FERMER XO‘JALIKLARIDA SOTISH JARAYONLARI HISOBI VA AUDITNI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23911294Abstract
Mazkur maqolada fermer xo‘jaliklarida qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini sotish jarayonlari hisobini tashkil etish va ushbu jarayonlar auditini takomillashtirishning nazariy hamda amaliy masalalari tadqiq etilgan. Tadqiqotda fermer xo‘jaliklarida mahsulotni ishlab chiqarishdan boshlab uni xaridorga topshirish, sotishdan tushgan daromadni tan olish, sotilgan mahsulot tannarxini aniqlash, xaridorlar bilan hisob-kitoblarni yuritish va moliyaviy natijani shakllantirish jarayonlari tizimli ravishda o‘rganilgan. Sotish jarayonlarida yuzaga keladigan asosiy hisob va audit risklari aniqlanib, ularni kamaytirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijasida mahsulot turi, xaridor, shartnoma, sotish kanali va hududlar kesimida analitik hisobni chuqurlashtirish, sotish jarayonlari bo‘yicha ichki nazoratning alohida indikatorlarini joriy etish, debitorlik qarzlarini muddati bo‘yicha monitoring qilish hamda auditda ma’lumotlar tahlilidan foydalanish mexanizmi taklif etilgan. Shuningdek, fermer xo‘jaliklarida sotish jarayonlarini raqamlashtirish va buxgalteriya ma’lumotlarini bank operatsiyalari bilan integratsiyalash orqali sotish operatsiyalarining to‘liqligi va haqqoniyligini nazorat qilish imkoniyatlari asoslangan. Maqolada ishlab chiqilgan ilmiy-amaliy takliflar fermer xo‘jaliklarida sotish jarayonlari hisobining shaffofligi, moliyaviy hisobotlarning ishonchliligi va audit samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.Keywords
fermer xo‘jaligi, qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, sotish jarayoni, daromad, tannarx, moliyaviy natija, audit, ichki nazorat, debitorlik qarzi, analitik hisob, raqamlashtirish, audit riskiReferences
O‘zbekiston Respublikasi. “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi Qonun. O‘RQ-404-son, 2016-yil 13-aprel.
O‘zbekiston Respublikasi. “Auditorlik faoliyati to‘g‘risida”gi Qonun. O‘RQ-677-son, 2021-yil 25-fevral.
O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Qishloq xo‘jaligi vazirligi. Fermer xo‘jaliklarida buxgalteriya hisobining soddalashtirilgan tizimini tashkil etish to‘g‘risidagi nizomga o‘zgartirishlar kiritish haqida. 2025-yil 8-maydagi 257-son va 2025-yil 7-maydagi 31-son qarorlar.
O‘zbekiston Respublikasi. 21-son BHMS “Xo‘jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma”. 2024-yil 14-noyabr, 191-son.
IFRS Foundation. IAS 41 Agriculture. – London: IFRS Foundation.
IFRS Foundation. IFRS 15 Revenue from Contracts with Customers. – London: IFRS Foundation.
International Auditing and Assurance Standards Board. ISA 315 (Revised 2019): Identifying and Assessing the Risks of Material Misstatement. – New York: IAASB.
International Auditing and Assurance Standards Board. ISA 500: Audit Evidence. – New York: IAASB.
Agroiqtisodiyotni innovatsion rivojlantirish sharoitida joriy aktivlar inventarizatsiyasini o‘tkazish va uning tahlili usullarini takomillashtirish. D. Ruziyeva. Green Economy and Development, 3 (2), 666007.
Qishloq xo‘jaligi korxonalarida inventarizatsiya natijalari tahlilini takomillashtirish xususiyatlari. D. Ruziyeva. Green Economy and Development, 3 (2), 666019.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
