HUDUDLARNING TASHQI INVESTITSION SALOHIYATINI KOMPLEKS BAHOLASH VA UNDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGINI ANIQLASH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.24117216Abstract
Maqolada O‘zbekiston Respublikasi hududlarining tashqi investitsion salohiyatini kompleks baholash uchun iqtisodiy rivojlanish, sanoat, tashqi savdo, transport infratuzilmasi, tadbirkorlik, eksport va mehnat resurslarini tavsiflovchi yettita ko‘rsatkich asosida integral indeks ishlab chiqilgan. Indeksni qurishda asosiy komponentlar tahlili (PCA) qo‘llanilgan, vaznlar komponentlarning tushuntirilgan dispersiyadagi ulushiga ko‘ra aniqlangan. 2019–2025-yillar bo‘yicha hisoblangan indeks asosida hududlar reytingi tuzilgan. Salohiyat va amalda jalb qilingan to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar o‘rtasidagi bog‘liqlik regressiya orqali baholanib, salohiyatdan foydalanish samaradorligi koeffitsiyenti taklif etilgan. Natijalar Xorazm, Samarqand va Farg‘ona viloyatlarida mavjud salohiyat to‘liq ishga solinmayotganini, Buxoro, Sirdaryo va Namangan viloyatlarida esa investitsiyalar salohiyatdan yuqori ekanini ko‘rsatdi.Keywords
tashqi investitsion salohiyat, integral indeks, asosiy komponentlar tahlili, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar, samaradorlik koeffitsiyenti, reyting, hududlar, Xorazm viloyatiReferences
- 1.O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 25-dekabrdagi O‘RQ-598-son “Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni. (n.d.). Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
- 2.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. (n.d.). Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
- 3.Asiedu, E. (2002). On the Determinants of Foreign Direct Investment to Developing Countries: Is Africa Different?. World Development, 30(1), 107–119. https://doi.org/10.1016/S0305-750X(01)00100-0
- 4.Bartlett, M. S. (1954). A Note on the Multiplying Factors for Various χ² Approximations. Journal of the Royal Statistical Society. Series B (Methodological), 16(2), 296–298. https://doi.org/10.1111/j.2517-6161.1954.tb00174.x
- 5.Blonigen, B. A. (2005). A Review of the Empirical Literature on FDI Determinants. Atlantic Economic Journal, 33(4), 383–403. https://doi.org/10.1007/s11293-005-2868-9
- 6.Cheng, L. K., & Kwan, Y. K. (2000). What Are the Determinants of the Location of Foreign Direct Investment? The Chinese Experience. Journal of International Economics, 51(2), 379–400. https://doi.org/10.1016/S0022-1996(99)00032-X
- 7.Dunning, J. H. (1980). Toward an Eclectic Theory of International Production: Some Empirical Tests. Journal of International Business Studies, 11(1), 9–31.
- 8.Fujita, M., Krugman, P., & Venables, A. J. (1999). The Spatial Economy: Cities, Regions, and International Trade. MIT Press. https://doi.org/10.7551/mitpress/6389.001.0001
- 9.Jolliffe, I. T., & Cadima, J. (2016). Principal Component Analysis: A Review and Recent Developments. Philosophical Transactions of the Royal Society A, 374(2065). https://doi.org/10.1098/rsta.2015.0202
- 10.Kaiser, H. F. (1960). The Application of Electronic Computers to Factor Analysis. Educational and Psychological Measurement, 20(1), 141–151. https://doi.org/10.1177/001316446002000116
- 11.Kaiser, H. F. (1974). An Index of Factorial Simplicity. Psychometrika, 39(1), 31–36. https://doi.org/10.1007/BF02291575
- 12.Krugman, P. (1991). Increasing Returns and Economic Geography. Journal of Political Economy, 99(3), 483–499. https://doi.org/10.1086/261763
- 13.OECD, JRC. Handbook on Constructing Composite Indicators: Methodology and User Guide. — Paris: OECD Publishing, 2008. — DOI: https://doi.org/10.1787/9789264043466-en.
- 14.Soatov, N. M., Nabiyev, X., & Ayubjonov, A. H. (2019). Statistika: darslik. TDIU.
- 15.UNCTAD. World Investment Report 2002: Transnational Corporations and Export Competitiveness. — New York; Geneva: United Nations, 2002. — URL: https://unctad.org/publication/world-investment-report-2002.
- 16.O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. SIAT — statistik ma’lumotlar bazasi: rasmiy elektron axborot manbasi. — URL: https://siat.stat.uz
Downloads
Published
2026-08-03
How to Cite
Artiqov, B. S. (2026). HUDUDLARNING TASHQI INVESTITSION SALOHIYATINI KOMPLEKS BAHOLASH VA UNDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGINI ANIQLASH. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(8), 1194–1202. https://doi.org/10.5281/zenodo.24117216
Issue
Section
Articles
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


