MINTAQAVIY IQTISODIY SALOHIYATDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGINI BAHOLASH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18878741Keywords:
mintaqaviy iqtisodiy salohiyat, samaradorlik baholash, integral indeks, hududiy rivojlanish, resurs salohiyati, klaster tahliliAbstract
Ushbu maqolada mintaqaviy iqtisodiy salohiyatdan foydalanish samaradorligini baholashning nazariymetodologik
asoslari tadqiq etildi. Mintaqaviy salohiyat tushunchasining ilmiy evolyutsiyasi, uning tarkibiy elementlari
hamda baholash yondashuvlari tizimli ravishda tahlil qilindi. Tadqiqot doirasida xalqaro ilmiy adabiyotlardagi zamonaviy
metodologik yondashuvlar - integral indeks, klaster tahlili, DEA usuli va kompozit indikatorlar - qiyosiy oʻrganildi. Mintaqaviy
salohiyat tabiiy resurslar, mehnat resurslari, moliyaviy, innovatsion, infratuzilma va ijtimoiy komponentlarni oʻz ichiga
oluvchi koʻp qirrali tizim sifatida talqin etildi. Nazariy model ishlab chiqildi va mintaqalararo farqlanishlarni aniqlashga
xizmat qiluvchi indikatorlar tizimi taklif etildi. Tadqiqot natijalari hududiy iqtisodiy siyosatni ilmiy asoslashda qoʻllanilishi
mumkinligi koʻrsatildi.
References
1. Capello, R. (2015). Regional Economics. Routledge. https://www.routledge.com/Regional-Economics/Capello/p/
book/9781138855885
2. UNDP (2022). Human Development Report 2021-2022. United Nations Development Programme. https://hdr.undp.
org/content/human-development-report-2021-22
3. Krugman, P. (1991). Increasing Returns and Economic Geography. Journal of Political Economy, 99(3), 483-499.
https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/261763
4. Oʻzbekiston Respublikasi Statistika agentligi (2024). Mintaqalar boʻyicha asosiy ijtimoiy-iqtisodiy koʻrsatkichlar. https://
stat.uz/uz/rasmiy-statistika/regional-statistics-2
5. Porter, M.E. (1998). Clusters and the New Economics of Competition. Harvard Business Review, 76(6), 77-90. https://
hbr.org/1998/11/clusters-and-the-new-economics-of-competition
6. OECD (2023). OECD Regional Outlook 2023: The Geography of Recovery. OECD Publishing. https://www.oecd.org/
en/publications/oecd-regional-outlook-2023_92cd40a0-en.html
7. Granberg, A.G. (2004). Osnovy regionalʼnoy ekonomiki [Fundamentals of Regional Economics]. Moscow: GU VShE.
https://www.hse.ru/data/2010/01/28/1231390281/Granberg.pdf
8. Weinberg, B.A., Reagan, P.B. & Yankow, J.J. (2004). Do Neighborhoods Affect Hours Worked? Journal of Labor
Economics, 22(4), 891-924. https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/423158
9. World Bank (2024). Uzbekistan Country Overview. The World Bank Group. https://www.worldbank.org/en/country/
uzbekistan/overview
10. European Commission (2023). EU Regional Competitiveness Index 2.0. Publications Office of the EU. https://
ec.europa.eu/regional_policy/information-sources/maps/regional-competitiveness_en
11. Stimson, R.J., Stough, R.R. & Roberts, B.H. (2006). Regional Economic Development: Analysis and Planning Strategy.
Springer. https://link.springer.com/book/10.1007/3-540-34829-8
12. Charnes, A., Cooper, W.W. & Rhodes, E. (1978). Measuring the Efficiency of Decision Making Units. European Journal
of Operational Research, 2(6), 429-444. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0377221778901388
13. Camagni, R. & Capello, R. (2013). Regional Competitiveness and Territorial Capital. Annals of Regional Science,
51(1), 51-68. https://link.springer.com/article/10.1007/s00168-012-0539-5
14. Cooper, W.W., Seiford, L.M. & Tone, K. (2007). Data Envelopment Analysis: A Comprehensive Text with Models.
Springer. https://link.springer.com/book/10.1007/978-0-387-45283-8
15. Rodríguez-Pose, A. (2018). The Revenge of the Places That Donʼt Matter. Cambridge Journal of Regions, Economy
and Society, 11(1), 189-209. https://academic.oup.com/cjres/article/11/1/189/4821289
16. European Commission (2023). Regional Innovation Scoreboard 2023. Publications Office of the EU. https://researchand-
innovation.ec.europa.eu/statistics/performance-indicators/regional-innovation-scoreboard_en
17. Abdullaev, A. et al. (2023). Regional Development Index of Uzbekistan: Methodology and Results. Central Asian
Economic Review, 5(2), 34-52. https://caer.uz/en/archive
18. Kenzhegalieva, K. & Zubarev, A. (2020). Regional Competitiveness in Central Asia: A Cluster Analysis Approach. Post-
Communist Economies, 32(8), 1028-1045.https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14631377.2020.1793609
19. Pike, A., Rodríguez-Pose, A. & Tomaney, J. (2017). Local and Regional Development. Routledge. https://www.
routledge.com/Local-and-Regional-Development/Pike-Rodriguez-Pose-Tomaney/p/book/9781138785717
20. Huggins, R. & Thompson, P. (2017). Handbook of Regions and Competitiveness. Edward Elgar. https://www.
elgaronline.com/edcollbook/edcoll/9781783475001/9781783475001.xml
21. Todtling, F. & Trippl, M. (2005). One Size Fits All? Towards a Differentiated Regional Innovation Policy Approach.
Research Policy, 34(8), 1203-1219. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048733305001204
22. [22] OECD (2020). OECD Regions and Cities at a Glance 2020. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/
publications/oecd-regions-and-cities-at-a-glance-2020_959d5ba0-en.html
23. Li, X. & Liu, X. (2005). Foreign Direct Investment and Economic Growth: An Increasingly Endogenous Relationship.
World Development, 33(3), 393-407. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0305750X04002006
24. Fan, S. & Chan-Kang, C. (2008). Regional Road Development, Rural and Urban Poverty. Transport Policy, 15(5), 305-
314. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0967070X08000462
25. Iammarino, S., Rodríguez-Pose, A. & Storper, M. (2019). Regional Inequality in Europe. Journal of Economic
Geography, 19(2), 273-298. https://academic.oup.com/joeg/article/19/2/273/4989828
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.