Xarajatlarning strategik boshqaruv hisobini xo‘jalik yurituvchi subyektlarda takomillashtirish

Xarajatlarning strategik boshqaruv hisobini xo‘jalik yurituvchi subyektlarda takomillashtirish

Authors

  • Laylo Xayitboeva

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.15791760

Keywords:

Strategik xarajatlarni boshqarish hisobi, xarajatlar tahlili, faoliyatga asoslangan hisob (ABC), maqsadli xarajatlar, qiymat zanjiri, hayotiy tsikl xarajatlari (LCC), ERP tizimi, raqobatbardoshlik, moliyaviy samaradorlik, raqamli transformatsiya

Abstract

Ushbu maqolada xarajatlarning strategik boshqaruv hisobini xo‘jalik yurituvchi subyektlarda
takomillashtirishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Bozor iqtisodiyoti sharoitida an’anaviy xarajatlar hisobi hozirgi
vaqtda korxonalarning raqobatbardoshligini ta’minlash uchun yetarli emas. Shu sababli, strategik xarajatlarni boshqarish
hisobi tushunchasi joriy etilmoqda. Bu nafaqat xarajatlarni nazorat qilishga, balki ularni uzoq muddatli strategik maqsadlar
bilan moslashtirishga ham qaratilgan. Maqolada yetakchi olimlarning qarashlari ko‘rib chiqiladi, shuningdek Toyota,
Apple, Nestlé va Nike kabi kompaniyalarning xalqaro tajribalari keltiriladi. O‘zbekiston korxonalarida strategik xarajatlar
hisobini joriy etish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqiladi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, resurslardan samarali foydalanish,
mahsulot rentabelligini oshirish va raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali xarajatlarni boshqarishni yaxshilash zarur va
amalga oshirilishi mumkin.

Author Biography

Laylo Xayitboeva


Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti
PhD tadqiqotchi

References

Shank, J. K., & Govindarajan, V. (1993). Strategic Cost Management: The New Tool for Competitive Advantage. Simon

and Schuster.

Arnett, F. C., Edworthy, S. M., Bloch, D. A., McShane, D. J., Fries, J. F., Cooper, N. S., & Hunder, G. G. (1988). The

American Rheumatism Association 1987 Revised Criteria for the Classification of Rheumatoid Arthritis. Arthritis &

Rheumatism: Official Journal of the American College of Rheumatology, 31(3), 315–324.

Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (2004). Strategy Maps: Converting Intangible Assets into Tangible Outcomes. Harvard

Business Press.

Horngren, C. T., Sundem, G. L., & Stratton, W. O. (2005). Introduction to Management Accounting (13th ed.). Pearson

Education.

Mintzberg, H. (1994). Rethinking Strategic Planning Part I: Pitfalls and Fallacies. Long Range Planning, 27(3), 12–21.

Porter, M. E., & Millar, V. E. (1985). How Information Gives You Competitive Advantage. Harvard Business Review.

Abdurahmanov, K. K. (2021). Ways of Youth Entrepreneurship Development in Uzbekistan. European Modern Studies

Journal, 5(5), 297–305.

Jumanov, S., Usmonov, B., & Tashbayev, B. (2024). Improving the Analysis of Profitability Indicators of Joint-Stock

Company. In: Eshov, M. P., Abdurakhmanova, G. K., Burkhanov, A. U., Abdusalomova, N. B., & Rakhpeeva, S. T.

(Eds.), Development of International Entrepreneurship Based on Corporate Accounting and Reporting According to

IFRS (Vol. 33A, pp. 213–219). Emerald Publishing Limited. https://doi.org/10.1108/S1877-63612024000033A025

Tashbaev, B., Usmonov, B., & Omanov, S. (2024). Analysis of Public Debt Policy and Its Effectiveness in Uzbekistan. In:

Eshov, M. P., Abdurakhmanova, G. K., Burkhanov, A. U., Abdusalomova, N. B., & Ergashev, S. T. (Eds.), Development

of International Entrepreneurship Based on Corporate Accounting and Reporting According to IFRS (Vol. 33A, pp.

–195). Emerald Publishing Limited. https://doi.org/10.1108/S1877-63612024000033A024

Karimov, D. R. (2019). Kinds of Innovation Strategy and Risks of Innovative. Mirovaya Nauka, 3 (Aprel), 20–25.

Ergashev, U. F. (2021). Kichik Tadbirkorlik Sub’yektlari Boshqaruvini Avtomatlashtirish Jarayonlari. Jurnal Matematiki

i Informatiki, 1(2).

Usmonov, B., Tojiboeva, S., Tashbaev, B., & Omanov, S. (2023). Evaluation of Capital Efficiency of Companies in the

Analysis of Financial Potential (In the Case of Uzbekistan). In: Popkova, E. G., Sergi, B. S. (Eds.), ESG Management

of the Development of the Green Economy in Central Asia. Environmental Footprints and Eco-design of Products and

Processes. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-46525-3_48

Bo’rliyev, Q. U., & Ismanxo’jayeva, M. R. (Sanasi ko‘rsatilmagan). Maqola tafsilotlari to‘liq ko‘rsatilmagan – aniqlashtirish

talab etiladi.

https://www.nike.com/

https://global.toyota/en/

https://www.nestle.com/

Downloads

Published

2025-06-01

How to Cite

Xayitboeva , L. (2025). Xarajatlarning strategik boshqaruv hisobini xo‘jalik yurituvchi subyektlarda takomillashtirish. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 3(6). https://doi.org/10.5281/zenodo.15791760
Loading...