INNOVATSION JARAYONLARNING IQTISODIY MAZMUNI VA ULARNI TARTIBGA SOLISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23388689Abstract
Maqolada innovatsion jarayonning iqtisodiy mazmuni yangi yoki takomillashtirilgan mahsulot, jarayon, marketing va tashkiliy yechimlarni yaratish, joriy etish, tarqatish hamda tijoratlashtirishning uzviy zanjiri sifatida yoritilgan. Tadqiqotning maqsadi davlat tomonidan tartibga solishning bozor muvaffaqiyatsizliklari bilan bogʻliq zaruratini asoslash va 2020–2025-yillar koʻrsatkichlari asosida Qoraqalpogʻiston Respublikasi misolida tavsifiy baho berishdan iborat. Tadqiqotda qiyosiy-statistik, tarkibiy va dinamik tahlil usullari hamda nisbiy koʻrsatkichlardan foydalanilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasining SIAT maʼlumotlariga koʻra, 2020–2025-yillarda Oʻzbekiston yalpi ichki mahsuloti (YaIM) 705 076,5 mlrd soʻmdan 1 849 650,0 mlrd soʻmga, yaʼni 162,3 foizga, Qoraqalpogʻiston Respublikasining yalpi hududiy mahsuloti (YaHM) esa 26 136,6 mlrd soʻmdan 54 076,9 mlrd soʻmga, yaʼni 106,8 foizga oshgan. Axborot va aloqa xizmatlari hajmi mamlakat miqyosida 15 861,1 mlrd soʻmdan 79 485,5 mlrd soʻmga (401,1 foizga), Qoraqalpogʻiston Respublikasida esa 433,4 mlrd soʻmdan 1 403,2 mlrd soʻmga (223,7 foizga) yetgan. Ochiq statistik bazadagi innovatsiyalarga oid soʻnggi bevosita maʼlumotlar - 2024-yil koʻrsatkichlari - Qoraqalpogʻiston Respublikasida 137 ta joriy etilgan innovatsiya, 8 ta ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlari (ITTKI) tashkiloti hamda ushbu sohada faoliyat yurituvchi 2 000 nafar xodim mavjudligini koʻrsatadi.Keywords
innovatsion jarayon, tijoratlashtirish, davlat tomonidan tartibga solish, bozor muvaffaqiyatsizligi, ITTKI, tashqi samara, innovatsion siyosatReferences
Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 24-iyuldagi “Innovatsion faoliyat toʻgʻrisida” OʻRQ-630-son Qonuni. https://lex.uz/acts/-4910391
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 6-iyuldagi “2022–2026-yillarga moʻljallangan Oʻzbekiston Respublikasining innovatsion rivojlanish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida” PF-165-son Farmoni.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 1-apreldagi “Ilmiy va innovatsion faoliyatni rivojlantirish boʻyicha davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish toʻgʻrisida” PF-6198-son Farmoni. https://lex.uz/docs/-5352267
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 8-oktabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasining innovatsion rivojlanish strategiyasini 2024-2025-yillarda amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 128-son qarori. https://lex.uz/uz/docs/-6837771
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 30-yanvardagi “Oʻzbekiston-2030” strategiyasini “Atrof-muhitni asrash va “yashil iqtisodiyot” yilida amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisida” PF-16-son Farmoni. https://lex.uz/en/docs/-7369703
Schumpeter, J. A. (1934). The Theory of Economic Development. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1934. 255 p.
Freeman, C. (1987). Technology Policy and Economic Performance: Lessons from Japan. London: Pinter Publishers, 1987. 155 p.
Lundvall, B. (1992). -Å. (ed.). National Systems of Innovation: Towards a Theory of Innovation and Interactive Learning. London: Pinter Publishers, 1992. 317 p. Towards a Theory of Innovation and Interactive Learning.
OECD/Eurostat. Oslo Manual 2018: Guidelines for Collecting, Reporting and Using Data on Innovation. 4th ed. Paris: OECD Publishing, 2018. DOI: https://doi.org/10.1787/9789264304604-en.
Cirera, X., Frías, J., Hill, J., & Li, Y. (2020). A Practitionerʼs Guide to Innovation Policy: Instruments to Build Firm Capabilities and Accelerate Technological Catch-Up in Developing Countries. Washington, DC: World Bank, 2020. URL: https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/33269.
OECD. OECD Science, Technology and Innovation Outlook 2023: Enabling Transitions in Times of Disruption. Paris: OECD Publishing, 2023. DOI: https://doi.org/10.1787/0b55736e-en.
WIPO. Global Innovation Index 2024: Unlocking the Promise of Social Entrepreneurship. Geneva: World Intellectual Property Organization, 2024. URL: https://www.wipo.int/web-publications/global-innovationindex-2024/en/.
Zheng, X., & Cai, Y. (2022). Transforming Innovation Systems into Innovation Ecosystems: The Role of Public Policy. Sustainability, 14(12). https://doi.org/10.3390/su14127520
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
