QAYTA SUG‘URTA KO‘RSATKICHLARI VA SUG‘URTA KOMPANIYALARI RENTABELLIGI O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK: O‘ZBEKISTONNING YIRIK SUG‘URTA KOMPANIYALARI MISOLIDA

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23384172

Abstract

Maqolada qayta sug‘urta faoliyatini tavsiflovchi ko‘rsatkichlar bilan sug‘urta kompaniyalari rentabelligi o‘rtasidagi bog‘liqlik O‘zbekistonning to‘rtta yirik sug‘urta kompaniyasi — “O‘zagrosug‘urta”, “O‘zbekinvest”, “Kafolat sug‘urta” va “Apex Insurance”ning 2019–2024-yillardagi ma’lumotlari asosida tahlil qilinadi. Qayta sug‘urta qabul qilish va berish darajasi, qayta sug‘urtalanmagan risklar ulushi hamda aktivlar va kapital rentabelligi, texnik rentabellik va sof foyda o‘rtasida Pirson korrelyatsiyasi hisoblanib, uning statistik ahamiyati tekshirildi. Qayta sug‘urta berish darajasi texnik rentabellik bilan musbat, qayta sug‘urta qabul qilish darajasi esa sof foyda bilan manfiy bog‘langani aniqlandi. Markaziy bankning asosiy stavkasi va majburiyatlar yuki rentabellik bilan teskari bog‘liqlikka ega. Natijalar asosida kompaniyalar darajasida qayta sug‘urta strategiyasini ishlab chiqish bo‘yicha takliflar berilgan.

Keywords

qayta sug‘urta, sug‘urta kompaniyasi, rentabellik, texnik rentabellik, qayta sug‘urta berish darajasi, korrelyatsion tahlil, O‘zbekiston

References

O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 23-noyabrdagi “Sugʻurta faoliyati toʻgʻrisida”gi O‘RQ-730-son Qonuni. (n.d.). URL: https://lex.uz/ru/docs/-5739117.

Aduloju, S. A., & Ajemunigbohun, S. S. (2017). Reinsurance and performance of the ceding companies: The Nigerian insurance industry experience. Economics and Business, 31, 19–29.

Chen, H., Cummins, J. D., Sun, T., & Weiss, M. A. (2020). The reinsurance network among U.S. property–casualty insurers: Microstructure, insolvency risk, and contagion. Journal of Risk and Insurance, 87(2), 253–284.

Haqberdiyev, B. (2025). Sug‘urta kompaniyalari moliyaviy barqarorligining mohiyati va nazariy asoslari. Nauka i texnologiya v sovremennom mire, 4(1), 13–15.

Lee, H. H., & Lee, C. Y. (2012). An analysis of reinsurance and firm performance: Evidence from the Taiwan property-liability insurance industry. The Geneva Papers on Risk and Insurance — Issues and Practice, 37, 467–484.

Mayers, D., & Smith, C. W. (1990). On the corporate demand for insurance: Evidence from the reinsurance market. Journal of Business, 63(1), 19–40.

Olarewaju, O. M., & Msomi, T. S. (2022). Factors affecting the profitability of reinsurance companies in sub-Saharan Africa: Evidence from dynamic panel analysis. Cogent Business & Management, 9(1), 2093485.

Soye, Y. A., Adeyemo, D. L., & Ayo, J. (2017). Evaluation of impact of reinsurance mechanism on insurance companies sustainability in Nigeria. International Journal of Research, Innovations and Sustainable Development, 7(1), 1–14.

Adams, M., Hardwick, P., & Zou, H. (2008). Reinsurance and corporate taxation in the United Kingdom life insurance industry. Journal of Banking & Finance, 32(1), 101–115.

O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi. Sug‘urta bozori statistik ma’lumotlari, 2020–2025-yillar.

Downloads

Published

2026-10-15

How to Cite

Abirqulova, S. N. qizi. (2026). QAYTA SUG‘URTA KO‘RSATKICHLARI VA SUG‘URTA KOMPANIYALARI RENTABELLIGI O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK: O‘ZBEKISTONNING YIRIK SUG‘URTA KOMPANIYALARI MISOLIDA. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 116–120. https://doi.org/10.5281/zenodo.23384172
Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son