DORIVOR O‘SIMLIKLARNI QAYTA ISHLASHNING HOZIRGI HOLATI VA MUAMMOLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17303104Keywords:
Dorivor o‘simliklar, qayta ishlash sanoati, raqamli iqtisodiyot, barqarorlik, ta’minot zanjiri, aqlli dehqonchilik, biotexnologiya, global savdoAbstract
Dorivor o‘simliklar qadimdan sog‘liqni saqlash uchun muhim resurs sifatida tan olingan bo‘lib, farmatsevtika,
nutrasevtika va kosmetika sohalariga katta hissa qo‘shadi. So‘nggi yillarda o‘simlikka asoslangan mahsulotlarga bo‘lgan
global talab oshib, dorivor o‘simliklarni qayta ishlashni iqtisodiy o‘sish, barqarorlik va bandlik uchun strategik soha sifatida
shakllantirdi. Biroq, bu imkoniyatlarga qaramay, sohada bir qator muammolar mavjud: eskirgan texnologiyalar, parokanda
ta’minot zanjirlari, standartlashtirishning yetishmasligi va raqamli vositalardan foydalanish imkoniyatining cheklanganligi.
Raqamli texnologiyalarning rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarda notekis joriy etilishi esa global bozorlar bilan
integratsiyani yanada murakkablashtiradi. Shu bilan birga, raqamli iqtisodiyot vositalari — aqlli dehqonchilik, raqamli
egizaklar, biotexnologiyada sun’iy intellekt va mobil moliyaviy xizmatlar — ishlab chiqarishni optimallashtirish, shaffoflikni
oshirish va raqobatbardoshlikni kuchaytirishda istiqbolli yechimlarni taklif qiladi. Ushbu tadqiqot dorivor o‘simliklarni qayta
ishlashning hozirgi holatini ko‘rib chiqadi, mavjud muammolarni aniqlaydi va raqamli transformatsiya orqali barqaror
rivojlanish imkoniyatlarini ta’kidlaydi.
References
1. World Health Organization (WHO). Traditional Medicine Strategy 2014–2023. Geneva: WHO, 2013.
2. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). Medicinal plants for forest conservation and healthcare.
Rome: FAO, 2019.
3. Hamilton, A.C. Medicinal plants in conservation and development: Case studies and lessons learned. WWF & IUCN,
2018.
4. Lange, D. International trade in medicinal and aromatic plants and the sustainable use of wild resources. European
Pharmacognosy, 2017.
5. Chen, S.L., Yu, H., Luo, H.M., Wu, Q. et al. Conservation and sustainable use of medicinal plants: Problems, progress,
and prospects. Chinese Medicine Journal, 2016.
6. Sharma, R., & Sharma, V. Digital technologies in herbal medicine value chains: Opportunities and challenges. Journal
of Ethnopharmacology, 2020.
7. Kumar, S., & Singh, A. Smart farming and digital twin technology for medicinal plants. Agricultural Informatics Journal,
2021.
8. WHO Global Report. WHO guidelines on good agricultural and collection practices (GACP) for medicinal plants.
Geneva: WHO, 2018.
9. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarori, 2021-yil 25-avgust. Dorivor o‘simliklarni yetishtirish va qayta
ishlashni rivojlantirish konsepsiyasi.
10. György, E., & Jäger, A.K. International trade and standardization of medicinal plants. Phytotherapy Research, 2019.
11. Bodeker, G., & Ong, C.K. WHO Global Atlas of Traditional, Complementary and Alternative Medicine. WHO, 2017.
12. Hamilton, A.C. Extinction threats to medicinal plants: Global trends. Biodiversity and Conservation, 2019
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.