SUNʼIY INTELLEKT YORDAMIDA YARATILGAN KONTENTNI MAJBURIY MARKIROVKA QILISH: OMMAVIY AXBOROT VOSITALARI VA BLOGERLAR UCHUN HUQUQIY OQIBATLAR

Authors

  • Suxbat Azamat oʻgʻli Abdunafiyev Oʻzbekiston Respublikasi Soliq qoʻmitasi huzuridagi Soliq oliy maktabi bosh yuriskonsulti

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.24135834

Abstract

Maqolada sunʼiy intellekt (SI) yordamida yaratilgan kontentni belgilash (markirovka qilish) instituti ommaviy axborot vositalari (OAV) huquqi nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. 2026-yil 21-yanvardagi OʻRQ-1115-son Qonun bilan “Axborotlashtirish toʻgʻrisida”gi Qonunga kiritilgan 7¹-modda, Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksning 46²-moddasiga kiritilgan qoʻshimcha hamda Raqamli texnologiyalar vazirining 2026-yil 24-fevraldagi buyrugʻi bilan tasdiqlangan SI boʻyicha etika qoidalari oʻrganilib, milliy qonunchilikda SI kontentini majburiy markirovka qilishning bevosita amal qiluvchi normasi mavjud emasligi aniqlanadi. Markirovka talabining OAV tahririyati masʼuliyati va blogerlar majburiyatlari bilan oʻzaro bogʻliqligi, javobgarlik mexanizmidagi boʻshliqlar Yevropa Ittifoqining “Sunʼiy intellekt toʻgʻrisida”gi reglamenti (AI Act) 50-moddasi bilan qiyosiy tahlil qilinadi va qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha takliflar ilgari suriladi.

Keywords

sunʼiy intellekt, generativ SI, markirovka, shaffoflik, ommaviy axborot vositalari, bloger, tahririyat masʼuliyati, dipfeyk, AI Act, maʼmuriy javobgarlik

References

  1. 1.Oʻzbekiston Respublikasining 2026-yil 21-yanvardagi “Sunʼiy intellektni qoʻllash orqali yuzaga keladigan munosabatlar tartibga solinishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-1115-son Qonuni. https://lex.uz/uz/docs/-8008401
  2. 2.Oʻzbekiston Respublikasining 2003-yil 11-dekabrdagi “Axborotlashtirish toʻgʻrisida”gi 560-II-son Qonuni.
  3. 3.Oʻzbekiston Respublikasining 2007-yil 15-yanvardagi “Ommaviy axborot vositalari toʻgʻrisida”gi OʻRQ-78-son Qonuni. https://lex.uz/ru/docs/-1106870
  4. 4.Oʻzbekiston Respublikasining 2002-yil 12-dekabrdagi “Axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari toʻgʻrisida”gi 439-II-son Qonuni. https://lex.uz/uz/docs/-52268
  5. 5.Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksi (46²-modda, 2026-yil 21-yanvardagi tahrirda). (n.d.). lex.uz.
  6. 6.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktyabrdagi “Sunʼiy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PQ-358-son qarori. https://lex.uz/docs/-7158604
  7. 7.Oʻzbekiston Respublikasi raqamli texnologiyalar vazirining “Sunʼiy intellektga asoslangan yechimlarni yaratish, joriy qilish va ulardan foydalanish boʻyicha etika qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi 2026-yil 24-fevraldagi 284-mh-son buyrugʻi (Adliya vazirligida 2026-yil 14-martda 3787-son bilan roʻyxatdan oʻtkazilgan). (2026). Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.03.2026-y., 10/26/3787/0237-son.
  8. 8.Regulation (EU) 2024/1689 of the European Parliament and of the Council of 13 June 2024 laying down harmonised rules on artificial intelligence (Artificial Intelligence Act). (2024). Official Journal of the European Union, L, 12.07.2024. Art. 3, 50, 99.
  9. 9.Measures for Labeling Artificial Intelligence-Generated Synthetic Content (Cyberspace Administration of China et al., 2025, effective 1 September 2025).
  10. 10.ARTICLE 19. Oʻzbekiston: Ommaviy axborot vositalari haqidagi qonun. Huquqiy tahlil. — London, 2019.
  11. 11.Sunʼiy intellekt yordamida shaxsga doir maʼlumotlarga noqonuniy ishlov berganlik uchun javobgarlik belgilandi. (2026). Gazeta.uz, 21.01.2026.
  12. 12.Oʻzbekistonda sunʼiy intellektdan foydalanish boʻyicha etika qoidalari tasdiqlandi. (2026). Spot.uz, 16.03.2026.

Downloads

Published

2026-10-05

How to Cite

Abdunafiyev, S. A. oʻgʻli. (2026). SUNʼIY INTELLEKT YORDAMIDA YARATILGAN KONTENTNI MAJBURIY MARKIROVKA QILISH: OMMAVIY AXBOROT VOSITALARI VA BLOGERLAR UCHUN HUQUQIY OQIBATLAR. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(10), 255–260. https://doi.org/10.5281/zenodo.24135834

Issue

Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son

Section

Articles

License

Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

DOI

https://doi.org/10.5281/zenodo.24135834

Pages

255-260

Citation

Open in Google Scholar
Vol. 4 No. 10 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 10-son