Turistik destinatsiyalar va raqamli marketing texnologiyalari orqali turizm barqarorligini transformatsiya qilish
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.15695209Keywords:
Turistik destinatsiyalar, turizm iqtisodiyoti, raqamli marketing, AI turizmda, barqaror turizm, raqobatbardoshlik, aqlli shaharlar, IoT, sayyoh xatti-harakati, qiyosiy tahlilAbstract
Ushbu tadqiqot turizm sohasida “Turistik destinatsiyalar” iqtisodiyoti va raqamli marketing texnologiyalarining
uyg‘unlashuvi orqali global turizm tizimini qanday o‘zgartirayotganini tahlil qiladi. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari
(AKT), “Internet narsalar” (IoT), sun’iy intellekt (AI) va katta ma’lumotlar (Big Data) yordamida aqlli turistik hududlar
shakllanmoqda. Bu manzillar nafaqat mehmonlar tajribasini yaxshilaydi, balki resurslardan oqilona foydalanish, boshqaruv
samaradorligi va barqaror shahar rivojlanishini ta’minlaydi. Tadqiqot Barselona, Singapur, Dubay va Amsterdam kabi
ilg‘or shaharlar misolida qiyosiy tahlilga asoslanadi. Aralash uslublar — regressiya tahlili va manfaatdor tomonlar fikriga
asoslangan sifatli tahlil — orqali raqamli texnologiyalarning iqtisodiy samara, resurs taqsimoti va boshqaruvdagi roliga
aniqlik kiritiladi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, raqamli marketing vositalari nafaqat reklama platformasi, balki boshqaruv
mexanizmi sifatida ham ishlaydi: ular mehmon oqimini tartibga soladi, sarf-xarajatlarni optimallashtiradi va brend qadrini
oshiradi. Raqamli transformatsiyadan maksimal natija olishda boshqaruv sifati, inklyuzivlik va institutsional tayyorgarlik hal
qiluvchi omillar hisoblanadi. Maqola rivojlanayotgan mamlakatlar uchun moslashuvchan, adolatli va miqyoslashtiriladigan
“aqlli turizm” modelini joriy qilish bo‘yicha amaliy tavsiyalar bilan yakunlanadi
References
Buhalis, D., & Amaranggana, A. (2015). Smart tourism destinations. In Information and communication technologies in
tourism 2015 (pp. 553-564). Springer.
Gretzel, U., Sigala, M., Xiang, Z., & Koo, C. (2015). Smart tourism: foundations and developments. Electronic Markets,
(3), 179–188.
Ivars-Baidal, J. A., Celdrán-Bernabeu, M. A., Femenia-Serra, F., Perles-Ribes, J. F., & Giner-Sánchez, D. (2021).
Measuring the progress of smart destinations: the use of indicators as a management tool. Journal of Destination
Marketing & Management, 19, 100531.
European Commission. (2020). European Capital of Smart Tourism: Evaluation Criteria. Retrieved from https://
smarttourismcapital.eu
World Bank. (2022). Digital Transformation of Tourism. Washington, DC: World Bank Publications.
UNWTO. (2023). Tourism Data Dashboard. Retrieved from https://www.unwto.org/unwto-tourism-dashboard
OECD. (2020). Tourism Trends and Policies 2020. OECD Publishing.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.