IJARANING ME’YORIY-HUQUQIY ASOSLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18113339Keywords:
ijara, boshlang‘ich qiymat, foydalanish huquqi ko‘rinishidagi aktiv (FHKA), moliyaviy ijara, operativ ijara, baholash.Abstract
Respublikamizda buxgalteriya hisobini xalqaro moliyaviy hisobot standartlari talablariga muvofiqlashtirish
jarayoni jadallashib borayotgan sharoitda, ijarani tan olish mezonlarini to‘g‘ri belgilash, ijara majburiyatlari va foydalanish
huquqi ko‘rinishidagi aktivlarni baholashning xalqaro talablarini qo‘llash hamda ularni moliyaviy hisobotlarda to‘liq,
ishonchli va shaffof tarzda aks ettirish muhim ahamiyat kasb etadi. Ijaraning baholanishi, hisob va hisobotlarda aks ettirilishi
bo‘yicha metodologiya yetarli darajada shakllanmagan. Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari (IFRS) va buxgalteriya
hisobining milliy standartlari (BHMS) talablarini o‘rganish va tahlil qilish asosida xo‘jalik yurituvchi subyektlarda hisobning
integratsiyalashuvi sharoitida ijara hisobini yuritish bo‘yicha ilmiy-nazariy takliflar ishlab chiqish maqsad qilib qo‘yilgan.
Natijada korxonalarning moliyaviy hisobotlarida ijara to‘g‘risida to‘liq, ishonchli va shaffof axborot shakllanadi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2020-yil 24-fevral). Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga o‘tish bo‘yicha
qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida (PQ-4611-son).
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. (2020-yil 24-avgust). Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari va unga
tushuntirishlar matnini tan olish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida (507-son).
3. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vaziri. (2022-yil 10-noyabr). O‘zbekiston Respublikasi hududida qo‘llash uchun
moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari va unga tushuntirishlar matnini tan olish to‘g‘risida (61-son).
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2025-yil 15-sentabr). Moliyaviy hisob tizimini xalqaro talab va standartlarga
muvofiq takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida (PQ-282-son).
5. Urazov, K. B., & Po‘latov, M. E. (2020-yilda). Buxgalteriya hisobi. Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi.
6. Abdusalomova, N. B., & Temirov, F. T. (2021-yilda). Moliyaviy hisob. IQTISODIYOT.
7. Yusupova, M. B., & Satvaldiyeva, G. V. (2025-yilda). Ijara bo‘yicha xalqaro standart qo‘llanilishining xususiyatli jihatlari.
Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 3, 725–729. https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz
8. Alekseyeva, G. I. (2017-yilda). Uchet dogovora arendy v sootvetstvii s Mezhdunarodnymi standartami finansovoy
otchetnosti: Tekushchee sostoyanie i perspektivy dlya rossiyskikh organizatsiy. Uchet. Analiz. Audit, 2, 78–86.
9. O‘zbekiston Respublikasi. Buxgalteriya hisobining milliy standarti (6-son): Ijara hisobi.
10. International Accounting Standards Board. (2016-yilda). International Financial Reporting Standard 16: Leases.
11. Fiskal tahlil. https://t.me/fiskaltahlil/544
12. O‘zbekiston Respublikasi Hukumat portali. https://gov.uz/oz/soliq/news/view/35242
13. Lex.uz. https://lex.uz/acts/-112328
14. Lex.uz. https://lex.uz/ru/docs/-85259
15. SCI-P.uz. https://sci-p.uz/index.php/eitt/article/view/3194/2988
16. Lex.uz. https://lex.uz/docs/-1473352
17. Lex.uz. https://lex.uz/uz/docs/-6312360
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.