QISHLOQ XO‘JALIGINI KREDITLASHDA TIJORAT BANKLARINING O‘RNI VA UNI TAKOMILLASHTIRISH YO‘NALISHLARI

Authors

  • Nasriddin Fattiyevich Buronov Iqtisodiyot fanlari nomzodi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23400594

Abstract

Maqolada 2024–2026-yillarda O‘zbekiston tijorat banklarining qishloq xo‘jaligini kreditlashdagi ishtiroki Markaziy bank ma’lumotlari asosida o‘rganilgan. Agrar sohaga yo‘naltirilgan kreditlar qoldig‘i 2024-yil 1-yanvarda 47,2 trln so‘mni tashkil etgan bo‘lsa, 2026-yil 1-iyulga kelib 66,3 trln so‘mga yetgan. Shu bilan birga, tarmoqning umumiy kredit portfelidagi ulushi qariyb 10 foiz darajasida saqlanib qolgan. 2024-yil 1-yanvardan 2026-yil 1-yanvargacha bo‘lgan davrda o‘rtacha yillik o‘sish sur’ati agrar kreditlarda 13,8 foizni, umumiy kredit portfelida esa 13,2 foizni tashkil etgan. Yil davomida o‘sish sur’atlari turlicha bo‘lib, kreditlar hajmi birinchi yarim yillikda nisbatan tezroq oshgan. Olingan natijalarga asoslanib, foiz stavkalarini tabaqalashtirish, kredit mahsulotlari tarkibini kengaytirish hamda kreditlashni agrosug‘urta mexanizmlari bilan uyg‘unlashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.

Keywords

qishloq xo‘jaligi, agrar sohani moliyalashtirish, tijorat banklari, kredit portfeli, nisbiy o‘sish indeksi, imtiyozli kreditlash, agrosug‘urta

References

  1. 1.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 21-noyabrdagi PF–224-son “Agrar sohani davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni. (n.d.). Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
  2. 2.Qishloq xo‘jaligini moliyalashtirish va agrar sohani subsidiyalash rejalari ko‘rib chiqildi. (2025). O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti.
  3. 3.Tadbirkor va fermer xo‘jaliklari diqqatiga: Fermer xo‘jaliklarini qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi kreditlari shartlari. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Hukumat portali.
  4. 4.Stiglitz, J. E., & Weiss, A. (1981). Credit Rationing in Markets with Imperfect Information. American Economic Review, 71(3), 393–410.
  5. 5.Hoff, K., & Stiglitz, J. E. (1990). Introduction: Imperfect Information and Rural Credit Markets – Puzzles and Policy Perspectives. The World Bank Economic Review, 4(3), 235–250. https://doi.org/10.1093/
  6. 6.Adams, D. W., & Graham, D. H. (1984). Von Pischke J.D. (eds.). Undermining Rural Development with Cheap Credit. Westview Press.
  7. 7.Conning, J., & Udry, C. (2007). Rural Financial Markets in Developing Countries. Evenson R., Pingali P. (eds.). Handbook of Agricultural Economics, 3, 2857–2908. https://doi.org/10.1016/S1574-0072(06)03056-8
  8. 8.Besley, T. (1995). Savings, Credit and Insurance. Handbook of Development Economics, 3, 2123–2207. https://doi.org/10.1016/S1573-4471(05)80008-7
  9. 9.Abdikarimova, D. R. (2019). Qishloq xo‘jaligini kreditlashda garov ta’minotini baholash mexanizmi va uni qo‘llash yo‘llari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (4).
  10. 10.Alikulov, M. S. (2025). Qishloq xo‘jaligini moliyalashtirishdagi muammolar va yechimlar. Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil, 3(1). https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.eitt.65039
  11. 11.Shoxo‘jaeva, Z. S., & Boqieva, D. O. (2022). Mamlakatimiz qishloq xo‘jaligini kreditlash tizimini davlat tomonidan tartibga solishning zamonaviy mexanizmlari. Oriental Renaissance: Innovative, Educational, Natural and Social Sciences.
  12. 12.To‘rayeva, M. R. (2026). Sabzavot mahsulotlari yetishtirishni moliyalashtirish mexanizmini takomillashtirish: iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati.
  13. 13.Xojiboyev, M. Sh. (2010). Iqtisodiyotni erkinlashtirish sharoitida fermer va dehqon xo‘jaliklarini kreditlash tizimini takomillashtirish: iqtisodiyot fanlari nomzodi dissertatsiyasi avtoreferati.
  14. 14.Ergashev, E. I. (2020). Moliyaviy ta’minotni barqarorlashtirish asosida bog‘dorchilik va uzumchilik tarmog‘ini rivojlantirish: iqtisodiyot fanlari doktori dissertatsiyasi.
  15. 15.Yadgarov, A. A. (2023). Agrosanoat majmui korxonalari faoliyatini sug‘urtalash metodologiyasini takomillashtirish: iqtisodiyot fanlari doktori dissertatsiyasi.
  16. 16.Botirov, E. X. (2024). Meva-sabzavotchilik klasterlarini moliyalashtirish mexanizmini takomillashtirish: iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati.
  17. 17.Yaqubova, X. U. (2025). Dehqon xo‘jaliklarini kreditlash tizimini takomillashtirish: iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati.
  18. 18.Banklar qaysi sohalarga ko‘proq kredit ajratmoqda. (2026). Kursiv.media.
  19. 19.Uzbekistan Shares Loan Portfolio Volume of Banking System. (2024). Trend.az.
  20. 20.Industry Remains the Leader in Lending Volume in Uzbekistan. (2025). UzDaily.uz.
  21. 21.Industry Remains the Largest Borrower, Share Falls to 24%. (2026). UzDaily.uz.
  22. 22.Agrobank Charts a New Phase of Growth through Digital Transformation and Agricultural Finance. (2026). Dunyo IA.
  23. 23.Qishloq xo‘jaligida startaplarni moliyalashtirish uchun venchur kompaniyasi tashkil qilinadi. (2026). Spot.uz.

Downloads

Published

2026-10-15

How to Cite

Buronov, N. F. (2026). QISHLOQ XO‘JALIGINI KREDITLASHDA TIJORAT BANKLARINING O‘RNI VA UNI TAKOMILLASHTIRISH YO‘NALISHLARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 523–530. https://doi.org/10.5281/zenodo.23400594

Issue

Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son

Section

Articles

License

Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

DOI

https://doi.org/10.5281/zenodo.23400594

Pages

523-530

Citation

Open in Google Scholar
Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son