MEVA-SABZAVOTNI QAYTA ISHLASH KORXONALARIDA XARAJAT VA DAROMAD NISBATINI MODELLASHTIRISH HAMDA FOYDA BARQARORLIGINI TA’MINLASH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18723843Keywords:
xarajat–daromad modeli, kontributsiya marjasi, zararsizlik nuqtasi, xavfsizlik zaxirasi, operatsion leverage, tannarx, foyda marjasi, boshqaruv hisobi, ishlab chiqarish samaradorligiAbstract
Mazkur tadqiqot meva-sabzavotni qayta ishlash korxonalarida xarajat va daromad nisbatini modellashtirishning
nazariy hamda amaliy jihatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot jarayonida narx, ishlab chiqarish hajmi, mahsulot
tarkibi, o‘zgaruvchan va doimiy xarajatlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik kontributsiya marjasi, zararsizlik nuqtasi, xavfsizlik
zaxirasi hamda operatsion leverage koeffitsiyenti orqali tahlil qilindi. Amaliy baholash 2021–2023-yillar davomida “Asian
Jam” MCHJ faoliyati misolida amalga oshirilib, moliyaviy ko‘rsatkichlar ishlab chiqarish samaradorligi indikatorlari bilan
kompleks tarzda uyg‘unlashtirildi. Tadqiqot natijalari xarajatlar tarkibidagi o‘zgarishlar foyda marjasi va korxona moliyaviy
barqarorligiga bevosita ta’sir ko‘rsatishini tasdiqlaydi. Energiya samaradorligini oshirish, xomashyo chiqishini ko‘paytirish
va mehnat unumdorligini yaxshilash orqali mahsulot tannarxini pasaytirish hamda foyda barqarorligini ta’minlash
imkoniyatlari asoslab berildi. Olingan xulosalar ishlab chiqarish, marketing va investitsion qarorlarni moliyaviy jihatdan
asoslashda samarali boshqaruv vositasi sifatida xizmat qiladi
References
1. Drury C. Management and Cost Accounting. – London: Cengage Learning, 2018. – 944 p.
2. Horngren C.T., Datar S.M., Rajan M.V. Cost Accounting: A Managerial Emphasis. – 16th ed. – Harlow: Pearson
Education, 2020. – 912 p.
3. Kaplan R.S., Atkinson A.A. Advanced Management Accounting. – 3rd ed. – Harlow: Pearson Education, 2019. – 784 p.
4. Atrill P., McLaney E. Management Accounting for Decision Makers. – 9th ed. – Harlow: Pearson Education, 2021. –
680 p.
5. Anthony R.N., Govindarajan V. Management Control Systems. – 13th ed. – New York: McGraw-Hill Education, 2017.
– 768 p.
6. Шеремет А.Д. Управленческий анализ. – М.: ИНФРА-М, 2020. – 352 с.
7. Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия. – Минск: Новое знание, 2019. – 688 с.
8. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. Boshqaruv hisobi bo‘yicha uslubiy qo‘llanma. – Toshkent: Moliya vazirligi
nashriyoti, 2021. – 156 b.
9. Meva-sabzavotni qayta ishlash korxonalarining 2021–2023-yillardagi moliyaviy hisobotlari. – Korxona ichki ma’lumotlari
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.