OʻZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA ISLOMIY MOLIYALASHTIRISH VOSITALARINI QOʻLLASH MEXANIZMLARINI RIVOJLANTIRISH

Authors

  • Munavvar Xushbakovna Valiyeva Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti mustaqil tadqiqotchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23368568

Abstract

Maqolada Oʻzbekiston tijorat banklarida islomiy moliyalashtirish vositalarini qoʻllash mexanizmlarini rivojlantirishning nazariy va tashkiliy asoslari oʻrganiladi. Islom moliyasiga oid ilmiy yondashuvlar umumlashtirilib, murabaha, mudoraba, mushoraka, ijara, salam, istisna, sukuk va takofulning iqtisodiy vazifalari tizimlashtiriladi. Uy-joy xaridini moliyalashtirishda kamayib boruvchi mushorakaning mulkiy munosabatlar, ijara va ulushlarni bosqichma-bosqich sotib olishga asoslangan mexanizmi tahlil qilinadi. Islomiy moliyalashtirishni rivojlantirish uchun shartnomalar mazmunini aniqlashtirish, shariatga muvofiqlik nazoratini tashkil etish, hisob va risklarni boshqarish tartiblarini muvofiqlashtirish zarurligi asoslanadi. Bank xodimlarining kasbiy tayyorgarligini oshirish, mijozlarni mahsulot xususiyatlari haqida xabardor qilish hamda kichik biznes ehtiyojlariga mos xizmatlarni shakllantirish boʻyicha takliflar ishlab chiqiladi. Tadqiqot xulosalari moliyaviy xizmatlar koʻlamini kengaytirish va resurslarni real iqtisodiyotga yoʻnaltirish shartlarini yoritadi.

Keywords

islom moliyasi, tijorat banklari, islomiy moliyalashtirish, murabaha, mudoraba, mushoraka, ijara, sukuk, takoful, shariatga muvofiqlik, moliyaviy inklyuzivlik

References

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi. 2020-yil 29-dekabr. https://president.uz/oz/lists/view/4057 2. Oʻzbekiston Respublikasining “Nobank kredit tashkilotlari va mikromoliyalashtirish faoliyati toʻgʻrisida”gi OʻRQ-765-son Qonuni. 2022-yil 20-aprel. https://lex.uz/uz/docs/-5972411 3. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. Mikromoliya tashkilotlari tomonidan islomiy moliyalashtirishga oid xizmatlarni koʻrsatish tartibi toʻgʻrisidagi nizom. 2024-yil 26-iyulda 3536-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan. https://lex.uz/uz/docs/-7036330 4. Siddiqi M. N. Riba, Bank Interest and the Rationale of Its Prohibition. Jeddah: Islamic Research and Training Institute, 2004. ISBN 9960-32-145-2. https://isdbinstitute.org/product/riba-bank-interest-and-the- rational-of-its-prohibition/ 5. Usmani M. T. An Introduction to Islamic Finance. Brill, 2021. Muallifning rasmiy elektron manbasi: https:// muftitaqiusmani.com/en/Books/an-introduction-to-islamic-finance/ 6. Anwar M. Islamic Banking in Iran and Pakistan: A Comparative Study. The Pakistan Development Review. 1992. Vol. 31, No. 4, Part II. P. 1089–1097. https://file.pide.org.pk/pdf/PDR/1992/Volume4/1089-1097. pdf 7. Kahf M. Islamic Banks: The Rise of a New Power Alliance of Wealth and Shariʼah Scholarship. In: Henry C. M., Wilson R. (eds.). The Politics of Islamic Finance. Edinburgh University Press, 2004. Muallifning elektron manbasi: https://monzer.kahf.com/papers.html 8. Khan M. A. What Is Wrong with Islamic Economics? Analysing the Present State and Future Agenda.

Cheltenham: Edward Elgar Publishing, 2013. ISBN 9781782544142. https://www.e-elgar.com/shop/usd/what- is-wrong-with-islamic-economics-9781782544142.html 9. Islamic Financial Services Board. Glossary of Terminologies. Elektron manba. https://www.ifsb.org/ wp-content/uploads/2023/10/Terminologies-Download_En.pdf

Downloads

Published

2026-10-14

How to Cite

Valiyeva, M. X. (2026). OʻZBEKISTON TIJORAT BANKLARIDA ISLOMIY MOLIYALASHTIRISH VOSITALARINI QOʻLLASH MEXANIZMLARINI RIVOJLANTIRISH. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 544–549. https://doi.org/10.5281/zenodo.23368568
Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son