RAQAMLI BANK XIZMATLARINING JADAL RIVOJLANISHI SHAROITIDA O‘ZBEKISTON BANK TIZIMIDA RAQOBAT INDEKSI O‘ZGARISHI VA UNING OMILLI TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18639067Keywords:
raqamli infratuzilma, Open API, raqobat indeksi, banklararo raqobat, FinTech, PSD2Abstract
Ushbu maqolada 2016–2025–yillarda raqamli transformatsiyaning O‘zbekiston bank tizimidagi raqobatga
ta’siri tahlil qilinadi. HHI va Lerner indekslarining pasayishi bozor konsentratsiyasining izchil kamayganini ko‘rsatadi.
Raqamli banklar, mobil banking, QR-to‘lovlar hamda fintech xizmatlarining kengayishi yirik banklar ustunligini sezilarli
darajada qisqartirib, raqobat muhitini kuchaytirdi. Tadqiqotda HHI va Lerner indekslari dinamikasi asosida raqobatning
miqdoriy bahosi amalga oshirildi. Mobil banking, QR-to‘lovlar va fintech ko‘rsatkichlarining ta’siri omilli regressiya modeli
yordamida aniqlangan.
References
1. Mirziyoyev Sh. M. O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirish bo‘yicha strategik tashabbuslar to‘g‘risidagi chiqishlar. –
Toshkent, 2021.
2. Claessens, S., & Laeven, L. Financial sector competition and measures of competition. Journal of Money, Credit and
Banking, 2004.
3. World Bank. Banking Competition Reports. Washington, DC: World Bank Publications, 2019–2024.
4. Bikker, J., & Spierdijk, L. Handbook of Competition in Banking and Finance. Edward Elgar Publishing, 2017.
5. Mirzayev F. O‘zbekistonda banklararo raqobatni shakllantirishning kontseptual asoslari. Doktorlik dissertatsiyasi. –
Toshkent: TDIU, 2020.
6. Ortiqov A. O. Bank xizmatlari bozori raqobatini oshirishning nazariy va amaliy muammolari. – Toshkent: Iqtisodiyot,
2019.
7. Qulmetov M. R. Raqamli bank xizmatlarining rivojlanishi va uning bank tizimiga ta’siri. – Toshkent: Fan, 2022.
8. Saidov S., Raximov Sh. Fintech ekotizimi rivoji va bank raqobatiga ta’siri. Iqtisodiyot va ta’lim jurnali, 2023.
9. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank sektori statistik byulletenlari (2016–2024). – Toshkent: MB nashrlari.
10. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Raqamli iqtisodiyot ko‘rsatkichlari bo‘yicha yillik hisobotlar (2016–2024).
11. IMF. Digital Financial Services and Competition in Emerging Markets. IMF Working Papers, 2023.
12. BIS. Digital Payments and Market Structure Report. Bank for International Settlements, 2021.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.