O‘ZBEKISTONNING JAHON SAVDO TASHKILOTIGA A’ZO BO‘LISHI VA MILLIY IQTISODIY ISLOHOTLAR: IMKONIYATLAR, XATARLAR VA STRATEGIK MOSLASHUV
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23912278Abstract
Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston iqtisodiyotining hozirgi rivojlanish bosqichi, chuqurlashib borayotgan tizimli islohotlar hamda mamlakatning Jahon savdo tashkilotiga (JST) a’zo bo‘lish jarayoni kompleks tadqiq qilingan. Xususan, tashqi savdoni liberallashtirish, bozor mexanizmlariga o‘tish, raqobat muhitini shakllantirish, qishloq xo‘jaligidagi davlat subsidiyalarini JSTning “qutilar” mexanizmiga moslashtirish masalalari tahlil qilingan. Shuningdek, a’zolik jarayonining mahalliy ishlab chiqaruvchilar, agrar soha subyektlari va iste’molchilar uchun kutilayotgan ijobiy samaralari hamda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan xatarlari yoritilib, sezgir tarmoqlarni himoya qilish va o‘tish davridan samarali foydalanish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.Keywords
O‘zbekiston iqtisodiyoti, Jahon savdo tashkiloti (JST), savdo liberallashuvi, bozor islohotlari, qishloq xo‘jaligi subsidiyalari, yashil quti, sariq quti, raqobatbardoshlik, mahalliy ishlab chiqaruvchilar, proteksionizmReferences
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 16.02.2026-yildagi “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha choratadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-21-sonli Farmoni. (n.d.). URL: https://www.lex.uz/uz/docs/-8050769.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 2-iyundagi PF-85-son «O‘zbekiston Respublikasining Jahon savdo tashkilotiga a’zo bo‘lish jarayonini jadallashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi Farmoni. — Toshkent, 2023.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 3-iyundagi PF-85-son «Jahon savdo tashkilotiga a’zo bo‘lish doirasida milliy qonunchilikni uyg‘unlashtirish bo‘yicha navbatdagi chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi Farmoni. — Toshkent, 2024.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qishloq xo‘jaligida bozor tamoyillarini joriy etish va subsidiyalash mexanizmlarini tartibga solishga oid normativ-huquqiy hujjatlari to‘plami (Lex.uz axborot-huquqiy portali).
World Trade Organization (WTO). Accession of the Republic of Uzbekistan: Summary of the Working Party Meetings and Documentation. — Geneva: WTO Secretariat, 2023–2025.
World Bank. Uzbekistan Country Economic Memorandum (CEM): Toward High-Income and Sustainable Growth. — Washington, D.C.: The World Bank Group, 2023.
OECD. Fostering Competitiveness and Trade Facilitation in Central Asia. — Paris: OECD Publishing, 2023.
Van den Bossche, P., & Zdouc, W. The Law and Policy of the World Trade Organization: Text, Cases and Materials. — 5th edition. — Cambridge: Cambridge University Press, 2021. — 1150 p.
Vahabov, A. V., Razzoqov, A. A., & Xajibakiyev, Sh. X. (2019). Xalqaro savdo va Jahon savdo tashkiloti. O‘quv qo‘llanma. Iqtisodiyot.
G‘ofurov, U. V. (2020). O‘zbekiston iqtisodiyotini modernizatsiyalash sharoitida raqobat muhitini shakllantirish va rivojlantirish. Monografiya. Fan va texnologiya.
Kazakova, Z. S., Aslonov, X. (2023). Qishloq xo‘jaligini rivojlantirishda raqamli texnologiyalarning o‘rni. The Journal of Economics, Finance and Innovation, 391–398.
Казакова, З. С., Назарова, М. Ш. (2023). Состояние и тенденции развития сельского хозяйства в Узбекистане. Научный фокус, 1(7), 681–686.
Salamov, I., Jonibekov, F. B., Kazakova, Z. S., Nazarova, M. Sh. (2022). Samarqand viloyatining iqtisodiy tarmoqlarida innovatsiya va raqamli iqtisodiyotni joriy etishning istiqboldagi imkoniyatlari. Current Issues of Bio Economics and Digitalization in the Sustainable Development of Regions (Germany), 482–485.
Salamov, I., Jonibekov, F. B., Kazakova, Z. S., Nazarova, M. Sh. (2022). The Role of Investments in Ensuring the Economic Stability of Livestock and Prospective Opportunities. International Journal of Biological Engineering and Agriculture, 1(3), 1–4.
Salaxiddinovna, K. Z., Iskandarovna, I. I. (2024). Oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashda qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtirishning hududiy jihatlari. So‘nggi ilmiy tadqiqotlar nazariyasi, 7(2), 247–256.
Kazakova, Z. S., Nazarova, M. Sh. (2024). Oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashda qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtirishning hududiy jihatlari. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot.
Kazakova, Z. S., Nazarova, M. Sh. (2024). Agrar sektorda ekologik toza mahsulotlarni ishlab chiqarishning nazariy masalalari. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot: ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy, ilmiy, ommabop jurnal.
Salamov, I., Jonibekov, F. B., Kazakova, Z. S., Nazarova, M. Sh. (2022). Prospects for Digitalization of Order Tables in Infrastructure Development in Agriculture of the Republic of Uzbekistan.
Kazakova, Z. S., Nazarova, M. Sh. (2024). Agrar sektorda ekologik toza mahsulotlarni ishlab chiqarishning nazariy masalalari. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 1(2).
Kazakova, Z. S., Jiyanov, Sh. R. (2025). Problemy i perspektivy razvitiya zhivotnovodstva v Uzbekistane. American Journal of Business Management, 3(3), 55–61.
Salaxiddinovna, K. Z., Raxmonberdiyevich, J. S. (2025). Oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashda qishloq xo‘jaligi holati tahlili. American Journal of Business Management, 3(3).
Nazarova, M. Sh., Kazakova, Z. S., Berdikulov, R. A. U. (2025). Vozmozhnosti ekonomicheskoy effektivnosti ot eksporta fruktov, ovoshchey i vinograda. American Journal of Business Management, 3(2), 188–191.
Kazakova, Z. S., Nazarova, M. (2024). Oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashda qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtirishning hududiy jihatlari. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 2(1).
Nazarova, M., Kazakova, Z. (2024). Tarmoq mahsulotlarini ishlab chiqarish va sotishda innovatsion texnologiyalarni qo‘llashning iqtisodiy samaradorligi. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 2(1).
Kazakova, Z., Abdullayev, S., Sunnatullayev, M. (2024). Raqamli iqtisodiyotning O‘zbekistondagi holati va uning rivojlanish istiqbollari. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 2(1).
Kazakova, Z., Ulmasov, A., Botirov, B. (2024). Qishloq xo‘jaligi iqtisodiyotini rivojlantirishda raqamli texnologiyalarning o‘rni va ahamiyati. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 2(1).
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi rasmiy portali: https://stat.uz/.
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi (CERR) rasmiy nashrlari: https://cerr.uz/.
Jahon savdo tashkilotining rasmiy axborot portali: https://www.wto.org/
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
