditorlar huquqlarini cheklash maqsadida foydalanish holatlarining oldini olishga qaratilgan Oliy sud Plenumi qarorini qabul qilish zarurati ilmiy jihatdan asoslangan. Mediatorlarning fuqarolik-huquqiy, kasbiy va axloqiy javobgarligini belgilash hamda ularning javobgarligini majburiy sug‘urtalash mexanizmini joriy etish maqsadida “Mediatsiya to‘g‘risida”gi Qonunga alohida 13²-modda kiritish taklif etilgan. Shuningdek, institutsional infratuzilmani rivojlantirish maqsadida nodavlat “Mediatorlar palatasi”ni tashkil etish, mediatorlarni faoliyat sohalari bo‘yicha ixtisoslashtirish hamda Buyuk Britaniya tajribasi asosida Adliya vazirligi tizimida “Da’volar portali” elektron yarashtirish platformasini yaratishga doir konseptual ilmiy takliflar ishlab chiqilgan.

Keywords

iqtisodiy sudlar, mediatsiya, huquqni suiiste’mol qilish, insofsizlik, mediatorlar javobgarligi, kasbiy sug‘urta, Mediatorlar palatasi, Da’volar portali, raqamli mediatsiya, Oliy sud Plenumi

References

1.O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi // O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi. – 1996.

2. O‘zbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksi // O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi. – 2018.

3. O‘zbekiston Respublikasining 2018-yil 3-iyuldagi “Mediatsiya to‘g‘risida”gi O‘RQ–482-son Qonuni: https:// lex.uz/docs/-3805227

4. O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 29-sentabrdagi “Elektron tijorat to‘g‘risida”gi O‘RQ–792-son Qonuni: https://lex.uz/docs/-6213382

5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF–60-son Farmoni: https://lex.uz/ru/docs/-5841063

6. O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining 2009-yil 18-dekabrdagi “Iqtisodiy sudlar tomonidan kelishuv bitimini tasdiqlashda protsessual qonun normalarining qo‘llanilishiga oid ayrim masalalar to‘g‘risida”gi 204-son qarori: https://lex.uz/uz/docs/-2026218

7. Масадиков Ш. М. Проблемы правового регулирования медиации : монография. – Ташкент : ТГЮУ, 2014. – 131 с.

8. Otaxonov F. H. Nizolarni sudgacha hal qilish: muzokaralar, talabnoma tartibi, mediatsiya : monografiya. – Toshkent : TDYU, 2021. – 180 b.

9. Кулапов Д. С. Принципы медиации: многообразие подходов к регулированию // Вестник Саратовской государственной юридической академии. – 2014. – № 2 (97). – С. 49–54. 10. Шамликашвили Ц. А. Медиация как современный метод внесудебного разрешения споров. – М., 2017.

11. UK Civil Procedure Rules (CPR). Part 1 and Pre-Action Protocols for Claims Portal. 12. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi va Toshkent shahar iqtisodiy sudlarining 2020–2024-yillar bo‘yicha rasmiy statistik tahlil ma’lumotlari.

Downloads

Published

2026-08-12

How to Cite

Ungarov, A. B. o‘g‘li. (2026). IQTISODIY SUDLARDA YARASHTIRUV VA MEDIATSIYA JARAYONLARIDA HUQUQLARNI SUISTE’MOL QILISHNING OLDINI OLISH HAMDA INSTITUTSIONAL ISLOHOTLAR. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4, 507–510. https://doi.org/10.5281/zenodo.23340729
Vol. 4 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali Konferensiya 4-maxsus son