СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ СИСТЕМЫ ИНТЕГРАЛЬНЫХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ ОЦЕНКИ ЭФФЕКТИВНОСТИ ПРОМЫШЛЕННОЙ КООПЕРАЦИИ НА ПРЕДПРИЯТИЯХ ЖЕЛЕЗНОДОРОЖНОГО МАШИНОСТРОЕНИЯ

Authors

  • С. А. Юлдашева PhD, профессор Ташкентского государственного транспортного университета https://orcid.org/0000-0002-7487-5622

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23940723

Abstract

В статье предложена усовершенствованная система интегральных показателей оценки эффективности промышленной кооперации на предприятиях железнодорожного машиностроения. Система включает 12 показателей, сгруппированных в четыре блока: экономическая результативность, кооперационная интеграция, локализация и технологии, ресурсная эффективность. Усовершенствование состоит в иерархическом построении системы, комбинировании субъективных весов, определяемых методом анализа иерархий, и объективных энтропийных весов, нормировании относительно целевых значений, применении геометрического агрегирования, ограничивающего компенсацию слабых показателей сильными, и проверке устойчивости рейтингов. Методика апробирована на условных данных пяти предприятий.

Keywords

интегральный показатель, промышленная кооперация, железнодорожное машиностроение, метод анализа иерархий, энтропийные веса, геометрическое агрегирование, устойчивость рейтинга

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 24-yanvardagi Respublikada ishlab chiqarishni rivojlantirish va sanoat kooperatsiyasini kengaytirishning samarali tizimini yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida PQ-99-son qarori. https://president.uz/oz/lists/view/4938

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 4-fevraldagi Mahalliy ishlab chiqarish va sanoat kooperatsiyasini yangi tizim asosida rivojlantirish bo‘yicha birinchi navbatdagi chora-tadbirlar to‘g‘risida PF-17-son Farmoni. https://president.uz/oz/lists/view/8927

Пресс-служба Президента Республики Узбекистан. Определены меры по расширению парка грузовых вагонов на железных дорогах [Электронный ресурс]. — 2026. — 25 февраля. — URL:

OECD, Joint Research Centre. Handbook on Constructing Composite Indicators: Methodology and User Guide. — OECD Publishing, 2008. — DOI: 10.1787/9789264043466-en.

Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (1992). The balanced scorecard: Measures that drive performance. Harvard Business Review, 70(1), 71–79.

Saaty, T. L. (1980). The Analytic Hierarchy Process: Planning, Priority Setting, Resource Allocation.

Shannon, C. E. (1948). A mathematical theory of communication. The Bell System Technical Journal, 27(3), 379–423. https://doi.org/10.1002/j.1538-7305.1948.tb01338.x

Zeleny, M. (1982). Multiple Criteria Decision Making.

Hwang, C. (1981). -L., Yoon K. Multiple Attribute Decision Making: Methods and Applications. 10.1007/978-3-642-48318-9. https://doi.org/10.1007/978-3-642-48318-9

Munda, G., & Nardo, M. (2009). Noncompensatory/nonlinear composite indicators for ranking countries: A defensible setting. Applied Economics, 41(12), 1513–1523. https://doi.org/10.1080/00036840601019364

Saisana, M., Saltelli, A., & Tarantola, S. (2005). Uncertainty and sensitivity analysis techniques as tools for the quality assessment of composite indicators. Journal of the Royal Statistical Society: Series A, 168(2), 307–323. https://doi.org/10.1111/j.1467-985X.2005.00350.x

Egamberdiyeva, X. A. (2024). O‘zbekiston temir yo‘llarida innovatsion yuk vagonlarni qo‘llash samaradorligini aniqlash metodikasini takomillashtirish. Aktuar moliya va buxgalteriya hisobi, 4(05).

Saidmurodov, F. S. (2024). Temir yo‘l transport tizimini davlat tomonidan tartibga solish mexanizmi. Aktuar moliya va buxgalteriya hisobi, 4(11).

Zoxidov, A. A. (2018). Markaziy Osiyo transport tizimini samarali boshqarish mexanizmini takomillashtirish: iqtisodiyot fanlari doktori dissertatsiyasi avtoreferati.

Fayziyeva, Sh. Sh. (2023). O‘zbekiston sanoati rivojlanishining istiqbollari [Elektron resurs]. Innovatsion iqtisodiyot, (3).

Spearman, C. (1904). The proof and measurement of association between two things. The American Journal of Psychology, 15(1), 72–101. https://doi.org/10.2307/1412159

Комиссия Таможенного союза. Решение от 15 июля 2011 г. № 710 «О принятии технических регламентов Таможенного союза “О безопасности железнодорожного подвижного состава”, “О безопасности высокоскоростного железнодорожного транспорта” и “О безопасности инфраструктуры железнодорожного транспорта”».

International Organization for Standardization. Energy Management Systems — Requirements with Guidance for Use: ISO 50001:2018. — ISO, 2018.

Пресс-служба Президента Республики Узбекистан. Президент ознакомился с возможностями литейно-механического завода [Электронный ресурс]. — 2024. — 19 марта. — URL: https://president. uz/ru/lists/view/7094

Joskow, P. L. (1987). Contract duration and relationship-specific investments: Empirical evidence from coal markets. The American Economic Review, 77(1), 168–185.

Downloads

Published

2026-10-01

How to Cite

Юлдашева, С. А. (2026). СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ СИСТЕМЫ ИНТЕГРАЛЬНЫХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ ОЦЕНКИ ЭФФЕКТИВНОСТИ ПРОМЫШЛЕННОЙ КООПЕРАЦИИ НА ПРЕДПРИЯТИЯХ ЖЕЛЕЗНОДОРОЖНОГО МАШИНОСТРОЕНИЯ. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 433–438. https://doi.org/10.5281/zenodo.23940723
Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son