TIJORAT BANKLARIDA INVESTITSION KREDITLARNI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI

Authors

  • Shaxlo G‘ayrat qizi Naimova Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti mustaqil izlanuvchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23388879

Abstract

O‘zbekiston tijorat banklarida investitsion kreditlash amaliyotining 2022–2026-yillardagi holati tahlil qilinib, uni takomillashtirishning ustuvor yo‘nalishlari ilmiy jihatdan asoslangan. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki va Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlari asosida bank tizimi kredit portfelining dinamikasi va tarkibi, resurs bazasining tuzilishi hamda asosiy kapitalga investitsiyalarni moliyalashtirishda bank kreditlarining o‘rni baholangan. Tahlil natijalariga ko‘ra, bank tizimi kredit portfeli 1,85 barobar oshgan bo‘lsa-da, 2025-yilda asosiy kapitalga yo‘naltirilgan investitsiyalarning 1,9 foizi tijorat banklari kreditlari va boshqa qarz mablag‘lari hisobidan moliyalashtirilgan. Shu bilan birga, uzoq muddatli kreditlarning uzoq muddatli resurslar bilan qoplanish darajasi 83,9 foizdan 81,3 foizga pasaygani aniqlangan. Tadqiqot doirasida uzoq muddatli resurslar bilan qoplanish koeffitsienti taklif etilib, banklarning resurs bazasi muddatini uzaytirish, loyihaviy moliyalashtirish uslubiyotini joriy etish, sindikatsiyalashgan kreditlash amaliyotini kengaytirish hamda kredit risklarini taqsimlash mexanizmlarini rivojlantirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.

Keywords

investitsion kredit, tijorat banklari, uzoq muddatli resurslar, loyihaviy moliyalashtirish, kredit portfeli, resurs bazasi, sindikatsiyalashgan kredit, muammoli kreditlar

References

  1. 1.O‘zbekiston Respublikasining “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuniga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish haqida : O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 5-noyabrdagi O‘RQ-580-son Qonuni [Elektron resurs]. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-4581969.
  2. 2.O‘zbekiston Respublikasining “Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni : 2019-yil 25-dekabrdagi O‘RQ-598-son [Elektron resurs]. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-4664142.
  3. 3.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2020–2025-yillarga mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni : 2020-yil 12-maydagi PF-5992-son [Elektron resurs]. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-4811025.
  4. 4.Schumpeter, J. A. The Theory of Economic Development / J. A. Schumpeter. – Cambridge, MA : Harvard University Press, 1934. – 255 p.
  5. 5.Gurley, J. G. Financial Aspects of Economic Development / J. G. Gurley, E. S. Shaw. (1955). American Economic Review, 45(4), 515–538.
  6. 6.King, R. G. Finance and Growth: Schumpeter Might Be Right / R. G. King, R. Levine. (1993). The Quarterly Journal of Economics, 108(3), 717–737. https://doi.org/10.2307/2118406
  7. 7.Levine, R. Financial Development and Economic Growth: Views and Agenda / R. Levine. (1997). Journal of Economic Literature, 35(2), 688–726.
  8. 8.Rajan, R. G. Financial Dependence and Growth / R. G. Rajan, L. Zingales. (1998). American Economic Review, 88(3), 559–586.
  9. 9.Stiglitz, J. E. Credit Rationing in Markets with Imperfect Information / J. E. Stiglitz, A. Weiss. (1981). American Economic Review, 71(3), 393–410.
  10. 10.Diamond, D. W. Financial Intermediation and Delegated Monitoring / D. W. Diamond. (1984). The Review of Economic Studies, 51(3), 393–414. https://doi.org/10.2307/2297430
  11. 11.Demirgüç-Kunt, A. Law, Finance, and Firm Growth / A. Demirgüç-Kunt, V. Maksimovic. (1998). The Journal of Finance, 53(6), 2107–2137. https://doi.org/10.1111/0022-1082.00084
  12. 12.Yescombe, E. R. Principles of Project Finance / E. R. Yescombe. – 2nd ed. – Oxford : Academic Press, 2014. – 556 p. – URL: https://www.sciencedirect.com/book/9780123910585/principles-of-project-finance.
  13. 13.Basel Committee on Banking Supervision. Basel III: The Net Stable Funding Ratio [Electronic resource]. – Basel : Bank for International Settlements, 2014. – URL: https://www.bis.org/bcbs/publ/d295.htm.
  14. 14.Банковское дело : учебник / под ред. О. И. Лаврушина. – Москва : КноРус, 2016. – 800 с.
  15. 15.Abdullayeva, Sh. Z. Bank ishi : darslik / Sh. Z. Abdullayeva. – Toshkent : Iqtisod-Moliya, 2017.
  16. 16.O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Statistik byulleten : 2023-yil [Elektron resurs]. – Toshkent : O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, 2024. – URL: https://cbu.uz/.
  17. 17.O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Statistik byulleten : 2025-yil [Elektron resurs]. – Toshkent : O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, 2026. – URL: https://cbu.uz/.
  18. 18.O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasida asosiy kapitalga investitsiyalar : 2025-yil yanvar–dekabr : press-reliz [Elektron resurs]. – 2026-yil 24-yanvar. – URL: https:// stat.uz/.
  19. 19.Ipoteka va kredit kartalari rekord darajada o‘sdi : Markaziy bankning 2026-yil 1-iyul holatiga oid ma’lumotlari asosida [Elektron resurs]. (2026). O‘zbekiston Milliy axborot agentligi (O‘zA).
  20. 20.Markaziy bank: milliy valyutadagi kredit stavkalari (2026-yil yanvar) [Elektron resurs]. (2026). Spot.uz.
  21. 21.Markaziy bank: depozitlar kreditlardan tezroq o‘smoqda (2026-yil 1-avgust holatiga) [Elektron resurs]. (2026). Anhor.uz.

Downloads

Published

2026-10-15

How to Cite

Naimova, S. G. qizi. (2026). TIJORAT BANKLARIDA INVESTITSION KREDITLARNI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 300–307. https://doi.org/10.5281/zenodo.23388879
Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son