O‘ZBEKISTON BANK TIZIMI BARQARORLIGINI TA’MINLASHDA BANK RISKLARI MONITORINGINI TAKOMILLASHTIRISH

Authors

  • Sherzod Axtamovich Hamroyev Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti «Bank ishi» kafedrasi dotsenti

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23892063

Abstract

Maqolada bank risklari monitoringining bank tizimi barqarorligini ta’minlashdagi o‘rni nazariy va empirik jihatdan tadqiq etilgan. Tadqiqotning maqsadi kredit portfeli sifati ko‘rsatkichlaridagi o‘zgarishlarni to‘g‘ri talqin qilish asosida risklarni kuzatish va erta aniqlash amaliyotini takomillashtirishdan iborat. Tadqiqot O‘zbekiston bank tizimining 2021–2025-yillar yakunlariga oid ma’lumotlariga asoslangan. Dinamik taqqoslash va zanjirli almashtirish usuli yordamida muammoli kreditlar ulushining o‘zgarishi muammoli kreditlar summasi hamda jami kreditlar hajmi hisobiga shakllanadigan tarkibiy qismlarga ajratilgan. Hisob-kitoblar 2023-yilda muammoli kreditlar ulushining biroz pasayishi ularning mutlaq summasi kamayishi bilan birga kechmaganini ko‘rsatadi. Ushbu natija risk monitoringida nisbiy ko‘rsatkichlarni mutlaq hajmlar va portfel o‘sish sur’atlari bilan birgalikda baholash zarurligini asoslaydi. Banklar darajasida erta ogohlantirish indikatorlarini boshqaruv qarorlari, mas’ul ijrochilar va tuzatish choralarining bajarilishini nazorat qilish bilan bog‘laydigan monitoring tartibi taklif etilgan.

Keywords

bank tizimi barqarorligi, bank risklari, risk monitoringi, kredit riski, muammoli kreditlar, erta ogohlantirish, prudensial nazorat, portfel sifati

References

  1. 1.Basel Committee on Banking Supervision. Core Principles for effective banking supervision. – Basel: Bank for International Settlements, 2024. https://www.bis.org/committees/bcbs/basel-framework/standard/ bcp/40/inforce/2024-04-25/published/2024-04-25
  2. 2.O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Tijorat banklarining muammoli kreditlari (NPL) to‘g‘risida 2022-yil 1-yanvar holatiga ma’lumot. https://cbu.uz/uz/statistics/bankstats/588235/
  3. 3.O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Tijorat banklarining muammoli kreditlari (NPL) to‘g‘risida 2023-yil 1-yanvar holatiga ma’lumot. https://cbu.uz/uz/statistics/bankstats/843958/
  4. 4.O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank statistikasi: tijorat banklarining kreditlari va muammoli kreditlari (NPL) to‘g‘risida 2024–2026-yillar 1-yanvar holatiga ma’lumotlar. https://cbu.uz/uz/statistics/bankstats/
  5. 5.Akerlof, G. A. (1970). The market for “lemons”: Quality uncertainty and the market mechanism. The Quarterly Journal of Economics, 84(3), 488–500. https://doi.org/10.2307/1879431
  6. 6.Basel Committee on Banking Supervision. Principles for the management of credit risk. – Basel: Bank for International Settlements, 2025. https://www.bis.org/bcbs/publ/d595.htm
  7. 7.O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2025-yil uchun moliyaviy barqarorlik sharhi. – Toshkent, 2026. https://cbu.uz/upload/medialibrary/81b/wydwlfrai1rirr072q3hfymk2kpq50fb/2025_yil-uchun-moliyaviybarqarorlik-sharhi.pdf

Downloads

Published

2026-10-05

How to Cite

Hamroyev, S. A. (2026). O‘ZBEKISTON BANK TIZIMI BARQARORLIGINI TA’MINLASHDA BANK RISKLARI MONITORINGINI TAKOMILLASHTIRISH. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 576–581. https://doi.org/10.5281/zenodo.23892063
Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son