ISLOMIY MOLIYA INSTRUMENTLARINING DAVLAT QARZ BARQARORLIGINI TA’MINLASH VA QARZ SIYOSATINI TAKOMILLASHTIRISH INSTITUTSIONAL VA AMALIY QO‘LLANISH IMKONIYATLARINI KENGAYTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18290940Keywords:
davlat qarz siyosati, qarz barqarorligi, islomiy moliya, sukuk, AAOIFI me’yorlari, ijara sukuklari, investitsiya, kapital bozori, moliyaviy diversifikatsiya, xalqaro tajriba, huquqiy baza, barqaror rivojlanishAbstract
Davlat qarz siyosatini optimallashtirish jarayonida moliyaviy manbalarni diversifikatsiya qilish hukumat uchun
strategik ahamiyat kasb etadi. Ushbu jarayonda islomiy moliya instrumentlari, xususan Islomiy moliya institutlari uchun
buxgalteriya hisobi va audit tashkiloti (keyingi oʻrinlarda AAOIFI deb yoziladi) tomonidan tartibga solinadigan islom moliyasi
shartnomalari davlat qarzini islom moliyasi talablariga muvofiq, real aktivlar bilan bogʻlangan va risklarni taqsimlash
tamoyiliga asoslangan holda moliyalashtirish imkonini beradi. Tadqiqot qiyosiy tahlil, xalqaro tajriba hamda statistik
ma’lumotlarga asoslanib, sukukning huquqiy-iqtisodiy mohiyati va ularning davlat qarzi barqarorligini ta’minlashdagi rolini
tahlil qiladi.
Islomiy moliya vositalari, jumladan ijara asosidagi sukuklar, qarz bozorini kengaytirish, investorlar bazasini diversifikatsiya
qilish hamda davlat moliyaviy majburiyatlarining shaffofligini oshirish orqali investorlar ishonchini mustahkamlaydi.
Shu bilan birga, aktivlarga bogʻlangan moliyalashtirish mexanizmi fiskal intizomni kuchaytirib, qarzning uzoq muddatli
barqarorligini ta’minlashga xizmat qiladi. Tadqiqot natijalariga koʻra, Oʻzbekiston sharoitida islomiy davlat qimmatli
qogʻozlarini joriy etish uchun AAOIFI va IFSB me’yorlariga mos huquqiy baza, islom moliyasi uchun maxsus boshqaruv
tizimi hamda kapital bozori infratuzilmasini rivojlantirish zaruriyati aniqlangan
References
1. AL-Mjali, A. H. T. (2026). The Mechanism of Issuing Bonds and Financial Certificates and the Parties Involved in
the Process. In Business Resilience and Business Innovation for Sustainability: The Double-Edged Role of Artificial
Intelligence and Other Disruptive Technologies (pp. 509-521). Cham: Springer Nature Switzerland.
2. Asadov, A., & Turaboev, I. (2023). Legal challenges in establishing the Islamic capital market in Uzbekistan. ISRA
international journal of Islamic Finance, 15(4), 45-63.
3. Awad, H. M., & Elhadedy, A. S. (2026). Legal regulation of green and sustainable bonds (SUKUK) A case study of the
Saudi capital market authority. Perinatal Journal, 34(1), 511-519.
4. Iqbal, Z. & Mirakhor, A. (2011). An Introduction to Islamic Finance: Theory and Practice. Singapore: John Wiley &
Sons.210-245. 358.
5. KALLECHE MERYEM, Dr FERRAH AHLEM. “Islamic Sukuk and their Developmental Role in the Economy–The
Malaysian and Indonesian Experience as a Model.” Pegem Journal of Education and Instruction 16, no. 1 (2026):
398-413.
6. Ulusoy, A., & Ela, M. (2025). Sukuk and Public Debt Management: General Assessment and the Way Forward. Bilimname,
(53), 665-696.
7. Uluyol, B., Azizoglu, A., & Yumuşak, I. G. (2026). Financing Infrastructure Development in Emerging Markets: Bonds
or Sukuk? In Infrastructure Finance and Sustainable Governance (pp. 13-30). Cham: Springer Nature Switzerland.
8. www.cbu.uz - O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bank sayti
9. www.imf.uz - O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi sayti
10. www.stat.uz - O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi sayti
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.