Oʻzbekistonda uglerod bozorini shakllantirishning institutsional shart-sharoitlari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19064649Keywords:
uglerod bozori, institutsional shart-sharoitlar, ETS, MRV, Parij bitimi, yashil iqtisodiyot, Oʻzbekiston.Abstract
Maqolada Oʻzbekistonda uglerod bozorini shakllantirishning institutsional shart-sharoitlari tahlil qilinadi.
Qiyosiy va institutsional tahlil, hujjatlar kontenti hamda SWOT usullari asosida Yevropa Ittifoqi emissiya savdo tizimi
(EU ETS), Xitoy va Koreya tajribasi oʻrganildi. Tadqiqot natijalariga koʻra, Parij bitimiga a’zolik, 2030-yilgacha
“yashil” iqtisodiyotga oʻtish strategiyasi hamda MRV tizimini joriy etish boʻyicha boshlang‘ich ishlar uglerod bozorini
shakllantirishning asosiy tayanch omillari ekanligi aniqlangan. Shu bilan birga, huquqiy baza, issiqxona gazlari kadastri
va zarur infratuzilma boʻyicha ayrim boʻshliqlar mavjudligi qayd etildi. Tadqiqot yakunida Oʻzbekistonda uglerod bozorini
bosqichma-bosqich joriy etish modeli taklif etiladi.
References
1. Oʻzbekiston Respublikasining Milliy miqyosda belgilangan hissasi (NDC). – Toshkent, 2021. – 45 b.
2. Ward, J. et al. Climate Public Expenditure and Institutional Review: Uzbekistan / UNDP, AFD, Oʻzbekiston Respublikasi
Moliya vazirligi. – Toshkent, 2023. – 120 p.
3. Coase, R. The Problem of Social Cost // The Journal of Law and Economics. – 1960. – Vol. 3. – P. 1–44.
4. Nordhaus, W. Climate Change: The Ultimate Challenge for Economics // American Economic Review. – 2019. – Vol.
109, №6. – P. 1991–2014.
5. Stiglitz, J. Addressing Climate Change through Price and Non-Price Interventions // European Economic Review. –
2019. – Vol. 119. – P. 594–612.
6. World Bank. State and Trends of Carbon Pricing 2024. – Washington, D.C.: World Bank Group, 2024. – 112 p.
7. International Carbon Action Partnership (ICAP). Emissions Trading Worldwide: Status Report 2024. – Berlin: ICAP,
2024. – 98 p.
8. Norqulov, I., Xolbadalov, U. va boshq. Oʻzbekistonda yashil iqtisodiyotga oʻtish: institutsional asoslar va moliyaviy
mexanizmlar // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. – 2022. – №5. – B. 15–28.
9. World Bank. Uzbekistan Receives $7.5 Million in Carbon Credits for Enabling Half a Million Tons of Emissions Reduction
[Elektron resurs]. – 2024. – URL: https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2024/06/21/uzbekistan-receives-
7-5-million-in-carbon-credits
10. Asian Development Bank. Country Partnership Strategy: Uzbekistan, 2024–2028. – Manila: ADB, 2024. – 68 p.
11. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi. Issiqxona gazlari inventarizatsiyasi
hisoboti. – Toshkent, 2023.
12. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Barqaror rivojlanish maqsadlari koʻrsatkichlari [Elektron resurs]. –
URL: https://nsdg.stat.uz
13. Mamadaminov, U. Oʻzbekistonda uglerod bozorini shakllantirish istiqbollari: Yevropa iqtisodiyot kunlari dokladida
ma’ruza // Gazeta.uz. – 2024. – 11 noyabr.
14. Corporate Solutions Limited, Guidehouse, Tractebel. A Carbon-Neutral Electricity Sector in Uzbekistan: Summary for
Policymakers. – 2021. – 35 p.
15. Doda, B. Emissions Trading: Lessons Learnt from the EU Emissions Trading Scheme // Wiley Interdisciplinary Reviews:
Climate Change. – 2016. – Vol. 7, №4. – P. 583–595.
16. Zhang, D. et al. Emissions trading in China: Progress and prospects // Energy Policy. – 2014. – Vol. 75. – P. 9–16.
17. “Issiqxona gazlarining chiqarilishini cheklash toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni. – OʻRQ-1073. – 2025.
18. Expertise France / GETAP. Terms of Reference: Uzbek Expert on Carbon Market and CBAM. – Paris, 2024.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.