URBANIZATSIYA SHAROITIDA SHAHAR ATMOSFERA HAVOSI IFLOSLANISHINI BAHOLASH VA KAMAYTIRISHNING EKOLOGIK MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23414086Abstract
Ushbu maqolada jadal urbanizatsiya sharoitida yirik shaharlar atmosfera havosi ifloslanishini baholash va uni kamaytirish mexanizmlari o‘rganilgan. Tadqiqot maqsadi antropogen yuklamani kamaytirishda raqamli monitoring hamda yashil infratuzilmaning samaradorligini asoslashdan iborat. Maqolada transport va sanoat chiqindilarining shahar mikroiqlimiga ta’siri tahlil qilindi. Muallif yondashuvi sifatida real vaqt monitoringi va aeratsiya koridorlariga asoslangan rejalashtirish modeli taklif etildi. Ilmiy yangiligi havo sifatini bashorat qilishda geoinformatsion tizimlar va iqtisodiy rag‘batlantirishni integratsiya qilish uslubiyati ishlab chiqilganidadir.Keywords
urbanizatsiya, atmosfera havosi, PM2.5, ekologik mexanizmlar, geoinformatsion monitoring, yashil infratuzilmaReferences
O‘zbekiston Respublikasining 09.12.1992-yildagi “Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi 754-XII-son Qonuni. (n.d.). URL: https://lex.uz/ru/docs/-107115.
O‘zbekiston Respublikasining 27.12.1996-yildagi “Atmosfera havosini muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi 353-Ison Qonuni. (n.d.). URL: https://lex.uz/docs/-55561.
Izrael, Y. A. (2002). Ekologiya i kontrol sostoyaniya prirodnoy sredy. Moskva: Gidrometeoizdat. - 560 s.
Seinfeld, J. H., & Pandis, S. N. (2016). Atmospheric Chemistry and Physics: From Air Pollution to Climate Change (3rd ed.). John Wiley & Sons. - 1152 p.
Tursunov, X. T., & Karimov, A. M. (2021). Shahar ekologiyasi va atmosfera havosini muhofaza qilish asoslari. - Toshkent: “Fan va texnologiya”, 240 b.
World Health Organization (WHO). (2021). WHO Global Air Quality Guidelines. WHO. - 274 p.
Mukhitdinov, A. (2023). Atmosfera tarkibini o‘zgarishida transport vositalarining ulushi. Vehicles, 5(2), 0026. ORCID: 0000-0001-5360-8624
Xatamov, A. S. (2023). Urbanizatsiyalashgan hududlarda ekologik monitoring va geoinformatsion texnologiyalarni qo‘llash. Ekologiya va atrof-muhit, № 2, 45–52 b. ORCID: 0009-0001-7356-3192
Yuldashova, S. A., et al. (2025). Zamonaviy urbanizatsiya va ekologik stress: gigiyenik baholash. Jamoat salomatligi jurnali, 1, 112–118 b. ORCID: 0000-0002-6711-5318
Vallero, D. (2014). Fundamentals of Air Pollution (5th ed.). Academic Press. - 1012 p.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
