TIJORAT BANKLARINING RAQAMLI TRANSFORMATSIYASINI KOMPLEKS BAHOLASH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23383610Abstract
Tijorat banklarining raqamli transformatsiya darajasini kompleks baholashga qaratilgan metodik yondashuv taklif etiladi. Tadqiqotda raqamli qamrov va raqamli transformatsiya darajasi o‘rtasidagi konseptual farqlarni aniqlash, baholash ko‘rsatkichlarini me’yorlashtirish hamda olingan natijalarning ishonchliligini tekshirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 2025-yil 1-yanvar holatiga oid statistik ma’lumotlari asosida masofaviy bank xizmatlaridan foydalanuvchilar tarkibi tahlil qilingan. Tahlil natijalariga ko‘ra, jismoniy shaxslarga tegishli qaydlar ulushi 97,24 foizni tashkil etgan. Bunda foydalanuvchilar soni noyob faol mijozlar sonini ifodalovchi ko‘rsatkich sifatida talqin qilinmagan. Taklif etilgan kompleks baholash tizimi mijozlar faolligi, biznes jarayonlarini avtomatlashtirish, ma’lumotlarni boshqarish, xodimlarning raqamli kompetensiyalari, iqtisodiy samaradorlik va operatsion barqarorlik kabi oltita asosiy yo‘nalishni qamrab oladi. Baholash metodikasi doirasida teng vaznli boshlang‘ich model, ishonchlilik koeffitsiyenti hamda indeks natijalarining vazn koeffitsiyentlari o‘zgarishiga sezgirligini tekshirish mexanizmlari asoslab berilgan. Zarur ichki indikatorlarning ochiq statistik ma’lumotlar tarkibida mavjud emasligi sababli tijorat banklari kesimida kompleks indeks hisoblanmagan. Tadqiqot natijalari raqamli qamrov ko‘rsatkichlarini banklarning raqamli transformatsiya darajasini yanada kengroq va tizimli baholash imkonini beruvchi indikatorlar majmuasi bilan to‘ldirishning metodologik ahamiyatini ko‘rsatadi.Keywords
tijorat banklari, bank xizmatlari, raqamli transformatsiya, raqamli qamrov, kompleks baholash, kompleks indeks, ma’lumotlar sifati, operatsion barqarorlik, ishonchlilik koeffitsiyenti, vazn koeffitsiyentlariga sezgirlikReferences
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi “2020–2025-yillarga mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-5992-son Farmoni. – URL: https://lex.uz/docs/-4811025.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Tijorat banklari faoliyatining asosiy ko‘rsatkichlari to‘g‘risida 2025-yil 1-yanvar holatiga banklar kesimidagi ma’lumot. – Toshkent, 2025.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank tizimi faoliyatining asosiy ko‘rsatkichlari to‘g‘risida ma’lumot: 2024-yil va 2025-yil 1-yanvar holati. – Toshkent, 2025.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Masofadan bank xizmatlarini ko‘rsatuvchi tizimlardan foydalanuvchilarning soni: 2025-yil 1-yanvar holatiga. – Toshkent, 2025. – URL: https://cbu.uz/uz/statistics/ paysistem/2135490/.
International Monetary Fund. Republic of Uzbekistan: Financial Sector Assessment Program – Financial System Stability Assessment. – Washington, D.C.: International Monetary Fund, 2025. – IMF Country Report No. 25/145. – DOI: https://doi.org/10.5089/9798229015103.002.
Pazarbasioglu, C. (2020). Garcia Mora A., Uttamchandani M., Natarajan H., Feyen E., Saal M. Digital Financial Services. World Bank.
Verhoef, P. C., Broekhuizen, T., Bart, Y., Bhattacharya, A., Dong, J. Q., Fabian, N., & Haenlein, M. (2021). Digital Transformation: A Multidisciplinary Reflection and Research Agenda. Journal of Business Research, 122, 889–901. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.09.022
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
