IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISH VA IJTIMOIY TAKROR ISHLAB CHIQARISH JARAYONLARI O‘RTASIDAGI O‘ZARO BOG‘LIQLIK: EKONOMETRIK TAHLIL VA QISQA MUDDATLI BASHORAT
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23466924Abstract
O‘zbekiston iqtisodiyotini raqamlashtirishning ijtimoiy takror ishlab chiqarish jarayonlariga ta’siri tahlil qilingan hamda raqamli iqtisodiyot va innovatsion mahsulotlar ulushiga ta’sir etuvchi omillar aniqlangan. Tadqiqot O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi va Markaziy bank ma’lumotlariga asoslangan. Tahlil jarayonida ko‘p o‘zgaruvchili regressiya (MVREG), tuzilmaviy tenglamalar modeli (SEM) va Brounning eksponensial tekislash usullaridan foydalanilgan. Oliy ta’lim bilan qamrov darajasi va ilmiy-tadqiqot hamda tajriba-konstruktorlik ishlanmalariga (ITTKI) ajratilgan mablag‘lar ulushi innovatsion faoliyatga eng kuchli ta’sir ko‘rsatuvchi omillar sifatida aniqlangan. Innovatsion mahsulotlar ulushining ijtimoiy taraqqiyot indeksiga kuchli ijobiy ta’siri qayd etilgan. Tadqiqotning ilmiy yangiligi sifatida raqamlashtirishning ijtimoiy taraqqiyotga ta’siri bevosita emas, balki innovatsion mahsulotlar orqali bilvosita amalga oshishi empirik jihatdan asoslangan. Shuningdek, 2026–2031- yillar uchun qisqa muddatli prognoz ishlab chiqilgan.Keywords
raqamli iqtisodiyot, ijtimoiy takror ishlab chiqarish, innovatsion mahsulotlar, ko‘p o‘zgaruvchili regressiya, tuzilmaviy tenglamalar modeli, Broun modeli, Sanoat 4.0References
Schwab, K. (2016). The Fourth Industrial Revolution / K. Schwab. World Economic Forum.
Маркс, К., & Энгельс, Ф. (1961). Сочинения. Капитал. Критика политической экономии. Т. II.
Tapscott, D. (1996). The Digital Economy: Promise and Peril in the Age of Networked Intelligence / D. Tapscott. McGraw-Hill.
Romer, P. M. (1990). Endogenous Technological Change / P. M. Romer. Journal of Political Economy, 98(5).
Lucas, R. E. (1988). On the Mechanics of Economic Development / R. E. Lucas. Journal of Monetary Economics, 22(1), 3–42.
Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2014). The Second Machine Age: Work, Progress, and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies / E. Brynjolfsson, A. McAfee. W. W. Norton & Company.
World Bank. World Development Report 2016: Digital Dividends [Electronic resource]. – Washington, DC : World Bank, 2016. – URL: https://www.worldbank.org/wdr2016.
Porter, M. E., Stern, S., & Green, M. (2014). Social Progress Index 2014 [Electronic resource] / M. E. Porter, S. Stern, M. Green. Social Progress Imperative.
OECD. Insights on the Business Climate in Uzbekistan [Electronic resource]. – Paris : OECD Publishing, 2023. – URL: https://www.oecd.org/en/publications/2023/05/insights-on-the-business-climate-inuzbekistan_9ac46b98.html.
Gulyamov, S. S., Ayupov, R. H., Abdullayev, O. M., & Baltabayeva, G. R. (2019). Raqamli iqtisodiyotda blokcheyn texnologiyalari.
Bustonov, M. M. (2021). O‘zbekiston Respublikasining ekstensiv, intensiv va raqamli iqtisodiyot sharoitida iqtisodiy o‘sishining ekonometrik tahlili. Iqtisodiyot va ta’lim, (5).
Topildiyev, S. R. (2024). O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyot va elektron hukumatni takomillashtirish yo‘llari. Цифровая экономика, 6(6). https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.digital-economy.92628
Johnson, R. A., & Wichern, D. W. (2018). Applied Multivariate Statistical Analysis / R. A. Johnson, D. W. Wichern.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate Data Analysis / J. F. Hair, W. C. Black, J. B. Babin, R. E. Anderson.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
