HUDUDIY INVESTITSION JOZIBADORLIKNI BAHOLASHNING OPTIMIZATSIYALANGAN METODOLOGIYASI: ASOSIY KO‘RSATKICHLARNING KO‘P O‘LCHOVLI TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19562964Keywords:
Hududiy investitsion jozibadorlik, infratuzilma rivojlanishi, og‘irlik ko‘rsatkichlari metodologiyasi, barqaror hududiy rivojlanish, ko‘p o‘lchovli tahlil, iqtisodiy va ijtimoiy ko‘rsatkichlar, siyosatni optimallashtirish tizimiAbstract
Hududning investitsion jozibadorligini baholash strategik qaror bo‘lib, u hududiy rivojlanish va iqtisodiy
o‘sishga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu tadqiqot, hududiy baholash uchun optimallashtirilgan metodologiyani ishlab
chiqish maqsadida, iqtisodiy, ijtimoiy, infratuzilma va boshqa asosiy omillarni ma’lum vaqt oralig‘ida chuqur tahlil
qilish orqali investitsion jozibadorlikni kompleks baholashni ko‘rib chiqadi. Tadqiqot iqtisodiy (0,31), ijtimoiy (0,27),
infratuzilma (0,23) va boshqa (0,19) ko‘rsatkichlarga asoslanib, ularning nisbiy ta’sirini va o‘zaro bog‘liqligini aniqlaydi.
Empirik tahlil uchun regressiya va korrelyatsiya usullaridan foydalanib, ushbu omillarning hududiy jozibadorlikka og‘irlik
koeffitsientlariga asoslangan ta’siri baholanadi. Ko‘p o‘lchovli tahlil yordamida ushbu o‘lchovlar orasidagi dinamik
va o‘zaro ta’sirni chuqurroq o‘rganamiz. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, iqtisodiy va ijtimoiy ko‘rsatkichlar eng yuqori
ta’sirga ega bo‘lib, infratuzilma va qo‘shimcha omillar bilan kuchli bog‘liqlikni namoyon qiladi. Tadqiqot ko‘rsatadiki,
ko‘rsatkichlar og‘irliklarining muvozanatlanganligi muhim ahamiyat kasb etadi va moslashtirilgan metodologiyalar optimal
hududiy rivojlanish natijalariga erishishda katta rol o‘ynaydi. Ushbu omillar o‘rtasidagi bog‘liqliklar hududiy investitsion
jozibadorlikka sezilarli ta’sir ko‘rsatib, optimallashtirish jarayoni asosan omillar og‘irliklarini aniq kalibrlash orqali erishiladi.
Ushbu tadqiqot siyosatchilar va manfaatdor tomonlarning hududiy investitsiyalar dinamikasini chuqurroq tushunishini
ta’minlaydi va mo‘ljallangan strategiyalarni ishlab chiqishda amaliy tavsiyalar beradi. Takomillashtirilgan metodologiyaning
bosqichma-bosqich qo‘llanilishi investitsiya rejalashtirishni takomillashtirishga va uni turli geografik hamda ijtimoiyiqtisodiy
sharoitlarda kengroq qo‘llashga hissa qo‘shishni maqsad qiladi.
References
1. Roszko-Wójtowicz, E. (2021). Multi-dimensional analysis of regional investment attractiveness in Poland. Equilibrium.
Quarterly Journal of Economics and Economic Policy, 16(2), 325–344.
2. Musolino, D., & Kotosz, B. (2023). A new territorial attractiveness index at the international scale: Design, application,
and patterns in Italy. The Annals of Regional Science, 72, 1159–1187.
3. Grishina, I. V., & Karpunina, E. V. (2021). Interregional differentiation of investment attractiveness in Russia: A balanced
scorecard approach. E3S Web of Conferences, 301, 01004.
4. Krisztin, T., & Piribauer, P. (2020). Modeling European regional FDI flows using a Bayesian spatial Poisson interaction
model. arXiv preprint arXiv:2010.14856.
5. Fronzetti Colladon, A., Vestrelli, R., Bait, S., & Schiraldi, M. M. (2024). A big data approach to understand sub-national
determinants of FDI in Africa. arXiv preprint arXiv:2403.10239.
6. Kikuchi, T., & Tobe, S. (2023). ASEAN’s portfolio investment in a gravity model. arXiv preprint arXiv:2301.05443.
7. Jeleskovic, V., & Loeber, S. (2023). How industrial clusters influence the growth of the regional GDP: A spatialapproach.
arXiv preprint arXiv:2401.10261.
8. Raszkowski, A. (2013). The chosen determinants of investment attractiveness of regions. Ternopil National Economic
University.
9. Kuznetsova, O. V. (2021). Investment attractiveness of regions: Classification analysis for the Volga Federal District.
Regionalistica, 8(4), 50–54.
10. Kuznetsova, O. V. (2016). Regional investment attractiveness in an unstable and risky environment. CORE.
11. Raszkowski, A. (2013). The chosen determinants of investment attractiveness of regions. Ternopil National Economic
University.
12. Godlewska-Majkowska, H. (2016). Polarity of the regional space – The dilemma of shaping the investment attractiveness
of Poland. Studies of the Industrial Geography Commission of the Polish Geographical Society, 30(4), 85–104.
13. Balcerzak, A. P. (2020). Quality of institutions in the European Union countries: Application of TOPSIS based on
entropy measure for objective weighting. Acta Polytechnica Hungarica, 17(1), 101–122.
14. Asongu, S., Akpan, U. S., & Isihak, S. R. (2018). Determinants of foreign direct investment in fast-growing economies:
Evidence from the BRICS and MINT countries. Financial Innovation, 4(1), 1–17.
15. Attila, A. T. (2016). The impact of the hotel industry on the competitiveness of tourism destinations in Hungary. Journal
of Competitiveness, 8(4), 85–104.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.