QURILISH MATERIALLARI ISHLAB CHIQARUVCHI KORXONALARDA SIFAT MENEJMENTI TAMOYILLARIDAN FOYDALANISH HOLATI: SOʻROVNOMA NATIJALARI TAHLILI

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23841277

Abstract

Maqolaning maqsadi Oʻzbekistondagi qurilish materiallari ishlab chiqaruvchi korxonalarda sifat menejmenti tamoyillaridan amalda foydalanish darajasini oʻlchash va uni cheklovchi omillarni aniqlashdan iborat. Tadqiqot 21 savoldan iborat anketa asosida oʻtkazilgan soʻrovga tayanadi; unda 1242 nafar respondent ishtirok etgan. Javoblar besh ballik Likert shkalasida baholanib, har bir savol boʻyicha oʻrtacha vaznlangan ball, ijobiy va salbiy munosabat ulushlari hamda tamoyilning ahamiyati va amalda qoʻllanishi oʻrtasidagi tafovut hisoblangan. Natijalarga koʻra, tamoyillarning ahamiyati oʻrtacha 3,82 ball, sifat menejmentining korxonadagi amaldagi holati esa 3,00 ball bilan baholangan. Taqqoslangan besh tamoyilning barchasida tafovut mavjud boʻlib, u 0,78 dan 1,35 ballgacha boʻlgan; eng katta tafovut xodimlarni jalb etish (1,35) va isteʼmolchiga yoʻnaltirilganlik (1,17) tamoyillarida qayd etilgan. Ichki sifat standartlari boʻyicha salbiy javoblar (49,96 foiz) ijobiy javoblardan (32,02 foiz) koʻp. Asosiy toʻsiqlar zamonaviy texnologiyalar yetishmasligi (77,46 foiz), malakali kadrlar yetishmasligi (72,30 foiz) va rahbariyat eʼtiborining pastligi (63,53 foiz) boʻlib, moliyaviy resurslar yetishmasligi (37,60 foiz) oxirgi oʻrinda turadi. Xulosa shuki, korxonalarda sifat menejmenti haqidagi bilim uni qoʻllash vositalaridan oldinda; ustuvor vazifa ichki meʼyoriy asos va bosqichma-bosqich nazoratni shakllantirishdir.

Keywords

sifat menejmenti, sifat menejmenti tizimi, qurilish materiallari sanoati, ISO 9000:2015 tamoyillari, soʻrovnoma, Likert shkalasi, ahamiyat va amaliyot tafovuti, toʻsiqlar

References

  1. 1.Qurilish materiallari sanoatida amalga oshirilayotgan ishlar va kelgusi rejalar koʻrib chiqildi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti, 20.11.2025. https://president.uz/oz/lists/view/8696
  2. 2.Qurilish materiallari tarmogʻidagi rejalar taqdimot qilindi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti, 19.05.2025. https://president.uz/oz/lists/view/8132
  3. 3.ISO Survey 2024 (IAF CertSearch maʼlumotlari asosida). https://www.iso.org/the-iso-survey.html
  4. 4.Regulation (EU) No 305/2011 of the European Parliament and of the Council of 9 March 2011. (2011). Official Journal of the European Union.
  5. 5.Regulation (EU) 2024/3110 of the European Parliament and of the Council of 27 November 2024. https:// eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/3110/oj
  6. 6.ISO 9000:2015. Quality management systems – Fundamentals and vocabulary. – Geneva: ISO, 2015.
  7. 7.Deming, W. E. (1986). Out of the Crisis. MIT Center for Advanced Engineering Study.
  8. 8.Juran, J. M., & Godfrey, A. B. (1999). (eds.). Juranʼs Quality Handbook. 5th ed. McGraw-Hill.
  9. 9.Feigenbaum, A. V. (1983). Total Quality Control. 3rd ed. McGraw-Hill.
  10. 10.Ishikawa, K., & What, Is. (1985). Total Quality Control? The Japanese Way. Prentice-Hall.
  11. 11.Crosby, P. B., & Quality, Is. (1979). Free: The Art of Making Quality Certain. McGraw-Hill.
  12. 12.Taguchi, G. (1993). Taguchi on Robust Technology Development: Bringing Quality Engineering Upstream. ASME Press.
  13. 13.Oakland, J. S. (2003). Total Quality Management: Text with Cases. 3rd ed. Butterworth-Heinemann.
  14. 14.Лукманова, И. Г., Петрова, И. П., & Иванов, Н. А. (2011). Основные направления развития систем менеджмента качества в строительстве: монография. МГСУ.
  15. 15.Байбурин, А. Х. (2011). Современные методы управления качеством в строительстве: учебное пособие. Изд. центр ЮУрГУ.
  16. 16.Турчанинов, В. И. (2004). Метрология, стандартизация, сертификация и управление качеством в промышленности строительных материалов: учебное пособие. ГОУ ОГУ.
  17. 17.Баурина, С. Б. (2015). Управление качеством в отраслях материального производства: монография. ООО «13РУС-Принт».
  18. 18.Баурина, С. Б., & Сидорова, А. И. (2016). Современные требования к системам менеджмента качества организации. Результаты научных исследований: сборник статей международной научнопрактической конференции. В 4-х ч. Ч. 1, 15–17.
  19. 19.ISO 9001:2015. Quality management systems – Requirements. – Geneva: ISO, 2015.

Downloads

Published

2026-10-31

How to Cite

Achilov, I. N. (2026). QURILISH MATERIALLARI ISHLAB CHIQARUVCHI KORXONALARDA SIFAT MENEJMENTI TAMOYILLARIDAN FOYDALANISH HOLATI: SOʻROVNOMA NATIJALARI TAHLILI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 342–349. https://doi.org/10.5281/zenodo.23841277

Issue

Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son

Section

Articles

License

Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

DOI

https://doi.org/10.5281/zenodo.23841277

Pages

342-349

Citation

Open in Google Scholar
Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son