RAQAMLI BANK XIZMATLARINING MOLIYAVIY BOZOR RIVOJIGA TA‘SIRI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18411717Keywords:
raqamli bank xizmatlari, mobil banking, onlayn banking, elektron toʻlov tizimlari, moliyaviy bozor, Oʻzbekiston, moliyaviy inklyuziya, raqamli transformatsiyaAbstract
Mazkur maqolada Oʻzbekiston Respublikasida raqamli bank xizmatlarining, xususan, mobil ilovalar, onlayn
banking va raqamli toʻlov tizimlarining moliyaviy bozor taraqqiyotiga taʼsiri ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda Oʻzbekiston
Markaziy banki va tijorat banklarining statistik maʼlumotlari asosida 2021–2024-yillardagi asosiy koʻrsatkichlar
(foydalanuvchilar soni, tranzaksiyalar hajmi, omonatlar va kreditlar miqdori) oʻrganildi. Natijalarda mobil bank ilovalari
foydalanuvchilari sonining 3,3 barobarga oshgani, toʻlov tizimlari orqali tranzaksiyalar hajmining yildan-yilga 80% dan
ortiq oʻsgani aniqlangan. Masofaviy xizmatlardan foydalanish aholining bank tizimiga boʻlgan ishonchini mustahkamlab,
omonatlar va kreditlash faoliyatining faollashuviga sabab boʻlmoqda. Tadqiqot xalqaro tajribalar bilan solishtirib, mavjud
imkoniyatlar va dolzarb muammolarni tahlil etadi. Xulosa sifatida, raqamli bank xizmatlari Oʻzbekiston moliyaviy bozorini
yanada samarali va inklyuziv qilishda muhim omil boʻlib xizmat qilayotgani taʼkidlanadi. Foydalanuvchilarning raqamli
savodxonligini oshirish, kiberxavfsizlikni mustahkamlash va texnologik infratuzilmani rivojlantirish asosiy tavsiyalar
qatorida berilgan.
References
1. Baxtiyorov, S., Karimov, N., & Abdullayev, B. (2022). Raqamli bank xizmatlarining tijorat banklari faoliyatiga ta’siri.
Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (5), 112–120.
2. Demirgüç-Kunt, A., Klapper, L., Singer, D., Ansar, S., & Hess, J. (2018). The Global Findex Database 2017: Measuring
financial inclusion and the fintech revolution. World Bank Group. https://globalfindex.worldbank.org
3. Donovan, K. (2012). Mobile money for financial inclusion. In T. Kelly & C. Rossotto (Eds.), Information and
Communications for Development 2012: Maximizing Mobile (pp. 61–73). World Bank.
4. Karimova, G. (2021). Raqamli bank xizmatlarida kiberxavfsizlik muammolari. Axborot texnologiyalari va xavfsizlik, (4),
27–32.
5. Markaziy bank. (2024). 2023-yil yakuni bo‘yicha bank tizimi holati. https://cbu.uz
6. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2024). Markaziy bankning 2024-yilgi yillik hisoboti. https://www.scribd.com/
document/954101484/Markaziy-Bank-Yillik-Hisoboti-2024
7. Ozili, P. K. (2018). Impact of digital finance on financial inclusion and stability. Borsa Istanbul Review, 18(4), 329–340.
https://doi.org/10.1016/j.bir.2017.12.003
8. Xalilov, M., & Jo‘raev, F. (2023). Elektron to‘lov tizimlarining O‘zbekiston moliyaviy bozoriga ta’siri. Moliyaviy tahlil va
tadqiqotlar jurnali, (2), 44–50.
9. Shermamatova, I. O. (2024). Development of online banking in the Republic of Uzbekistan. Journal of Contemporary
Business Law & Technology: Cyber Law, Blockchain, and Legal Innovations, 1(6). https://doi.org/10.61796/JCBLT.
v1i6.621;
10. World Bank. (2022). The Global Findex Database 2021: Financial inclusion, digital payments, and resilience in the age
of COVID-19. World Bank. https://www.worldbank.org/en/publication/globalfindex;
11. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2024). Markaziy bankning 2024-yilgi yillik hisoboti. https://www.scribd.com/
document/954101484/Markaziy-Bank-Yillik-Hisoboti-2024
12. Shodmonov, R., & Mustafakulov, S. (2024). Yashil iqtisodiyotning shakllanish sharoitida sanoat korxonalari ijtimoiyiqtisodiy
rivojlanishining xorij tajribasi. Nordic Press
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.