BOJXONA BOSHQARUVIDA RAQAMLASHTIRISHNING XALQARO TAJRIBASI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18700862Keywords:
bojxona boshqaruvi, raqamlashtirish, elektron bojxona, xalqaro tajriba, yagona darcha, risklarni boshqarish, raqamli texnologiyalar.Abstract
Maqolada bojxona boshqaruvi tizimini raqamlashtirish jarayonining xalqaro tajribasi tizimli tahlil qilinadi.
Tadqiqotda rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar bojxona amaliyotida joriy etilgan raqamli texnologiyalar — elektron
deklaratsiya, “yagona darcha” tizimi, sun’iy intellekt asosidagi risklarni boshqarish, blokcheyn va katta ma’lumotlar (Big
Data)dan foydalanish mexanizmlari o‘rganiladi. Shuningdek, raqamlashtirishning bojxona jarayonlari samaradorligi,
shaffofligi, savdo oqimlarini tezlashtirish va korrupsiyani kamaytirishdagi o‘rni baholanadi. Maqolada xalqaro tashkilotlar,
xususan, Jahon bojxona tashkiloti (WCO) va Jahon savdo tashkiloti (WTO) tavsiyalari asosida bojxona boshqaruvini
modernizatsiya qilish yo‘nalishlari yoritiladi hamda O‘zbekiston bojxona tizimi uchun amaliy xulosalar ishlab chiqiladi.
References
1. Baker, P., Jarvis, S. and Brown, T. (2020) Artificial intelligence and risk management in customs administration. Journal
of International Trade Management, 14(2), pp. 45–63.
2. Hoekman, B. and Nicita, A. (2020) Trade policy, trade costs, and developing country trade. World Development, 127,
pp. 1–14.
3. North, D.C. (1990) Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge: Cambridge University
Press.
4. OECD (2019) Trade facilitation and the global economy. Paris: OECD Publishing.
5. UNCTAD (2021) Digitalization and sustainable customs systems. Geneva: United Nations Conference on Trade and
Development.
6. World Bank (2019) Doing Business 2019: Training for reform. Washington, DC: World Bank.
7. World Bank (2020) Logistics Performance Index 2020. Washington, DC: World Bank.
8. World Customs Organization (WCO) (2021) WCO data strategy. Brussels: World Customs Organization.
9. World Customs Organization (WCO) (2022) Digital customs and risk management. Brussels: World Customs
Organization.
10. World Trade Organization (WTO) (2017) Trade Facilitation Agreement. Geneva: World Trade Organization.
11. Ergashev, Q.E. (2023) O‘zbekiston Respublikasida raqamli bojxona xizmatlarining rivojlanishining o‘ziga xos
xususiyatlari. O‘zbekiston Respublikasi Moliya va iqtisodiyot vazirligi huzuridagi Bojxona qo‘mitasi Bojxona instituti,
ZDIT ilmiy jurnali. PDF hujjat. DOI/yoki URL: in-academy.uz/pdf.
12. Raxmatullaev, N. (2024) Bojxona boshqaruvini raqamlashtirish: samaradorlik va shaffoflikni oshirish imkoniyatlari.
InLibrary. PDF hujjat, ilmiy maqola.
13. Otakulova, U. (2023) The ways of improving “digital customs” in customs authority. Raqamli Iqtisodiyot ilmi-elektron
jurnali, 2-son.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.