QURILISH KORXONALARI RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHNING IQTISODIY MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH: RAQAMLASHTIRISH, INNOVATSIYA VA BOSHQARUV SAMARADORLIGI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23361487Abstract
Ushbu maqolada qurilish korxonalarining raqobatbardoshligini oshirish iqtisodiy mexanizmi raqamli transformatsiya, innovatsion texnologiyalar, inson kapitali va loyiha boshqaruvi samaradorligi bilan bog‘liq holda tadqiq etiladi. Qurilish bozorining kengayishi bilan birga korxonalar oldida ishlarni tez, sifatli, shaffof va nazorat qilinadigan tarzda bajarish talabi kuchaymoqda. Tadqiqot O‘zbekistonning rasmiy statistik ma’lumotlari, qurilish sohasini modernizatsiya qilish bo‘yicha normativ hujjatlar hamda zamonaviy ilmiy tadqiqotlarning tahliliga asoslanadi. Maqolada BIM, ERP, loyiha dashboardlari, raqamli smeta, elektron hujjat aylanishi, KPI va bilimlarni boshqarish vositalarini yagona boshqaruv konturiga birlashtiruvchi model taklif qilinadi. Natijalarga ko‘ra, raqamlashtirishni faqat dasturiy ta’minot sotib olish sifatida emas, balki ma’lumotlarga asoslangan qaror qabul qilish tizimini qayta qurish sifatida ko‘rish kerak. Taklif etilgan model korxonaning vaqt, xarajat, sifat, resurs va risk ko‘rsatkichlarini real vaqtga yaqin rejimda kuzatish, loyiha og‘ishlarini erta aniqlash va boshqaruv javobini tezlashtirishga qaratilgan.Keywords
qurilish korxonasi, raqobatbardoshlik, raqamli transformatsiya, BIM, ERP, innovatsiya, loyiha boshqaruvi, KPI, inson kapitali, ma’lumotlar, samaradorlik, O‘zbekistonReferences
1. Porter, M. E. (1996). What Is Strategy? Harvard Business Review, 74(6), 61–78.
2. Barney, J. (1991). Firm Resources and Sustained Competitive Advantage. Journal of Management, 17(1),
99–120. DOI: 10.1177/014920639101700108.
3. Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic Capabilities and Strategic Management.
Strategic Management Journal, 18(7), 509–533. DOI: 10.1002/(SICI)1097-0266(199708)18:7<509::AID
SMJ882>3.0.CO;2-Z.
4. Gilkinson, N., & Dangerfield, B. C. (2013). Some Results from a System Dynamics Model of Construction
Sector Competitiveness. Mathematical and Computer Modelling, 57(9–10), 2032–2043. DOI: 10.1016/j.
mcm.2011.09.011.
5. Oesterreich, T. D., & Teuteberg, F. (2016). Understanding the Implications of Digitisation and Automation
in the Context of Industry 4.0: A Triangulation Approach and Elements of a Research Agenda for the
Construction Industry. Computers in Industry. DOI: 10.1016/j.compind.2016.09.006.
6. Succar, B. (2009). Building Information Modelling Framework: A Research and Delivery Foundation for
Industry Stakeholders. Automation in Construction, 18(3), 357–375. DOI: 10.1016/j.autcon.2008.10.003.
7. Sacks, R., Eastman, C., Lee, G., & Teicholz, P. (2018). BIM Handbook: A Guide to Building Information
Modeling for Owners, Designers, Engineers, Contractors, and Facility Managers. 3rd ed. Wiley.
8. Olanipekun, A. O., & Sutrisna, M. (2021). Facilitating Digital Transformation in Construction—A Systematic
Review of the Current State of the Art. Frontiers in Built Environment, 7, 660758. DOI: 10.3389/
fbuil.2021.660758.
9. Soman, R. K., & Whyte, J. K. (2020). Codification Challenges for Data Science in Construction. Journal of
Construction Engineering and Management, 146(7). DOI: 10.1061/(ASCE)CO.1943-7862.0001846.
10. Shojaei, R., Oti-Sarpong, K., & Burgess, G. (2023). Enablers for the Adoption and Use of BIM in Main
Contractor Companies in the UK. Engineering, Construction and Architectural Management, 30(4), 1726
1745. DOI: 10.1108/ECAM-07-2021-0650.
11. Dynamic Capabilities for Digitalisation in the AECO Sector – A Scientometric Review. Engineering,
Construction and Architectural Management, 29(4), 1585–1608. DOI: 10.1108/ECAM-12-2020-1012.
12. Nozari, H., Bakhshi Movahed, A., & Szmelter-Jarosz, A. (2026). Review of the Effects of Digital
Transformation on the Construction Industry. Journal of the Knowledge Economy, 17, 14472–14500.
13. Digital Transformation and Organizational Readiness: Evidence from Chinese Construction SMEs with a
Dynamic Managerial Capabilities Lens. Engineering, Construction and Architectural Management, 33(7),
5783–5819, 2026. DOI: 10.1108/ECAM-01-2025-0069.
14. Nigmatjonova, N. U. (2026). Qurilish sanoati korxonalari faoliyati samaradorligini raqamlashtirish usullari
asosida oshirish yo‘llari. Iqtisodiyot fanlari bo‘yicha PhD dissertatsiyasi, Toshkent arxitektura-qurilish
universiteti.
15. Bazarbayeva, U. (2025). Raqamli iqtisodiyot sharoitida qurilish korxonalar elektron reyting tizimini
takomillashtirish yo‘llari. Eurasian Journal of Academic Research, 5(1), 103–105. DOI: 10.5281/
zenodo.14881108.
16. Abdullayev, A. N. (2025). Qurilish korxonalari faoliyatida yashil iqtisodiy infratuzilmani raqamlashtirish.
Green Economy and Development, 3(6). DOI: 10.5281/zenodo.15863864.
17. Djabriev, A. N., & Tashmuxamedova, F. A. (2025). Development of Uzbekistan’s Construction Industry in
the Context of Global Innovative Trends. Modern Science and Research, 2025, 222–227. DOI: 10.71337/
inlibrary.uz.science-research.139402.
18. G‘ulomova, Sh. B. qizi. (2026). Change Management in the Adoption of BIM Technology in Uzbekistan’s
Construction Projects: A Conceptual Approach Based on the ADKAR Model. Innovation Science and
Technology.
19. Abdunazarov, S. (2025). The Role and Significance of the Construction Sector in Uzbekistan’s Economy
and the Application of Innovations. International Multidisciplinary Research in Academic Science (IMRAS),
8(09), 96–101. DOI: 10.5281/zenodo.17237751.
20. Toqsonov, Kh. E. (2026). Innovative Management Practices and Challenges in Construction Enterprises of
Uzbekistan. International Journal of Political Sciences and Economics.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


