TRANSPORT XIZMATLARINING SOHALAR BOʻYICHA TAQSIMOTI VA SAMARADORLIK KOʻRSATKICHLARI TASNIFI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19453646Keywords:
transport xizmatlari, samaradorlik koʻrsatkichlari, sohalar boʻyicha taqsimot, input-output tahlil, umumiy omil unumdorligi (TFP), Data Envelopment Analysis (DEA), transport infratuzilmasi, Oʻzbekiston.Abstract
Ushbu maqolada Oʻzbekiston transport sektorida xizmatlarning sohalar boʻyicha taqsimoti va samaradorlik
koʻrsatkichlarining tasnifi masalasi tadqiq etilgan. Maqolada transport xizmatlarining iqtisodiy tarmoqlar bilan oʻzaro
bogʻliqligi input-output tahlil yordamida raqamli tarzda koʻrsatilgan. Samaradorlik koʻrsatkichlari texnik, iqtisodiy, energetik,
ijtimoiy va ekologik guruhlarga ajratilib, har bir guruhning transport sektori faoliyatini baholashdagi roli ochib berilgan.
Tadqiqot natijasida transport xizmatlarining GDPdagi ulushi 15,4 foizni tashkil etishi va avtomobil transporti eng katta
hissaga ega ekanligi aniqlangan. Maqolada DEA, TFP va boshqa zamonaviy usullar qoʻllanilgan holda samaradorlikni
baholash boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqilgan
References
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022 — 2026-yillarga moʻljallangan Yangi
Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida”gi PF-60-son Farmoni // URL: https://lex.uz/docs/5841063
2. IEA. Energy Efficiency 2025: Transport. – Paris: International Energy Agency, 2025. – URL: https://www.iea.org/
reports/energy-efficiency-2025/transport
3. Rodrigue, J.-P. The Geography of Transport Systems / J.-P. Rodrigue. – 5th ed. – New York: Routledge, 2020. – 456 p.
4. Lahiri, S. Economic indicators for the US transportation sector / S. Lahiri, W. Yao // Transportation Research Part E:
Logistics and Transportation Review. – 2006. – Vol. 42, No. 1. – P. 1–29.
5. Kamińska, M. Economic, Energy and Environmental Efficiency of Road Freight Transportation Sector in the EU / M.
Kamińska [et al.] // Energies. – 2023. – Vol. 16, No. 1. – Art. 461.
6. Ziolkowska, J. Energy efficiency in the transport sector in the EU-27: A dynamic dematerialization analysis / J.
Ziolkowska, B. Simon // Energy Economics. – 2015. – Vol. 51. – P. 21–30.
7. Vikovych, I. Calculation of Integral Efficiency Indicators for Freight Transportation Routes in the United States / I.
Vikovych, A. Obshta, V. Prykhodko // Transport Development. – 2025. – No. 4(27). – P. 108–121.
8. De Borger, B. Efficiency and effectiveness in the urban public transport sector: A critical review with directions for future
research / B. De Borger, K. Kerstens, A. Costa // European Journal of Operational Research. – 2002. – Vol. 177, No.
2. – P. 594–621.
9. Pardayev, M. Q. Transport servisi va uning iqtisodiy mohiyati / M. Q. Pardayev // Iqtisodiyot va taʼlim. – 2020. – №
4. – B. 45–52.
10. Elmirzayev, S. E. Davlat-xususiy sheriklik munosabatlarining ilgʻor xorij tajribalari va mamlakatimizda qoʻllash istiqbollari
/ S. E. Elmirzayev, N. Sh. Shavkatov // Xalqaro moliya va hisob. – 2023. – № 3. – B. 78–89.
11. Axmatova, M. E. Turizm va transport xizmatlarining bir-biri bilan uzviy bogʻliqligi / M. E. Axmatova // Iqtisodiyot va
turizm: xalqaro ilmiy va innovatsion jurnal. – 2021. – № 2(2). – B. 86–93.
12. Leontief, W. Input-Output Economics / W. Leontief. – 2nd ed. – New York: Oxford University Press, 1986. – 436 p.
13. Suleymanov, A. Assessment of Indicators of Economic Efficiency of Transport Logistics / A. Suleymanov // International
Journal of Innovative Technologies in Economy. – 2021. – No. 1(33). – P. 1–12.
14. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi. Statistik maʼlumotlar: transport va aloqa. – Toshkent, 2024. –
URL: https://stat.uz
15. Marshall, A. Principles of Economics / A. Marshall. – 8th ed. – London: Macmillan, 1920. – 871 p.
16. Transport sohasida transformatsiya jarayonlari: raqamlashtirishning raqamli iqtisodiyotdagi roli // Nauka i innovatsiya.
– 2024. – № 11. – B. 45–58.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.