MAKTABGACHA TAʼLIM TASHKILOTLARI XARAJATLARI TARKIBINING DINAMIKASI: ISH HAQI, OZIQ-OVQAT VA KOMMUNAL XARAJATLAR ULUSHIDAGI TARKIBIY OʻZGARISHLAR

Authors

  • Boburjon Sobirjon oʻgʻli Halilov TDIU mustaqil tadqiqotchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23926914

Abstract

Maqolada 2023–2025-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi davlat budjetidan maktabgacha taʼlim (funksional tasnifning 7091-boʻlimi) boʻyicha amalga oshirilgan xarajatlarning kassa ijrosi maʼlumotlari asosida davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlari xarajatlari tarkibi va uning dinamikasi tadqiq etilgan. Ish haqi, ijtimoiy toʻlov, oziq-ovqat va kommunal xizmatlar xarajatlarining ulushlari, absolyut tarkibiy siljishlar, tarkibiy siljishlarning chiziqli va kvadratik koeffitsiyentlari, Ryabtsev va Gatev indekslari hamda ilgarilash koeffitsiyentlari hisoblangan. Tahlil natijasida xarajatlarning nominal hajmi ikki yilda 49,2 foizga oshgani holda ularning tarkibi amalda barqaror saqlangani, ish haqi blokining ulushi asta-sekin qisqarib, oziq-ovqat va boshqa joriy xarajatlar salmogʻi ortib borayotgani aniqlangan. Hududlar kesimida bir tarbiyalanuvchiga toʻgʻri keladigan oziq-ovqat xarajatlari va kommunal xarajatlar ulushidagi katta tafovutlar koʻrsatib berilib, ularni meʼyoriy asosda rejalashtirish va tahliliy hisobni takomillashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqilgan.

Keywords

maktabgacha taʼlim tashkiloti, xarajatlar tarkibi, tarkibiy siljish, Ryabtsev indeksi, ish haqi xarajatlari, oziq-ovqat xarajatlari, kommunal xarajatlar, budjet ijrosi, meʼyoriy moliyalashtirish

References

  1. 1.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-maydagi «Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha taʼlim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida»gi PQ-4312-son qarori. https:// lex.uz/ru/docs/-4327235
  2. 2.Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 16-dekabrdagi OʻRQ-595-son «Maktabgacha taʼlim va tarbiya toʻgʻrisida»gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-4646908
  3. 3.Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Oʻzbekiston Respublikasida maktabgacha taʼlim: press-reliz. – Toshkent, 2026. – URL: https://stat.uz/img/news/maktabgacha-talim-lotin-2025_p29489.pdf
  4. 4.Heckman, J. J. (2006). Skill formation and the economics of investing in disadvantaged children. Science, 312(5782), 1900–1902.
  5. 5.Barnett, W. S., & Masse, L. N. (2007). Comparative benefit–cost analysis of the Abecedarian program and its policy implications. Economics of Education Review, 26(1), 113–125.
  6. 6.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 5-fevraldagi «Maktabgacha taʼlim va tarbiya tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi PF-19-son Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-8037353
  7. 7.Musgrave, R. A. (1959). The Theory of Public Finance: A Study in Public Economy. McGraw-Hill.
  8. 8.Levin, H. M., & McEwan, P. J. (2001). Cost-Effectiveness Analysis: Methods and Applications. Methods and Applications.
  9. 9.OECD. Starting Strong 2017: Key OECD Indicators on Early Childhood Education and Care. – Paris: OECD Publishing, 2017.
  10. 10.Hood, C. (1991). A public management for all seasons?. Public Administration, 69(1), 3–19.
  11. 11.Nasurova, K. R. (2024). Maktabgacha taʼlim tashkilotlarini moliyalashtirishning davlat mexanizmi faoliyati tahlili. Muhandislik va iqtisodiyot, (2). https://doi.org/10.5281/zenodo.15152315
  12. 12.Oʻzbekiston Respublikasining 2013-yil 26-dekabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasining Budjet kodeksini tasdiqlash toʻgʻrisida” OʻRQ-360-son Qonuni. https://lex.uz/ru/docs/-2302187
  13. 13.Елисеева, И. И., & Юзбашев, М. М. (2004). Общая теория статистики: учебник. Финансы и статистика.
  14. 14.Рябцев, В. М., & Чудилин, Г. И. (2001). Региональная статистика. МИД.
  15. 15.Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. Yillik hisobot – 2025. – Toshkent, 2026. – URL: https://cbu.uz

Downloads

Published

2026-08-03

How to Cite

Halilov, B. S. oʻgʻli. (2026). MAKTABGACHA TAʼLIM TASHKILOTLARI XARAJATLARI TARKIBINING DINAMIKASI: ISH HAQI, OZIQ-OVQAT VA KOMMUNAL XARAJATLAR ULUSHIDAGI TARKIBIY OʻZGARISHLAR. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(8), 1161–1170. https://doi.org/10.5281/zenodo.23926914

DOI

Pages

1161-1170

Citation

Vol. 4 No. 8 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 8-son