OLIY TAʼLIM TASHKILOTLARIDA KADRLARNI BOSHQARISHDA MOTIVATSIYA USULLARIDAN FOYDALANISH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23401984Abstract
Maqolada oliy taʼlim tashkilotlarida professor-oʻqituvchilar mehnatini motivatsiyalash metodologiyasini takomillashtirish masalalari koʻrib chiqilgan. Rasmiy statistika asosida 2020/2021– 2024/2025-oʻquv yillarida oliy taʼlim tizimining miqdoriy dinamikasi tahlil qilinib, bir oʻqituvchiga toʻgʻri keladigan talabalar soni 22,6 nafardan 28,9 nafarga, yaʼni 28,0 % ga oshgani aniqlangan. Motivatsiya nazariyalari va amaldagi meʼyoriy hujjatlarni tahlil qilish asosida uch bosqichli metodologiya taklif etilgan: motivatsiya darajasini integral indeks orqali diagnostika qilish, faoliyat yoʻnalishlari boʻyicha vaznlangan samaradorlik koeffitsiyenti asosida moddiy ragʻbatlantirish va nomoddiy motivatsiya vositalarini tabaqalashtirilgan holda qoʻllash. Shartli misolda modelning rag‘batlantirish fondini oldindan belgilangan mezonlar asosida shaffof taqsimlash imkoniyati shartli misolda namoyish etilgan.Keywords
oliy taʼlim tashkiloti, kadrlarni boshqarish, motivatsiya metodologiyasi, integral motivatsiya indeksi, samaradorlik koʻrsatkichlari, KPI, ragʻbatlantirish, oʻz-oʻzini belgilash nazariyasiReferences
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi. Briefing on Reforms and Achievements in the Higher Education System. 20.12.2025. https://gov.uz/en/edu/news/view/112657
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi «Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida»gi PF-5847-son Farmoni. https:// lex.uz/docs/4545884
OTM professor-oʻqituvchilariga qoʻyiladigan talablar oʻzgardi. (2021). Abt.uz. 03.12.2021. https://abt.uz/blog/otmprofessor-oqituvchilariga-qoyiladigan-talablar-ozgardi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 26-avgustdagi «Respublika oliy taʼlim muassasalarining professor-oʻqituvchilari va boshqa xodimlarini byudjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan moddiy ragʻbatlantirish tartibi toʻgʻrisida»gi 517-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom. https://lex.uz/ acts/4969845
Xan, V. (2021). Oliy taʼlim vazirligining reyting tizimi nimani baholaydi – ilmiy-pedagogik ishlarnimi yoki boʻshliqnimi?. Gazeta.uz. 24.08.2021. https://www.gazeta.uz/oz/2021/08/24/ranking/.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78.
Stupnisky, R. H., BrckaLorenz, A., Yuhas, B., & Guay, F. (2018). Faculty members’ motivation for teaching and best practices: Testing a model based on self-determination theory across institution types. Contemporary Educational Psychology, 53, 15–26. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2018.01.004
Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370–396.
Herzberg, F., Mausner, B., & Snyderman, B. (1959). The Motivation to Work. New York: Wiley, 1959.
Vroom, V. H. (1964). Work and Motivation. New York: Wiley, 1964.
Locke, E. A., & Latham, G. P. (2002). Building a practically useful theory of goal setting and task motivation: A 35-year odyssey. American Psychologist, 57(9), 705–717.
Frey, B. S. (1997). Not Just for the Money: An Economic Theory of Personal Motivation. Cheltenham: Edward Elgar, 1997.
Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Oliy taʼlim: statistik maʼlumotlar. 28.05.2025. URL:
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
