Arima modellari yordamida jismoniy shaxslarning xorijiy pul o‘tkazmalari ko‘satkichini prognozlashtirish (surxondaryo viloyatida)

Abstract

Maqolada asosiy e’tibor ARIMA modellari yordamida jismoniy shaxslarlarning xorijiy pul o‘tkazmalari
ko‘satkichini prognozlashtirish jarayoniga qaratilgan. Boks-Jenkins usulini qo‘llagan holda mavsumiy integratsiyalashgan
avtoregressiya va sirg‘aluvchi o‘rtacha model qurilgan. Natijada vaqtli qator statsionarligi tekshirilib, SARIMA(0,2,2),(2,2,2)4
modeli tuzilgan. Model ahamiyatliligi MAPE bo‘yicha hamda parametrlari statistik ahamiyatliligi esa Fisherning z mezoni
bilan baholangan. Qoldiqlar normal taqsimot qonuniga bo‘ysunishi hamda ularda avtokorrelatsiya mavjud emasligi
o‘rganilgan. Natijada modeldan foydalanib, 2028-yilga qadar pul o‘tkazmalari hajmining prognoz qiymatlari ishlab
chiqilgan.