Xizmatlar eksportini rivojlanishining zamonaviy tendensiyalari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.16946729Keywords:
xizmatlar eksporti, raqamlashtirish, O‘zbekiston, servis iqtisodiyoti, davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash, AKT, xalqaro savdo, xomashyo bo‘lmagan eksport, infratuzilma, tashqi iqtisodiy siyosatAbstract
Ushbu maqolada xalqaro savdoning asosiy tarkibiy qismi va barqaror iqtisodiy o‘sish manbai sifatida
xizmatlar eksportini rivojlantirishning zamonaviy global va milliy tendensiyalari ko‘rib chiqilgan. Global talabning o‘zgarishi
va iqtisodiyotning raqamlashuvini hisobga olgan holda jahon xizmatlar savdosidagi tarkibiy o‘zgarishlarning qiyosiy tahlili
amalga oshirilgan. O‘zbekiston Respublikasida xizmatlar eksportining holati va dinamikasiga alohida e’tibor qaratilgan
bo‘lib, bu yo‘nalish iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish va rivojlanishning xomashyo bo‘lmagan modeliga o‘tish sharoitida
strategik ahamiyat kasb etadi. Rasmiy statistika, me’yoriy-huquqiy baza va xalqaro tashkilotlar (JST, UNCTAD, Jahon
banki) ning tahliliy ma’ruzalari asosida xizmatlar eksportining asosiy o‘sish omillari, institutsional to‘siqlar va istiqbolli
yo‘nalishlari aniqlandi. 2020-2023-yillarda O‘zbekiston eksportining xizmatlar turlari bo‘yicha tarkibi va o‘sish templari
to‘g‘risida tizimlashtirilgan ma’lumotlar keltirilgan.
Muallif tomonidan yuqori texnologiyali va intellektual segmentlarda mamlakatning eksport raqobatbardoshligini
mustahkamlashga qaratilgan davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash choralari, shu jumladan institutsional, infratuzilmaviy
va kadrlar yechimlari taklif etilgan. Tadqiqot natijalaridan eksport strategiyasini shakllantirishda, xizmatlarni qo‘llabquvvatlash
milliy dasturlarini ishlab chiqishda va sohadagi ilmiy tadqiqotlarni chuqurlashtirishda foydalanish m
References
1. Normativ-huquqiy hujjatlar
1.1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Xizmatlar sohasida eksport salohiyatini yanada kengaytirish chora-tadbirlari
to‘g‘risida» 2021-yil 12-apreldagi PQ-5072-son qarori. - [Elektron resurs]. - Kirish rejimi: https://lex.uz/docs/5389785
1.2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 28.02.2022-yildagi «Raqamli xizmatlar eksportini amalga oshiruvchi
subyektlarni qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi 110-son qarori. - [Elektron resurs]. - Kirish rejimi: https://
lex.uz/docs/5889365
1.3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 16-yanvardagi «Xorijiy talabalarni jalb etishni faollashtirish va ta’lim
eksportini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi PQ-60-son qarori. - [Elektron resurs]. - Kirish rejimi: https://lex.uz/
docs/6337461
2. Ilmiy nashrlar
2.1. Bhagwati J. In Defense of Globalization. – Oxford: Oxford University Press, 2004. – 344 p.
2.2. Baldwin R. The Great Convergence: Information Technology and the New Globalization. – Cambridge: Harvard University
Press, 2016. – 329 p.
2.3. Karsenty M. Trends in International Trade in Services. // WTO Economic Research and Statistics Division. – Geneva,
2017. – 42 p.
2.4. Морозова Ю.В. Развитие экспортного потенциала России в сфере услуг // Экономические науки. – 2020. – №2.
– С. 51–56.
2.5. Ерофеев В.Г. Услуги как фактор модернизации внешнеэкономической деятельности ЕАЭС // Вестник ИНП РАН.
– 2021. – №5(25). – С. 42–49.
2.6. Хакимов А.Р. Проблемы развития экспорта услуг в Узбекистане: инфраструктура и кадры // Экономика и
финансы Узбекистана. – 2022. – №4. – С. 12–18.
2.7. Юлдашева С.А. Государственная поддержка экспорта услуг в Узбекистане // Журнал внешнеэкономических
связей. – 2021. – №6. – С. 36–41.
2.8. Jo‘rayev Sh.Q. O‘zbekistonda ta’lim xizmatlari eksporti istiqbollari // Innovatsion rivojlanish. - 2023. - No2. - S. 27-32.
3. Rasmiy va statistik internet manbalari
3.1. World Trade Organization. World Trade Statistical Review 2023. [Elektron resurs].
3.2. UNCTAD. Trade in Services 2022: Trends and Outlook. – [Elektron resurs].
3.3. World Bank Open Data. Services, value added (% of GDP) – [Elektron resurs]. – URL: https://data.worldbank.org/
indicator
3.4. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi. Tashqi iqtisodiy faoliyat statistikasi. – [Elektron resurs]. – URL:
3.5. O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi. Xizmatlarni eksport qilish to’g’risida ma’lumot. –
[Elektron resurs]. – URL: https://mift.uz/
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.