O‘ZBEKISTON BANKLARINING AML TIZIMLARIDA SUN’IY INTELLEKT: STRATEGIK ZARURAT VA JORIY ETISH YO‘LLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18723633Keywords:
sun’iy intellekt, AML, moliyaviy monitoring, raqamli transformatsiya, mashinali o‘rganish, federativ o‘rganish, joriy etish yo‘l xaritasiAbstract
O‘zbekiston bank tizimi tranzaksiyalar hajmining jadal o‘sishi va masofaviy xizmatlarning kengayishi
bilan tavsiflanadigan raqamli transformatsiya bosqichini izchil boshdan kechirmoqda. Pul yuvish va terrorizmni
moliyalashtirishga qarshi kurashishga qaratilgan an’anaviy tizimlar shubhali operatsiyalarni aniqlash samaradorligini
yanada oshirish uchun keng imkoniyatlar mavjudligini ko‘rsatmoqda. Mazkur maqolada O‘zbekiston tijorat banklarining
AML tizimlariga sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etishning strategik ahamiyati asoslab berilgan, bank sektorining
joriy holati, tartibga solish talablari hamda milliy qonunchilik xususiyatlari tahlil qilingan. Markaziy bankning me’yoriy
hujjatlari talablari batafsil o‘rganilib, ularni samarali amalga oshirishda sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanishning
ustuvor yo‘nalishlari aniqlangan. Shuningdek, joriy etish jarayonida e’tibor qaratilishi lozim bo‘lgan asosiy omillar va ularni
samarali boshqarish yondashuvlari ko‘rib chiqilgan hamda respublika bank tizimi xususiyatlarini inobatga olgan holda
texnologik transformatsiyaning bosqichma-bosqich yo‘l xaritasi ishlab chiqilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-sonli “Raqamli O‘zbekiston – 2030”
strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi Farmoni. URL: https://www.lex.
uz/ru/docs/5031048
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 17-fevraldagi PQ-4996-sonli “Sun’iy intellekt texnologiyalarini
tezlashtirilgan joriy etish uchun shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori. URL: https://lex.uz/
docs/5297051
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 22-oktabrdagi PF-189-sonli “Sun’iy intellekt texnologiyalarini yanada
rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni. URL: https://lex.uz/ru/docs/7790236
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 30-oktabrdagi PQ-320-sonli “Sun’iy intellekt texnologiyalariga
asoslangan loyihalarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori. URL: https://lex.
uz/ru/docs/7804404
5. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2023–2024-yillar uchun yillik hisobotlar. URL: https://cbu.uz/oz/publications/
annual-report/
6. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2024-yil uchun yillik hisobot. – 130-bet. URL: https://cbu.uz/oz/publications/
annual-report/
7. O‘zbekiston – Markaziy Osiyoda sun’iy intellektga tayyorgarlik bo‘yicha yetakchi. URL: https://uz.kursiv.media/2025-
10-22/uzbekistan-sformiruet-pravovuyu-bazu-dlya-razvitiya-ii/
8. SQB operatsiyalarni tahlil qilishda sun’iy intellektdan foydalanishni boshlaydi. URL: https://bankers.uz/news/2433
9. Tijorat banklarida jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy
qirg‘in qurollarini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha ichki nazorat Qoidalari (Adliya vazirligi
tomonidan 2017-yil 23-mayda 2886-son bilan ro‘yxatga olingan).
10. Yang Q., Liu Y., Chen T., Tong Y. Federated Machine Learning: Concept and Applications // ACM Transactions on
Intelligent Systems and Technology. – 2019. – Vol. 10, No. 2. – Article 12. – 19 p.
11. Financial Action Task Force (FATF). URL: https://www.fatf-gafi.org/en/home.html
12. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 26-avgustdagi PQ-5234-sonli “Sun’iy intellekt texnologiyalarini
qo‘llash bo‘yicha maxsus rejimni joriy qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori.
13. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 29-noyabrdagi 717-sonli “Sun’iy intellekt texnologiyalarini
qo‘llab-quvvatlash uchun maxsus rejim tashkil etish va uning faoliyatini yo‘lga qo‘yish tartibi to‘g‘risidagi nizomni
tasdiqlash haqida”gi Qarori.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.