Xarajatlarning strategik boshqaruv hisobini xo‘jalik yurituvchi subyektlarda takomillashtirish
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.15791760Keywords:
Strategik xarajatlarni boshqarish hisobi, xarajatlar tahlili, faoliyatga asoslangan hisob (ABC), maqsadli xarajatlar, qiymat zanjiri, hayotiy tsikl xarajatlari (LCC), ERP tizimi, raqobatbardoshlik, moliyaviy samaradorlik, raqamli transformatsiyaAbstract
Ushbu maqolada xarajatlarning strategik boshqaruv hisobini xo‘jalik yurituvchi subyektlarda
takomillashtirishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Bozor iqtisodiyoti sharoitida an’anaviy xarajatlar hisobi hozirgi
vaqtda korxonalarning raqobatbardoshligini ta’minlash uchun yetarli emas. Shu sababli, strategik xarajatlarni boshqarish
hisobi tushunchasi joriy etilmoqda. Bu nafaqat xarajatlarni nazorat qilishga, balki ularni uzoq muddatli strategik maqsadlar
bilan moslashtirishga ham qaratilgan. Maqolada yetakchi olimlarning qarashlari ko‘rib chiqiladi, shuningdek Toyota,
Apple, Nestlé va Nike kabi kompaniyalarning xalqaro tajribalari keltiriladi. O‘zbekiston korxonalarida strategik xarajatlar
hisobini joriy etish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqiladi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, resurslardan samarali foydalanish,
mahsulot rentabelligini oshirish va raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali xarajatlarni boshqarishni yaxshilash zarur va
amalga oshirilishi mumkin.
References
Shank, J. K., & Govindarajan, V. (1993). Strategic Cost Management: The New Tool for Competitive Advantage. Simon
and Schuster.
Arnett, F. C., Edworthy, S. M., Bloch, D. A., McShane, D. J., Fries, J. F., Cooper, N. S., & Hunder, G. G. (1988). The
American Rheumatism Association 1987 Revised Criteria for the Classification of Rheumatoid Arthritis. Arthritis &
Rheumatism: Official Journal of the American College of Rheumatology, 31(3), 315–324.
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (2004). Strategy Maps: Converting Intangible Assets into Tangible Outcomes. Harvard
Business Press.
Horngren, C. T., Sundem, G. L., & Stratton, W. O. (2005). Introduction to Management Accounting (13th ed.). Pearson
Education.
Mintzberg, H. (1994). Rethinking Strategic Planning Part I: Pitfalls and Fallacies. Long Range Planning, 27(3), 12–21.
Porter, M. E., & Millar, V. E. (1985). How Information Gives You Competitive Advantage. Harvard Business Review.
Abdurahmanov, K. K. (2021). Ways of Youth Entrepreneurship Development in Uzbekistan. European Modern Studies
Journal, 5(5), 297–305.
Jumanov, S., Usmonov, B., & Tashbayev, B. (2024). Improving the Analysis of Profitability Indicators of Joint-Stock
Company. In: Eshov, M. P., Abdurakhmanova, G. K., Burkhanov, A. U., Abdusalomova, N. B., & Rakhpeeva, S. T.
(Eds.), Development of International Entrepreneurship Based on Corporate Accounting and Reporting According to
IFRS (Vol. 33A, pp. 213–219). Emerald Publishing Limited. https://doi.org/10.1108/S1877-63612024000033A025
Tashbaev, B., Usmonov, B., & Omanov, S. (2024). Analysis of Public Debt Policy and Its Effectiveness in Uzbekistan. In:
Eshov, M. P., Abdurakhmanova, G. K., Burkhanov, A. U., Abdusalomova, N. B., & Ergashev, S. T. (Eds.), Development
of International Entrepreneurship Based on Corporate Accounting and Reporting According to IFRS (Vol. 33A, pp.
–195). Emerald Publishing Limited. https://doi.org/10.1108/S1877-63612024000033A024
Karimov, D. R. (2019). Kinds of Innovation Strategy and Risks of Innovative. Mirovaya Nauka, 3 (Aprel), 20–25.
Ergashev, U. F. (2021). Kichik Tadbirkorlik Sub’yektlari Boshqaruvini Avtomatlashtirish Jarayonlari. Jurnal Matematiki
i Informatiki, 1(2).
Usmonov, B., Tojiboeva, S., Tashbaev, B., & Omanov, S. (2023). Evaluation of Capital Efficiency of Companies in the
Analysis of Financial Potential (In the Case of Uzbekistan). In: Popkova, E. G., Sergi, B. S. (Eds.), ESG Management
of the Development of the Green Economy in Central Asia. Environmental Footprints and Eco-design of Products and
Processes. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-46525-3_48
Bo’rliyev, Q. U., & Ismanxo’jayeva, M. R. (Sanasi ko‘rsatilmagan). Maqola tafsilotlari to‘liq ko‘rsatilmagan – aniqlashtirish
talab etiladi.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.