O‘ZBEKISTONDA QO‘SHILGAN QIYMAT SOLIG‘I MA’MURCHILIGI, SAMARADORLIGI VA BUDJETGA UNDIRISH TIZIMI TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19439365Keywords:
soliq ma’murchiligi, byudjet daromadlari, soliq islohotlari, raqamlashtirish, elektron hisobvaraq-faktura (EHF), soliq yuki, soliq intizomi, soliq undirish tizimi, soliq kodeksi, fiskal samaradorlik, soliq bazasi, soliq to‘lovchilar segmentatsiyasi, soliq siyosati, soliq nazorati.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekistonda qo‘shilgan qiymat solig‘i (QQS) ma’murchiligining rivojlanish bosqichlari,
uning shakllanish qonuniyatlari hamda amaldagi mexanizmlar samaradorligi kompleks ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqot
davomida 2017–2024 yillarda amalga oshirilgan soliq islohotlari, xususan, Soliq kodeksining yangi tahriri, elektron
hisobvaraq-fakturalar tizimining joriy etilishi, soliq ma’lumotlarini raqamlashtirish va soliq to‘lovchilarni segmentatsiya
qilish mexanizmlarining samaradorligi baholandi.
Shuningdek, QQSning davlat byudjeti daromadlaridagi ulushi, undirish dinamikasi hamda soliq ma’murchiligini
modernizatsiya qilish natijasida yuzaga kelgan ijobiy tendensiyalar statistik ma’lumotlar asosida chuqur o‘rganildi.
Tadqiqot natijalari O‘zbekistonda QQS ma’murchiligini yanada takomillashtirish, soliq tizimining adolatliligi va shaffofligini
kuchaytirish hamda byudjet daromadlarini barqaror shakllantirishga xizmat qiluvchi konseptual va amaliy takliflarni ishlab
chiqishga yo‘naltirilgan.
References
1. Axmedov, B. (2018). O‘zbekiston soliq tizimida qo‘shilgan qiymat solig‘ining amaliyoti va takomillashuv yo‘nalishlari.
Toshkent: Moliya vazirligi nashriyoti.
2. Bird, R., & Zolt, E. (2019). Tax administration and compliance: International experiences and lessons. Washington,
DC: World Bank Publications.
3. Usmonov, M. (2020). O‘zbekistonda soliq ma’murchiligini modernizatsiya qilish: QQS tizimi misolida. Toshkent: Soliq
qo‘mitasi nashriyoti.
4. Yusupov, Sh. (2021). Raqamli iqtisodiyot sharoitida QQSni undirish samaradorligi. Toshkent: Iqtisodiy tadqiqotlar
markazi.
5. OECD. (2022). Consumption Tax Trends 2022: VAT/GST and Excise Rates, Trends and Policy Issues. Paris: OECD
Publishing. https://doi.org/10.1787/ctt-2022-en
6. International Monetary Fund. (2021). Uzbekistan: Fiscal Transparency and VAT Administration Review. Washington,
DC: IMF.
7. Korea National Tax Service. (2021). VAT administration and digital invoicing practices in South Korea. Seoul: KNTS.
8. O‘zbekiston Respublikasi. (2020). Soliq kodeksi (yangi tahrir). Toshkent: Adliya vazirligi nashriyoti.
9. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. (2021). Elektron hisobvaraq-fakturalar va soliq ma’lumotlarini
raqamlashtirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida (qaror). Toshkent.
10. European Commission. (2021). VAT in the EU: Guidelines and Best Practices. Brussels: European Commission
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.