SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING MOLIYAVIY RISK BOSHQARUVIDAGI XALQARO VA MILLIY AMALIYOTI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18087639Keywords:
sun'iy intellekt, moliyaviy risklar, risklarni boshqarish, moliyaviy instrumentlar, mashinaviy o‘rganish, bank tizimi, iqtisodiy samaradorlikAbstract
Mazkur maqolada sun'iy intellekt texnologiyalarining moliyaviy risklarni boshqarish jarayonidagi o‘rni va
ahamiyati xalqaro hamda milliy amaliyot misolida ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda moliyaviy instrumentlar riskini
baholashda qo‘llanilayotgan sun'iy intellekt modellarining amaliy samaradorligi, jumladan, mashinaviy o‘rganish, neyron
tarmoqlar va prognozlash algoritmlarining risklarni aniqlashdagi ustunliklari ochib beriladi. Shuningdek, AQSh, Yevropa
Ittifoqi va Osiyo mamlakatlarida yetakchi moliya institutlari tomonidan sun'iy intellekt asosida risklarni boshqarish tajribalari
tizimli ravishda ko‘rib chiqiladi. Maqolaning amaliy qismida O‘zbekiston bank tizimi misolida, xususan, Ipoteka bank faoliyati
asosida sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish orqali kredit va moliyaviy risklarni kamaytirish imkoniyatlari, ularning
iqtisodiy samaradorligi va natijadorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari sun'iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish
moliyaviy barqarorlikni ta'minlash, risklarni oldindan aniqlash va boshqaruv qarorlarining sifatini oshirishda muhim omil
ekanini ko‘rsatadi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi 2020-yil 5-oktyabrdagi PF-6079-son “Sun’iy intellekt
texnologiyalarini jadal joriy etish uchun shart-sharoitlar yaratish to‘g‘risida” gi Farmoni.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5 oktyabrdagi PF-6079-son “Raqamli O‘zbekiston - 2030”
strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida” gi PF-6079-son Farmoni.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi PF-5992-son “Bank tizimini isloh qilish strategiyasi
to‘g‘risida” gi Farmoni.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son “2022-2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi
O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni.
5. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 17-fevraldagi 71-son “Sun’iy intellekt texnologiyalarini
rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” gi Qarori.
6. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Bank-moliya tizimida raqamli texnologiyalarni joriy etish choratadbirlari
to‘g‘risida” Qarori.
7. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. - Toshkent: O‘zbekiston, 2022. - 464 b.
8. Karimov I.A. Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi, O‘zbekiston sharoitida uni bartaraf etish yo‘llari va choralari. - Toshkent:
O‘zbekiston, 2009. - 56 b.
9. To‘xtasinov A., Raximov B. Moliyaviy risklarni boshqarish nazariyasi va amaliyoti. - Toshkent: Iqtisodiyot, 2020. - 312 b.
10. Abdurahmonov A.A. Bank risklari va ularni boshqarish mexanizmlari. - Toshkent: Fan, 2019. - 280 b.
11. Xudoyberdiyev D.Sh. Raqamli iqtisodiyot va bank tizimida innovatsiyalar. - Toshkent, 2021. - 210 b.
12. Basel Committee on Banking Supervision. Principles for the Management of Credit Risk. - Basel: BIS, 2019.
13. McKinsey & Company. Artificial Intelligence in Risk Management. - New York, 2020.
14. Khandani A.E., Kim A.J., Lo A.W. Consumer credit-risk models via machine-learning algorithms. - Journal of Banking
& Finance, 2010.
15. Goodfellow I., Bengio Y., Courville A. Deep Learning. - MIT Press, 2016. - 800 p.
16. Bishop C.M. Pattern Recognition and Machine Learning. - Springer, 2006. - 738 p.
17. OECD. Artificial Intelligence in Finance: Opportunities and Challenges. - Paris, 2021.
18. World Bank. Financial Consumer Protection and AI Applications. - Washington DC, 2022
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.